CUMHURBAŞKANI Recep Tayyip Erdoğan’ın eşi Emine Erdoğan, “Dijital dünyanın çocuklar için daha inançlı hale getirilmesi sadece ailelerin değil, kamu kurumlarının, teknoloji şirketlerinin, memleketler arası kuruluşların ve medya sanayisinin ortak sorumluluğudur. Bilhassa teknoloji şirketlerinin hesap verebilir olmaları ve çocuk dostu tasarım yapmaları bir zorunluluktur” dedi.
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın eşi Emine Erdoğan, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş ile bir arada, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Çocuklara Yönelik Şiddet Özel Temsilciliği Ofisi ve UNICEF iş birliğinde, Ankara’da düzenlenen ‘Çocukların Dijital Ortamlarda Korunması: Milletlerarası Siyaset ve Uygulama Paylaşımı’ toplantısına katıldı. Emine Erdoğan, tehlikelerin çocukları yalnızca sokakta ya da dış dünyada değil, dijital dünyada da kuşattığını belirterek, dünya genelinde internet kullanıcılarının 3’te 1’ini oluşturan çocukların, karşı karşıya olduğu risklerin alarm verici boyuta ulaştığını vurguladı. Sıkıntının ülkelerin sonlarını aşan, ortak tahliller üretmeyi ve birlikte hareket etmeyi mecburî kılan global bir sorumluluk olduğuna dikkati çeken Erdoğan, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, UNICEF’e ve Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Çocuklara Yönelik Şiddet Özel Temsilciliği’ne iş birlikleri için teşekkür etti. Emine Erdoğan, günümüzde bilgi teknolojileri sayesinde çocukların yapay zeka dayanaklı öğrenme araçları, çevrim içi eğitim platformları ve global bilgi ağları üzere evvelki kuşakların sahip olmadığı ölçüde öğrenme ve gelişim fırsatına sahip olduklarını söyledi.
‘300 MİLYONDAN FAZLA ÇOCUK ÇEVRİM İÇİ İSTİSMARA MARUZ KALIYOR’
Çocukların dijital dünyada bilgiye ve milyonlarca kaynağa bir tıkla ulaşabildiğini belirten Erdoğan, “Ancak ne yazık ki tıpkı dünyada her türlü istismar da çocuklara birebir süratte, yani bir tıkla ulaşıyor. Yapılan araştırmalar, global olarak yılda 300 milyondan fazla çocuğun çevrim içi istismar ve tacize maruz kaldığını gösteriyor. Bu hadiselerin sıklığının her 10 saniyede 1’e kadar düşmesi, aslında her ülkeyi, her haneyi, her okulu saran bu zımnî salgının boyutlarını açıkça ortaya koyuyor” diye konuştu.
Erdoğan, bugün çocukların, dijital dünyada yalnızca vakit geçirmediğini, bu dünyada büyüdüğünü, toplumsal bağlarını, kıymetlerini ve kimliğini burada inşa ettiğini belirterek, “Maalesef yetişkinler olarak bizler, üzerimize yapıştırılan dijital göçmen etiketiyle bu dünyanın dışına itilmiş durumdayız. Çocukların yerlisi ilan edildiği dijital dünyaya hudut çizme hakkımız elimizden alındığı üzere bugüne kadar bu çerçevede atılan her adım sansür savıyla maalesef engellendi. Anne babalar ne vakit kaygılarını lisana getirse çağın gerisinde kalmakla itham edildiler. Dijital mecralara dair düzenlemeler toplumsal siyasetlerin konusu olduğunda hükümetler baskıcı olmakla suçlandılar. Maalesef bu işin sonu, çocuk ve gençlerin, siber zorbalık, dijital bağımlılık, şahsî dataların berbata kullanılması, şiddet içerikleri, ayrımcılık ve nefret telaffuzları üzere risklerle çepeçevre kuşatılmasına neden oldu. Bugün bu sınırsızlığın bedelini, çocukların ruhsal, zihinsel, bilişsel, toplumsal ve fizikî gelişimlerinde ortaya çıkan hasarlarla ödüyoruz” dedi.
‘TÜM PAYDAŞLARI DAVET EDİYORUM’
Çocukların uyanık oldukları müddetin yarısından fazlasını ekranlara gömülü olarak geçirdiklerine dikkat çeken Erdoğan, “Sosyal medyayla ve bilgisayar oyunlarıyla dolu 8,5 saate varan ekran mühleti, dijital bir bitkisel hayat demek” dedi.
