Washington sınırında sular durulmuyor, tersine her geçen gün daha da bulanıyor. Pentagon Sözcüsü Sean Parnell’in toplumsal medya üzerinden yaptığı “kısa ve öz” açıklama, Amerikan savunma bürokrasisinin kalbindeki derin çatlağı bir kere daha su yüzüne çıkardı: Donanma Sekreteri John Phelan misyondan ayrıldı.
Ancak bu gidiş, sıradan bir nöbet değişimi değil. Bu, “İran Savaşı” (Operation Epic Fury [Destansı Öfke Operasyonu]) sonrasında başlayan ideolojik ve operasyonel çözülmenin en taze halkası.
PENTAGON’DA HAYALET DOLAŞIYOR
Aslında her şey, mart ayında Ulusal Terörle Uğraş Merkezi Yöneticiliği’nden istifa eden Joe Kent’in o zehir zemberek açıklamalarıyla başladı. Kent, istifasının akabinde sessiz kalmak yerine, Washington’ın yerleşik sistemini sarsan o soruyu sordu: “Bu savaşı neden verdik?”
GEMİ BATMA NOKTASINA GELDİ
Kent’e nazaran İran ile girilen çatışma, ABD çıkarlarından fazla “imâl edilmiş bir krizin” sonucuydu. Bu çıkış, Pentagon içinde sessiz ancak derinden büyüyen bir “vicdani ret” dalgasını tetikledi. Bugün Phelan’ın gidişi, Joe Kent’in açtığı o ideolojik gedikten sızan suların artık gemiyi batırma noktasına geldiğini gösteriyor.
GÖREVDEN ALMALAR PEŞ PEŞE
Joe Kent’in istifası ABD’de açılan birinci oyuk değildi. İç Güvenlik Bakanı Kristi Noem 5 Mart’da, Kara Kuvvetleri Kumandanı Randy George ile Adalet Bakanı Pam Bondi 2 Nisan’da, Ulusal Güvenlik Ajansı yöneticisi Timothy Haugh 4 Nisan vazifeden alınmış; ABD Çalışma Bakanı Lori Chavez-DeRemer ise 20 Nisan 2026’da istifa etmişti.
ŞAHİN KANAT YANSILI: İHANET
John Phelan’ın misyondan alınmasının ardında, savunma endüstrisindeki tıkanıklığa bulduğu “aykırı” tahlilin yattığı da argümanlar ortasında. ABD tersaneleri gemi inşasında takvimin yıllarca gerisinde kalmışken, Phelan’ın “Gemileri gerekirse müttefik tersanelerde (Güney Kore yahut Japonya) inşa ettirme” üzerine çalışması, Pentagon’daki şahin kanat (isteklerini güç yoluyla dikte ettirmeyi söz eden siyasi kavram) tarafından bir “ihanet” olarak algılandı.
KRİZDEN ÇIKAN GERÇEK: YETERSİZ
Savaş Bakanı Pete Hegseth ile girdiği bu bilek güreşini kaybeden Phelan oldu. Fakat Phelan giderken aslında bir gerçeği de ifşa etti: ABD artık kendi donanmasını tek başına yenileyebilecek endüstriyel kapasiteye sahip değil.
ORDUDA YAŞANAN SORUNLAR
Mesele yalnızca koltuk hengameleri da değil; asıl kriz okyanusun ortasında, uçak gemilerinin güvertelerinde yaşandı.
USS Gerald R. Ford: 300 günü aşkın müddettir denizde olan bu “teknoloji harikası”, bugünlerde kanalizasyon sistemindeki arızalar ve lojistik eksikliklerle boğuşuyor. Dünyanın en kıymetli savaş gemisinde denizcilerin yerde uyumak zorunda kalması, Pentagon için tam bir halkla alakalar felaketine dönüşmüş durumda.
USS Nimitz: Emekli edilmesi gereken emektar dev, yeni gemiler yetişmediği için Orta Doğu’da “limit aşımı” operasyonlara zorlanıyor.
Öte yandan, İran üzerinde iki, Kuveyt üzerinde ise ABD’ye ilişkin üç F-15E’in düşürülmesi ve yedi yakıt ikmâl uçağının vurulması gündemin birinci sıralarına oturmuştu.
YENİLMEZLİK İMAJI YERLEBİR
Personelin tükenmişliği, teknik arızaların sıradanlaşması ve “yenilmezlik” imajının her geçen gün darbe alması, ABD donanmasını stratejik bir felce sürüklüyor. Pentagon’da Joe Kent ile başlayan “moral çöküşü”, John Phelan’ın gidişiyle “yönetimsel bir krize” dönüştü. Uçak gemilerindeki teknik arızalar ise bu tablonun fizikî ispatı.
ESAS ZELZELENİN SARSINTISI
Görünen o ki, Washington yalnızca dışarıdaki düşmanlarıyla değil, kendi içindeki paslanmış çarklarla ve “neden savaşıyoruz?” sorusunu sormaya başlayan kendi generalleriyle de savaşmak zorunda. Phelan’ın gidişi bir son değil; Amerikan savunma doktrinindeki büyük zelzelenin yalnızca bir öncü sarsıntısı.
