Mali, son yılların en geniş çaplı ataklarından biriyle sarsıldı. GSIM(Cemaat Nusrat el-İslam vel-Müslimin) * militanları, ülkenin farklı bölgelerinde, ortalarında yüzlerce kilometre bulunan en az altı kenti, eş vakitli olarak amaç aldı. Milletlerarası basında Courrier International ve Afrika kaynaklı Tama Media tarafından aktarılan bilgilere nazaran bu operasyon, ölçeği ve uyumu bakımından “benzeri görülmemiş” olarak nitelendirildi.
REJİMİN MERKEZİ GAYE ALINDI
Saldırıların en kritik noktası başşehir Bamako’ya yakın Kati oldu. Tama Media’nın aktardığına nazaran sabah saatlerinde düzenlenen araçlı intihar saldırısı, Savunma Bakanı Sadio Camara’nın konutunu maksat aldı. Patlamada Camara hayatını kaybederken, ailesinden kimi bireyler ve siviller de hayatını yitirdi. Bu hücum, Mali’de iktidarın askeri ve siyasi merkezine direkt bir darbe olarak yorumlandı.
BAŞKENT VE KRİTİK KURUMLAR VURULDU
GSIM’in cumhurbaşkanlığı sarayı ve memleketler arası havaalanını da maksat aldığını üstlenmesi, örgütün başkentteki operasyon kapasitesini ortaya koydu. Bu durum, ülkenin güvenlik yapısının ne kadar kırılgan hale geldiğini gösterdi.
GSIM VE FLA KOORDİNASYONU
Saldırıların bir başka değerli boyutu, GSIM ile ayrılıkçı FLA (*) ortasındaki işbirliği oldu. Tama Media ve bölgesel kaynaklara nazaran, bu iki farklı yapının birlikte hareket etmesi, akınların kapsamını genişletti. Bu “operasyonel yakınlaşma”, Mali’deki çatışmanın daha karmaşık bir basamağa geçtiğini gösteren, değerli bir gelişme olarak değerlendirildi.
KİDAL’İN KAYBI VE RUSYA TAKVİYELİ GÜÇLER
Saldırılar sonucunda kuzeydeki Kidal kenti yine silahlı kümelerin denetimine geçti. Bu gelişme, Mali ordusu ve Rusya takviyeli Afrika Kolordusu için önemli bir gerileme olarak yorumlandı.
“BATI’NIN MÜDAHALESİ”
Vedomosti ve Izvestia gazeteleri, Afrika Kolordusu’nun(*) açıklamalarına dayanarak, akınların ardında Batı istihbaratının olabileceği savlarını aktardı. Rusya Dışişleri Bakanlığı da benzer bir açıklama yaparak, atakların hazırlanmasında “Batılı güç yapıların rol almış olabileceğini” söyledi.
AFRİKA KOLORDUSU’NUN GERİ ÇEKİLMESİ
Aynı kaynaklara nazaran Afrika Kolordusu, Bamako’ya yakın stratejik Kati kentinden çekildiğini kabul etti. 2021 darbesinden bu yana iktidarın merkezi sayılan bu bölgeden geri çekilme, alandaki dengelerin değiştiğine işaret eden değerli bir gelişme olarak değerlendirildi.
BİLGİ SAVAŞI VE ÇELİŞKİLİ ANLATILAR
Sürgündeki birtakım medya organları Afrika Kolordusu’nun Kidal’den de çekildiğini ileri sürdü. Bu durum, askeri çatışmanın yanında ağır bir bilgi savaşının da yürütüldüğünü ortaya koydu.
(*) SAHEL’DE İKİ AKTÖR: GSIM VE FLA
GSIM (Jama’at Nusrat al-Islam wal-Muslimin – İslam ve Müslümanları Destekleme Grubu), 2017’de El-Kaide temaslı yapıların birleşmesiyle kurulan ve Mali başta olmak üzere Sahel bölgesinde faaliyet gösteren Selefi-cihatçı bir örgüttür. Güvenlik boşluklarından yararlanarak hücumlar düzenler, kimi bölgelerde kendi idare yapısını kurar ve finansmanını kaçakçılık ile fidye üzere prosedürlerden sağlar.
FLA (Front de Libération de l’Azawad – Azawad Kurtuluş Cephesi) ise 2024’te kurulan ayrılıkçı bir silahlı oluşumdur. MNLA (Mouvement National de Libération de l’Azawad – Azawad Ulusal Kurtuluş Hareketi), HCUA (Haut Conseil pour l’Unité de l’Azawad – Azawad Birliği Yüksek Konseyi), MAA (Mouvement Arabe de l’Azawad – Azawad Arap Hareketi) ve GATIA (Groupe d’Autodéfense des Touaregs Imghad et Alliés – İmhad Tuareg Öz Savunma Kümesi ve Müttefikleri) üzere yapıların birleşmesiyle ortaya çıkmıştır. Hedef, Azawad bölgesi için bağımsızlık yahut özerklik sağlamaktır.
Bu iki yapı vakit zaman alanda uyum kurarken, Mali’nin kuzeyindeki Kidal ve Gao kentleri çatışmaların merkezinde yer alır. Bu kentler, Azawad bölgesinin denetimi açısından stratejik ehemmiyete sahiptir.
