Nikolay Solovyov, 26 Nisan 1986 gecesi Çernobil Nükleer Santrali’nde vardiyadaydı. Patlama anında kaçmak yerine radyasyona karşı “ilk savaşını” vermeyi seçti.
O gece türbin mekanikeri olarak çalışan Solovyov, patlamayı direkt duymadığını lakin “deprem üzere hissettiğini” anlattı.
AĞIR RADYASYON HERKESİ ÖLDÜRDÜ
Alarm sesleriyle birlikte reaktöre koştuğunda ağır radyasyona maruz kalan meslektaşlarını gördü. “Biri kusuyordu, biri sedyeyle taşınıyordu, biri de başını kollarına gömmüş haldeydi. Hepsi kısa mühlet sonra öldü.” dedi.
Patlamanın açtığı dev boşluktan “gökyüzünü” gördüğünü belirten Solovyov, koridorlarda borulardan fışkıran suların aktığını aktardı. Yangına müdahale eden itfaiyecilerin neredeyse tamamı ise daha sonra radyasyon nedeniyle hayatını kaybetti.
“İKİ HAFTAMIZ KALDI”
Gün doğumunda meslektaşlarıyla ne kadar ömürleri kaldığını konuştuklarını söyleyen Solovyov, “İki hafta dayanırız.” diyen bir arkadaşını hatırladı.
Solovyov, o anki kanısını “Madem öleceğim, en azından genç ve güzel öleyim.” kelamlarıyla anlattı.
FELAKET GİZLENDİ, PAKLIK BAŞLADI
Sabah vardiyasının akabinde Pripyat’a dönen Solovyov, sokakların olağan göründüğünü fakat yolların köpüklü bir hususla yıkandığını söyledi. Konutuna vardığında eşine pencereleri kapatmasını söyledi.
Sovyet yetkililer günlerce felaketi gizlerken, Solovyov santralde kalarak paklık çalışmalarına katıldı. Patlayan reaktörü kapatan birinci ve ikinci kalkanın inşasında da vazife aldı.
Çalışmaya devam etme nedenleri ortasında düzgün maaş, uzun tatiller ve işin “ilginç” olması olduğunu söyleyen Solovyov, 1986’daki riskli testin Sovyet idaresinin takdirini kazanmak için yapıldığını savundu.
On binlerce kişinin katıldığı paklık çalışmalarına dikkat çeken Solovyov, etraftaki yüz binlerce insanın da tahliye edildiğini hatırlattı.
O GECE VARDİYADA OLAN 22 BİREYDEN YALNIZCA 4’Ü KURTULDU
Tanıdığı birçok kişinin kanserden öldüğünü söyleyen Solovyov, o gece vardiyadaki 22 şahıstan yalnızca dördünün hayatta kaldığını belirtti.
2005 tarihli bir Birleşmiş Milletler raporu meyyit sayısını 4 bin olarak açıklarken, Greenpeace bu sayının 100 bine yaklaştığını öne sürdü.
Yüksek dozda radyasyona maruz kalan ve yıllarca sıhhat denetimlerinden geçen Solovyov, bugün hala hayatta olmasını genetik yapısına ve sağlıklı hayatına bağlıyor.
“DİĞER SAVAŞ”
Kiev’in kuzeyindeki Slavutych yakınlarında yaşayan Solovyov, Çernobil Müzesi’nde sergilenen düşürülen Rus dronelarına bakarak “Bu da öteki savaş.” dedi.
“İlk savaşım görünmeyen, kokusuz bir zehre karşıydı.” diyen Solovyov, bölgede insanların “savaştan önce” ve “sonra” derken 26 Nisan 1986’yı kastettiğini tabir etti.
OĞLUNU SAVAŞTA KAYBETTİ
Rusya’nın 2022’de Ukrayna’yı işgali sırasında Çernobil’e gitmek isteyen Solovyov, köprülerin yıkılması nedeniyle santrale ulaşamadı. Rus güçleri bölgeyi bir ay boyunca işgal etti.
En küçük oğlu Ukrayna ordusuna katıldı ve Eylül 2023’te kaybolduğu bildirildi.
Oğlunun kaybıyla yıkılan Solovyov, çalışacak gücü kalmadığını belirterek erken emekliliğe ayrıldı.
