ABD’nin Ankara Büyükelçisi ve Lider Donald Trump’ın Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack, Antalya Diplomasi Forumu’ndaki tartışmalı açıklamalarını savundu.
Barrack, ABD’li merkezli Fox News Digital’ın sorularına verdiği cevapta “Güç yoluyla barışa, hakikatlerin samimi halde kıymetlendirilmesine ve Amerika’yı bitmeyen savaşlara sürüklemeden ABD çıkarlarını koruyan sonuçlar vermeye inanıyoruz” dedi.
ABD’li diplomat, Ortadoğu’da tutunabilen yegâne hükümetlerin monarşik yapılı “güçlü liderlik rejimleri” olduğunu savunmuştu.
Barrack bu sözleri hakkında “Bunlardan bahsederken ideolojiden değil on yıllara dayanan ve sıkıntı kazanılmış müşahedeler üzerinden konuşuyordum” dedi.
Barrack, Arap Baharı olarak isimlendirilen ayaklanmalar sonrası Batı stili demokrasiyi benimseyen ülkelerin büyük oranda “kaos, iç savaş ve yeni otoriterlik türlerine” yenik düştüğünü söyledi.
Buna rağmen monarşiyle yönetilen Körfez ülkeleri üzere “sonuç odaklı” hükümetlerin ise geliştiğini savundu.
Barrack, “güçlü liderler” önderliğinde gelişen ülkeler ortasında Türkiye ve İsrail’i de örnek verdi.
Diplomat, iki ülkenin de demokratik kıymetler açısından eleştirilmesine rağmen ilerleme kaydettiğini savundu ve Türkiye hakkında şu tabirleri kullandı:
“Düzenli çok partili seçimlerle başkanlık sistemi olan bir cumhuriyetle yönetilen Türkiye, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın güçlü ve merkeziyetçi önderiliği sayesinde istikrar, ekonomik dinamizm ve savlı bölgesel tesir sağlandığını da göstermektedir; lakin eleştirmenler bunu güçlü otoriter eğilimlere sahip hibrit bir rejim olarak tanım etmektedir.”
‘Türkiye kilit müttefik olmayı sürdürüyor’
Tom Barrack, Fox News Digital’a yaptığı yazılı açıklamada Türkiye’nin aylar içinde F-35 programına geri dönebileceğini de vurguladı.
ABD’li diplomat, “Türkiye, hayati ABD ögelerine mesken sahipliği yapan, NATO misyonlarına katkıda bulunan ve ortak tehditlere karşı gelen kilit bir müttefik olmayı sürdürüyor” dedi.
Barrack, Ankara’ya yönelik yaptırımların ve Türkiye’nin F-35 programından çıkartılmasının “ilişkileri gereksiz yere gerdiğini” ve Rusya’nın bu durumundan faydalandığını söyledi.
Türkiye, 2019’da Rus S-400 hava savunma sistemini almasının akabinde F-35 programından çıkartıldı.
ABD, Aralık 2020’de Türkiye’ye “ABD’nin Hasımlarıyla Yaptırımlar Yoluyla Uğraş Etme Yasası” (CAATSA) kapsamında yaptırım uygulamaya başladı.
Tom Barrack, Fox News Digital’a verdiği cevaplarda “S-400 meselesi ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio tarafından hassas diplomasi yoluyla aylar içinde çözülebilir ve çözülmelidir” sözlerini kullandı.
Barrack, bu tahlilin Cumhurbaşkanı Erdoğan ve ABD Başkanı Donald Trump arasındaki “güçlü şahsî ilişkiyi” temel alacağını vurguladı.
ABD’li diplomat şu tabirleri de kullandı:
“Benim işaret ettiğim şey, gerçek atılımların yakında gerçekleşeceği: Türkiye’nin F-35 ekosistemindeki rolünün yine tesis edilmesi, NATO’nun birlikte çalışabilirliğinin güçlendirilmesi, ABD endüstrisinin desteklenmesi ve Rusya’nın nüfuzunun engellenmesi.”