Emine Erdoğan, çocukları korumak için değerli adımlar attıklarını belirterek şu sözleri kullandı:
“Aile ve Toplumsal Hizmetler Bakanlığımızın hayata geçirdiği ‘Dijital Dünyada Çocukların Güçlendirilmesine Yönelik Aksiyon Planı’ ile probleme bütüncül bir stratejiyle yaklaşıyoruz. Ayrıyeten tekrar bakanlığımızın hazırladığı ‘Dijital Dünyada Çocuk Hakları Sözleşmesi’, çocukların dijital ortamlarda korunmasını, desteklenmesini ve güçlendirilmesini hedefleyen, memleketler arası ölçekte ortaya konmuş değerli bir davettir. Bu vesileyle tüm paydaşları bu mukaveleyi imzalamaya davet ediyorum. Unutmayalım ki dijital dünyanın çocuklar için daha inançlı hale getirilmesi sadece ailelerin değil, kamu kurumlarının, teknoloji şirketlerinin, memleketler arası kuruluşların ve medya sanayisinin ortak sorumluluğudur. Bilhassa teknoloji şirketlerinin hesap verebilir olmaları ve çocuk dostu tasarım yapmaları bir zorunluluktur.”
‘KÜRESEL BİR UYANIŞ VAR’
Küçük çocukların sanal medya platformlarına erişimini kısıtlayan yasal düzenlemelerin Avusturalya, Fransa, Danimarka üzere birçok ülkenin gündeminde olduğuna işaret eden Emine Erdoğan, “Ne memnun ki bu bahiste adeta global bir uyanış var. Ülkemizde de çocukların yaşlarına uygun toplumsal medya ve oyun içeriklerine erişimini sağlayacak düzenlemeleri içeren kanun teklifi, Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunuldu. Bu çerçevede, 15 yaşını doldurmamış çocuklarımızın toplumsal medyaya erişiminin kısıtlanması, 15 yaşını doldurmuş gençlerimiz için ise yaşlarına uygun ayrıştırılmış hizmetler ile ebeveyn denetim araçlarının sunulması planlanıyor” diye konuştu.
‘SAĞLAM SONLARA GEREKSİNİMİMİZ VAR’
Dijital ortamları çocuklar için inançlı ve onların eğitim hayatlarına katkı sunan yararlı bir mecra yapma gayelerinde, aileleri en kıymetli paydaş olarak gördüğünü bildiren Erdoğan, “Eğer çocuklarımızı dijital dünyanın tekinsiz art sokaklarından çekip çıkaracak ve onları geleceği omuzlayacak güçlü ve şuurlu gençler olarak yetiştireceksek, bunu ebeveynlerle el ele vererek yapmalıyız” dedi.
Emine Erdoğan, bu işin birkaç formülü olduğunu belirterek kelamlarını şöyle sürdürdü:
“Bunların birincisi, dijitalleşmeyle yıkılan hudutların yine inşa edilmesidir. Çünkü, çağımızda insanlığın içinden çıkamadığı birçok sorunun temelinde, sınırsızlığın özgürlükle bir tutulması yatıyor. Halbuki gerçek özgürlük, başıboş bir istediğini yapabilme gücü değil, insanın her şeyden evvel eleştirel düşünebilmesidir. Aklını, zihnini, ruhunu istila edecek ögelere karşı hudut çizebilmesidir. Hoş bir kelamda denir ki ilacı zehirden ayıran dozudur. Yani teknoloji, sağladığı yararlarla insanlığı ileri taşıma potansiyeline sahipken denetimsiz bırakıldığı takdirde insanlığın geleceğini tehdit edebilir. Birebir formda dijitalleşme, iş süreçlerinden günlük yaşama kadar pek çok alanda verimliliği artırırken, şayet ipin ucu kaçarsa çocuklarımızın hayatı bir anda dijital dadılarla, dijital arkadaşlarla, dijital oyun parklarıyla istila edilebilir. İşte bu yüzden sağlam sonlara muhtaçlığımız var.”
‘AİLE YEGANE SIĞINAĞIMIZ’
Her anne babanın işin dinamiklerini, nerede hudut çizilmesi gerektiğini çok âlâ bildiğinden emin olduğunu tabir eden Emine Erdoğan, “Çünkü ebeveynlik, dünyanın en eski mesleğidir. Bugün bir çocuk kalkıp gece yarısı tek başına sokağa çıkmak istese ona müsaade verir miyiz? Hiç tanımadığı birinin onu elinden tutup götürmesine göz yumar mıyız? ya da kumar oynamasına, sapkın propagandalara maruz kalmasına, hayatını riske atacak bir işe kalkışmasına razı gelir miyiz? Bunların tümüne ortak karşılığımız elbette ki ‘Hayır’ olacaktır. O halde çocuklarımızın dijital ortamlarda da birebir tehlikelerle karşı karşıya kalabileceğini unutmadan, onlara inançlı sonlar çizelim. Keza eğitimcilerimiz de gerçek özgürlüğün teminatı olan sonların mimarı ve koruyucularıdır. İnanıyorum ki ortak bir anlayış ve güçlü bir iş birliğiyle çocuklara dijital okuryazarlık mahareti kazandırarak, onları hudutlarla barıştırarak, mevcut gidişata yeni bir taraf verebiliriz. Dijital ortamları çocuklar için inançlı hale getirecek bir öteki tahlil de güçlendirilmiş aile içi irtibattır. O halde göz göze, gönül gönüle, yüz yüze irtibat kurmaktan, ailece birlikte vakit geçirmekten vazgeçmeyelim. Şu bir gerçek ki aile, dün olduğu üzere bugün de hayatın türlü fırtınaları karşısında yegane sığınağımızdır” açıklamasını yaptı.
