Çin’de gençlik sporlarının prestijini sarsan skandallar üzerine yetkililer “işin artık latifeye gelir yanı yok” diyerek harekete geçme kelamı verdi. Çin’in grup sporlarında dünya standartlarında bir güç oluşturma amacı, futbol maçlarında şike ve basketbolda yaş hilesi savları üzere son skandallarla birlikte, fair play ruhunu zedeleyen bir krizle karşı karşıya.
Son günlerde, Pekin’deki genç futbol grupları ve U18 ulusal kadrosundaki bir genç basketbol oyuncusuyla ilgili iki farklı olay kamuoyunun dikkatini çekti. Bu olaylar sporun nahoş yüzünün bu kadar erken ve yaygın bir biçimde taban düzeyinde ortaya çıkmasından duyulan kaygıyı artırdı.
Pekin Futbol Yönetimi, iki U10 erkek grubunun Çin Gençler Futbol Ligi maçında yer alan antrenörler ve kadro yetkililerini ceza verdi. Her iki kadronun oyuncuları maçı kaybetmek ve eleme kademesinde daha avantajlı bir kura çekmek için taammüden kendi kalelerine gol atmıştı.
Video kayıtları ile hakem ve gözlemci raporlarına atıfta bulunulan cezada kelam konusu kulüplerin “önceden planlanmış bir sonuç manipülasyonu olduğu ve fair play unsurunu ve sportmenlik ruhunu önemli formda ihlal ettiği” belirtildi. Seyirciler tarafından paylaşılan imajlar, toplumsal medyada büyük öfke uyandırdı. Manzaralarda, bir ekibim evvel üç, akabinde rakibinin kendi kalesine iki gol attığı ve her iki kalecinin de şutları engellemeye çalışmadığı şok edici derecede absürt olaylar sergilendi.
VİDEO GÖRÜNTÜLERİ
Videolarda ekiplerden birinin ikinci golü de kendi kalesine atmasından sonmra Dongcheng spor okulunun antrenörünün Cui Yu’nun hakeme “Bu ne? Bunu nasıl yapabilirler?” diye bağırdığı görülüyor. Akabinde, hakemin “yapabileceğimiz bir şey yok” demesinin akabinde, Cui Yu’nun oyuncularını bir ortaya toplayıp tıpkı şeyi yapmalarını söylediği imgelere yansıdı.
Olayla ilgili artan kamuoyu reaksiyonu üzerine, Pekin Futbol Yönetimi, cezayı yükselterek, iki grubun teknik yöneticileri ve yöneticilerine, maç manipülasyonuna karşı “sıfır tolerans” tavrını münasebet göstererek, yepyeni ceza olan bir yıllık süreyi ömür uzunluğu men cezasına çevirdi. Pekin Belediyesi Spor Ofisi da cuma günü, gençlik liginin organizatörleri, maç gözetmenleri, hakemleri ve saha çalışanı hakkında usulsüzlük olup olmadığını araştırmak üzere Çin Futbol Federasyonu ile ortak bir soruşturma başlatacağını duyurdu ve tüm sorumlu tarafların yasal olarak hesap vereceğini açıkladı.
YAŞ KRİZİ
Çin’in 18 yaş altı erkek basketbol kadrosunun kıymetli bir oyuncusunun yaş ve kimlik sahtekârlığı savlarına ait bir öteki soruşturma taraftarların öfkesini futbol alanından basketbol alanına çevirdi. Çin Basketbol Federasyonu, 18 yaş altı erkekler kadrosunun oyun kurucusu Li Yize’nin yaşının büyük olduğuna dair ihbarcıları dikkate aldığını ve federasyonun “konuyu kapsamlı bir halde araştırmak için ilgili makamlarla birlikte çalıştığını” bildirdi. Federasyon, olayı “ciddi ve samimi” bir halde ele alacağı ve soruşturmanın bulgularını en kısa müddette kamuoyuna açıklayacağı kelamı verdi.
18 yaş altı kadrosunun hazırlık maçlarındaki çıkış performanslarıyla ülkenin basketbol topluluğunu etkileyen Li’nin beklenmedik yükselişi, taraftarlar ortasında geçmişine dair incelemelere yol açtı. Kimi taraftarlar kısa mühlet sonra Li’nin görünüşünün, kendisinden daha büyük olduğu söylenen Zhang Hanbo isimli diğer bir genç oyuncuya kuşkulu bir halde benzediğini tez etti.
U18 kadrosunun Avustralya gençlik akademisi grubunu 100-56’lık skorla mağlup ettiği maçta Li’nin 20 sayı, 9 ribaund ve 7 asistlik etkileyici performansının akabinde Cumartesi Çin toplumsal medyasında daha fazla taraftar argümanı dolaşmaya başladı. Argümanlara nazaran Li, daha evvel Zhang ismiyle alana çıkmış olabilir. Bu tezler, yalnızca görünüşleri değil, solak oyun tarzları açısından da büyük bir benzerlik gösteriyor. Li’nin hem ismi hem de yaşı değiştirilmişti.
KRONİKLEŞEN SORUN
Sosyal medyada tartışma patlak verdikten kısa bir müddet sonra Li, Kanada genç ekibine karşı oynanacak U18 hazırlık maçının takımından çıkarıldı. Li’nin ailesinden, mevcut U18 ulusal ekibinden yahut Hubei eyaletinin spor kısmından de argümanlarla ilgili rastgele bir açıklama yapılmadı.
Bu özel soruşturmanın resmi bulguları şimdi açıklanmamış olsa da, grup sporlarında genç gelişimini takip eden uzmanlar, bunun yeni bir şey olmadığını ve yaş hilesinin dalda bir “tümör” olduğunu söylüyor. Spor yorumcuları “Çin spor sahnesinde sportmenlerin gençlik karşılaşmalarında haksız bir avantaj elde etmek için yaşlarını taammüden değiştirmelerinin ender bir uygulama olmadığını” belirtiyor.
Spor yorumcuları, her iki olayın da Çin’in genç spor sistemlerini uzun vakittir sekteye uğratan kronik bir sorunu ortaya çıkardığı konusunda hemfikir. Onlara nazaran, ülkedeki spor hiyerarşisinin madalya, sonuç ve sıralama peşinde körü körüne koşması, genç yeteneklerin sağlıklı gelişimini ve daha da değerlisi dürüstlük ve fair play pahalarını tehlikeye atarak, genç atletlerin mesleklerini de mahvediyor.
Kamil Erdoğdu
