Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres, BM Güvenlik Kurulu’nun su yollarının korunması ve güvenliği bahisli oturumunda konuştu.
Konuşmasında deniz yollarının global ticaretin atardamarları olduğunu ve bugün bu atardamarların baskı altında tutulduğunu söyleyen Guterres, “Jeopolitik tansiyonlar denizlere taşıyor. Ticaret gemileri baskı aracı olarak kullanılıyor ve denizlerin en temel unsurları olan seyir hakkı ve özgürlükler kısıtlanıyor” dedi.
“EKONOMİK ŞOK ANINDA HİSSEDİLDİ VE BUNUN BEDELİNİ HERKES ÖDÜYOR”
Denizdeki tehditlerin her limanı, her kıyıyı ve etrafı karalarla çevrili dahi olsa her ülkeyi etkilediğini tabir eden Guterres şunları söyledi:
“Mart ayından bu yana Hürmüz Boğazı üzerinden nakliyeciliğin aksaması, global güç güvenliğini, besin arzını ve ticareti direkt etkiledi.
Hürmüz Boğazı, dünyanın en kritik deniz geçiş noktalarından biri. Global petrol ticaretinin yaklaşık beşte biri, sıvılaştırılmış doğal gazın beşte biri ve memleketler arası ticareti yapılan gübrenin neredeyse üçte birini taşıyor. İnançlı ve kesintisiz geçiş, ekonomik ve insani bir mecburilik.
Ekonomik şok anında hissedildi ve bunun bedelini herkes ödüyor. Güç ve emtia piyasalarında sert dalgalanmalar, artan nakliye ve sigorta maliyetleri ve Covid-19 ile Ukrayna savaşından bu yana en ağır tedarik zinciri kesintilerine şahit olduk.”
“MİLYONLARCA İNSANI AÇLIK VE YOKSULLUĞA İTEBİLECEK GLOBAL BİR BESİN KRİZİNİ TETİKLEYEBİLİR”
Boğazın kapalı kalmasının boş yakıt depoları, boş raflar ve boş tabaklara dönüştüğünü tabir eden Guterres, “İnsani bedel giderek artıyor. Gecikmeler ve yükselen maliyetler, bekleyemeyecek durumda olan insanlara hayat kurtarıcı yardımların ulaşmasını yavaşlatıyor. Bu kriz, birebir vakitte kritik ekim dönemlerine denk geldi. Hürmüz Boğazı’nda uzun müddetli kesinti, başta Afrika ve Güney Asya olmak üzere milyonlarca insanı açlık ve yoksulluğa itebilecek global bir besin krizini tetikleyebilir” diye konuştu.
20 binden fazla denizcinin denizde mahsur kaldığından ve 2 binden fazla ticaret gemisinin risk ve kısıtlamalar ağı içinde sıkıştığından bahseden Guterres, “Bu beşerler rastgele bir çatışmanın tarafı değil. Bunlar, dünyayı ayakta tutan sivil çalışanlar. Güvenlikleri, refahları ve hakları her vakit ve her yerde korunmalıdır” dedi.
TARAFLARA HÜRMÜZ BOĞAZI’NI AÇMA ÇAĞRISI
Guterres, “Taraflara çağrım şudur: Boğazı açın. Gemilerin geçmesine müsaade verin. Ne fiyat ne de ayrımcılık olsun. Ticaret yine başlasın. Global iktisat nefes alsın” tabirlerini kullandı.