Toplantıda gerçekleştirilecek fikir teatisini çok değerli bulduğunu vurgulayan Emine Erdoğan, uygun uygulamaları paylaşacaklarını, ortak projeler geliştireceklerini ve teknoloji şirketlerini çocuk güvenliği konusunda daha yüksek standartlar uygulamaya teşvik edeceklerini söyledi. Emine Erdoğan, bu uğraşlarının, ebeveynlere yönelik global kampanyaların düzenlenmesi ve gençlerin dijital hünerlerini artıracak programların desteklenmesi üzere çocuklar için çok güzel sonuçlar doğuracağına inandığını belirterek Türkiye olarak, bu ortak amaç doğrultusunda her türlü yapan teşebbüse katkı sunmaya hazır olduklarını bildirdi.
‘ÇOCUKLARIMIZIN KORUNMASI ÖNCELİK’
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş ise dijital ortamları, yalnızca teknik bir gelişme alanı olarak değil, bir hukuk, etik, eğitim ve toplumsal siyaset boyutlarıyla birlikte ele almak zorunda olduklarını kaydederek, “Çocuklarımızın dijital ortamlarda güvenliğini sağlamak; sadece ulusal değil, global bir sorumluluktur. Bu doğrultuda, güçlü ve sürdürülebilir bir uluslararası iş birliği tabanı oluşturmayı hedefliyoruz. Biz Türkiye olarak, çocuklarımızın dijital dünyada itimat içinde var olmasını, toplumsal devlet anlayışımızın ayrılmaz bir kesimi olarak görüyoruz. Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde, çocuklarımızın dijital ortamlarda korunmasını, aileyi ve toplumu garanti altına alan stratejik bir öncelik olarak ele alıyoruz. Bu doğrultuda, aile odaklı toplumsal hizmet modellerimizi her geçen gün daha da güçlendiriyoruz. Farkındalık çalışmaları, rehberlik hizmetleri, kurumlar arası iş birliği ve kollayıcı toplumsal siyaset araçlarıyla bu alandaki kapasitemizi geliştirmeye devam ediyoruz. Şubat ayında yayımlanan Cumhurbaşkanlığı genelgesiyle yürürlüğe giren Dijital Dünyada Çocukların Güçlendirilmesine Yönelik Hareket Planı, bu bahiste attığımız güçlü bir adımdır. Birinci imzacısı olduğumuz, Dijital Dünyada Çocuk Hakları Mukavelesi ile de çocukların dijital haklarının korunmasında ulusal ve memleketler arası seviyede öncülük ediyoruz. Bunun yanı sıra, çocuklarımıza daha inançlı bir dijital ortam sunmak hedefiyle toplumsal medya düzenlemesini kıymetli bir adım olarak görüyoruz. Ülkemize mahsus bir model geliştirmek emeliyle bir yılı aşkın müddettir ağır bir çalışma yürüttük. Bu çalışmalar sonucunda, 15 yaş altındaki çocuklara yönelik toplumsal medya düzenlemesinin temel çerçevesini oluşturduk. Bu yeni düzenlemeyle, toplumsal ağ sağlayıcılara ve oyun platformlarına çocukların korunmasını temel alan yükümlülükler getiriyoruz. Çocuk haklarının, dijital mecralarda korunması gerektiğinin çocuklarımız da farkında. Çocuk Hakları Komitelerimiz, kasım ayında hem yaşadıkları hem de beklentilerinden yola çıkarak bu hususta 17 unsurluk bir bildiri hazırladı. Değerlendirmelerinde inançlı internetten toplumsal medya kültürüne, aile dayanağından memleketler arası iş birliklerine kadar pek çok başlık kapsamlı biçimde ele alınıyor. Bugün burada, çocuklarımızın dijital dünyaya dair kelamını direkt duymayı, bu programın en değerli kazanımlarından biri olarak görüyoruz. Zira çocukların sesi duyulmadan, onlar için tasarlanan hiçbir siyasetin tam manasıyla başarılı olmayacağına inanıyoruz” diye konuştu.