Barrack ayrıyeten F-35 sıkıntısındaki rastgele bir tahlilin ABD’de ilgili mevzuatlara uyacağını söyledi:
“Bu, Rus S-400 sistemine sahip olma ve kullanabilme durumunun bittiğinin teyit edilmesi ve hassas F-35 teknolojisine yönelik tehlike riski olmadığına dair Savunma ve Dışişleri bakanları tarafından resmi tasdik demek.”
ABD’nin Ulusal Savunma Yetkilendirme Maddesi’ne nazaran Türkiye’nin F-35 programına katılabilmesi için ABD Lideri’nin Kongre’ye Türkiye’nin S-400’lere sahip olmadığını ya da bu sistemin F-35’lere tehdit teşkil etmediğini resmen bildirmesi gerekiyor.
Barrack Antalya Diplomasi Forumu’nda ne dedi?
Tom Barrack, 17 Nisan’da Antalya Diplomasi Forumu’nda yaptığı konuşmada Ortadoğu’da sırf “güçlü liderlik rejimlerinin” başarılı olduğunu savundu.
“Bunu söylediğim için eleştirileceğim zira demokrasi tersi olacak” diye kelama başlayan Barrack, şu tabirleri kullandı:
“Ya müşfik monarşiler ya da bir çeşit monarşik cumhuriyetler [başarlı oldu], kalan her şey bu Arap Baharı’nın akabinde soldu ve buhar oldu.”
Barrack ayrıyeten reaksiyon çeken konuşmasında “Demokrasi pelerini giyen ve insan hakları sebebiyle üzerlerine gittiğimiz ülkeler başarısız oldu” tabirlerini kullandı.
Özgür Özel: ‘Persona non grata’
Barrack’ın sözlerine CHP lideri Özgür Özel’den sert reaksiyon geldi.
Özel, İspanya’da katıldığı bir aktiflikte şunları şöyledi:
“Kurtuluş Savaşı’ndan sonra monarşiyi reddedip demokrasiyi getirmiş olan Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün kurduğu ülkede, gelip de demokrasiyi eleştirip monarşiyi övmek tam bir hadsizliktir.”
Özel ayrıyeten Barrack’ı “persona non grata” yani istenmeyen kişi ilan ettiklerini söyledi ve “Bu sözleri geri almadıkça, Türkiye Cumhuriyeti’nden ve bu ülkede yaşayan herkesten özür dilemedikçe artık Tom Barrack’ın bu topraklarda bir dakika daha bu misyonu yapmaması gerekir” diye konuştu.
Wall Street Journal’dan Barrack eleştirisi
Barrack, Antalya’daki konuşmasından ötürü ABD basınında da tenkit yağmuruna tutuldu.
The Wall Street Journal’da 21 Nisan’da yayımlanan bir görüş yazısında, “Amerikan elçileri bulundukları ülkelerde ABD siyasetlerini savunmalıdır, o ülkeleri ABD siyasetlerine karşı savunmamalıdır” dendi.
Gazetenin editoryel şurasının imzası bulunan yazıda şu sözler yer aldı:
“Sayın Barrack, sıkıntıyı Türkiye’nin ABD itirazlarına karşın aldığı Rus S-400 savunma sistemlerinden ayırarak Türkiye’ye F-35 satılmasını savundu. Bunu, Yunanistan’ın ilgili ABD yaptırımlarının uygulanmasından çok evvel 1990’larda Kıbrıs ile ilgili bir uyuşmazlığı gidermek için aldığı S-300’ler ile karıştırdı.”
WSJ’daki yazıda Barrack’ın mümkün bir Türkiye-İsrail çatışması hakkında “Türkiye bulaşılacak bir ülke değil” sözleri de eleştirildi.
Bununla ilgili “Bu ne demek oluyor? Sayın Erdoğan’a Hamas’ı övmeyi bırakmasını tavsiye etmek daha düzgün olacaktır” dendi.
Yazıda ayrıyeten Barrack’ın Lübnan Hizbullah’ına yönelik sözleri ve İsrail ile Hizbullah’ın “eşit derece güvenilmez” olduğunu söylemesi de eleştirildi.
İlgili haberler
