Parlamento tarafından kabul edilip 15 Nisan’da Cumhurbaşkanı Nayib Bukele tarafından yürürlüğe konulan yasa, cinayet, taciz ve terörizm üzere ağır cürümlerde ömür uzunluğu mahpus cezası getiriyor. Bu düzenleme, ülkenin hukuk sistemi açısından kıymetli bir değişim manasına geliyor; zira daha evvel ömür uzunluğu mahpus cezası yasal çerçevede yer almıyordu.
ÇOCUKLARI DA KAPSAYAN HÜKÜM
Yasanın en tartışmalı tarafı, ömür uzunluğu mahpus cezasının artık 12 yaşındaki çocuklara kadar uygulanabilmesi. Buna karşın sistem, muhakkak şartlarda kaideli tahliyeye müsaade veriyor: Cürüm işlendiğinde reşit olmayanlar için 25 yıl, yetişkinler için ise 30 yıl sonra kontrollü özgürlük imkânı bulunuyor. Fakat bu düzenleme, bilhassa çocukların cezai sorumluluğu açısından milletlerarası kamuoyunda büyük reaksiyon çekmiş durumda.
GÜVENLİK SİYASETİ VE SONUÇLARI: NÜFUSUN YÜZDE 1’İNE HAPİS
2019’dan bu yana iktidarda olan Bukele, çetelerle gayrette son derece sert bir güvenlik siyaseti izliyor. Bu siyaset hata oranlarında bariz bir düşüş sağlamış olsa da, tıpkı vakitte yaygın insan hakları ihlalleri tezlerini da beraberinde getirdi. Daima uzatılan harika hal kapsamında nüfusun yüzde 1’inden fazlasının mahpusa atılması, bu sert yaklaşımın en dikkat cazibeli sonuçlarından biri olarak öne çıkıyor. İspanyol gazetesi El País’in aktardığına nazaran, tutuklanan on binlerce kişinin resmi kayıtlarda çete üyesi olmadığı ortaya çıktı; bu da güvenlik siyasetlerinin hatalı ile günahsız ortasındaki ayrımı bulanıklaştırdığı tenkitlerine yol açtı.
“HAPİSHANELERLE DOLU BİR ÜLKE” ELEŞTİRİSİ
El Independiente, anayasa ıslahatını değerlendirirken epeyce sert bir lisan kullanıyor. Yayına nazaran hapishanelerin doluluğu, devletin eğitim ve toplumsal siyasetlerindeki başarısızlığının bir göstergesi. Çocuklara kalem vermek yerine onları sistem dışına iten bir yaklaşım benimsendiği tabir edilirken, bu durumun sadece suçluları değil, tüm toplumu etkileyen bir endişe iklimi yarattığı vurgulanıyor. Devletin kimin toplumdan dışlanacağına karar verme gücünün artması, sıradan vatandaşlar üzerinde de baskı oluşturuyor.
BASKI VE GELECEĞE DAİR İHTAR: TOPLUMSAL ADALET VURGUSU
Eleştiriler, bu çeşit çok baskı siyasetlerinin uzun vadede daha büyük şiddet dalgalarına yol açabileceği ikazıyla son buluyor. El Independiente’ye nazaran, tedbir alınmadan uygulanan sert güvenlik siyasetleri kalıcı bir tahlil sunmuyor; gerçek güvenliğin lakin toplumsal adaletin sağlanmasıyla mümkün olabileceği söz ediliyor.
