4, 5 ve 6 Mayıs 2013 tarihlerinde baş, kulak ve boğaz ağrısı şikayetiyle Van Bölge Eğitim ve Araştırma Hastanesinin acil servisine giden A.K’ye, “baş ağrısı, orta kulak iltihabı ve bademcik iltihaplanması” teşhisi yapıldı.
Damar yolu açılması, enjeksiyon yapılması ve ilaç verilmesi üzere tıbbi süreçlerin akabinde taburcu edilen A.K, 6 Mayıs 2013’te özel bir hastaneye gitti.
Özel hastanenin “intaniye uzmanı bulunan merkezde takibini uygun görmesi” üzerine Van’daki bir tıp merkezinde tedavi gören A.K, menenjit ve beyin apsesi sonrası gelişen ani kalp durması ve çoklu organ yetmezliği nedenleriyle 9 Mayıs 2013’te hayatını kaybetti.
A.K’nin ailesi, vefatta tıbbi ihmal bulunduğu iddiasıyla Sağlık Bakanlığı aleyhine 50 bin lira maddi, 100 bin lira manevi tazminat talebiyle dava açtı.
Dava dilekçesinde A.K’nin, tedavi sürecindeki yanlışlıklar ve eksiklikler nedeniyle hastalığının teşhisi ve tedavisinde geç kalındığı için hayatını kaybettiği, yönetimin hizmet kusuru olduğu öne sürüldü.
Van 1. Yönetim Mahkemesince görülen dava, evraktaki eksikliklerin tamamlanamaması nedeniyle 2 Aralık 2019’da karara bağlanabildi. Aileye 100 bin lira manevi tazminat ödenmesine karar veren mahkeme, maddi tazminat talebini ise reddetti.
Mahkemenin kararında, İsimli Tıp Kurumunca kusur kıymetlendirilmesi yapılabilmesi için temini talep edilen acil servis muayene formu ile hemşire takip formu gibi bir kısım tıbbi evrakın imha edildiğinin bildirildiği, bu durumda vefat olayının meydana gelmesinde yönetimin hizmet kusuru olduğunun ortaya konulamadığı için maddi tazminat isteminin reddedildiği belirtildi.
Kararda, meydana gelen vefatla davalı yönetimin tıbbi uygulamaları ortasında kesin bir illiyet bağı kurulamamış ise de bu durumun tıbbi kayıtlardaki eksikliklerden ve kayıtların koruma edilmemesinden kaynaklandığı, davacıların maddi gerçeğe hiçbir vakit ulaşamayacakları, ömür uzunluğu kuşku, kaygı ve keder duyacakları gözetildiğinde manevi tazminat isteminin kabulü gerektiği söz edildi.
İSTİNAF BOZDU
Karara itiraz edilmesi üzerine davaya bakan Erzurum Bölge İdare Mahkemesi 2. İdari Dava Dairesi, 22 Nisan 2022’de yönetim mahkemesi kararını kaldırarak, tekrar karar kurulmasını kararlaştırdı.
Dairenin kararında, tedaviye ait bilgi ve evrakların eksik gönderilmesi nedeniyle Adli Tıp Kurumu tarafından tıbbi uygulama yanlışı istikametinden olayın değerlendirilemediği, hizmet kusurunun varlığı konusunda kesin yargıya ulaşılamaması nedeniyle bütün külfetin davacılar üzerinde bırakılmasının hak arama hürriyetiyle bağdaşmayacağı ve hakkaniyete karşıt olacağı vurgulandı.
Her türlü bilgi ve belgeyi saklamakla yükümlü olan yönetimin maddi gerçeğin ortaya çıkması ismine yükümlülüklerini tam ve eksiksiz yerine getirmediğine işaret edilen kararda, davalı yönetimin olayda hizmet kusuru olduğu sonucuna ulaşıldığı bildirildi.
MADDİ MANEVİ TAZMİNATA HÜKMEDİLDİ
Van 1. Yönetim Mahkemesinde yine yapılan yargılamada, A.K’nin ailesinin avukatı tarafından mahkemeye sunulan dilekçede, maddi tazminat talebi 1 milyon 680 bin 590 liraya, manevi tazminat talebi ise 600 bin liraya çıkarıldı.
Mahkeme, 29 Aralık 2023 tarihli kararıyla 1 milyon 688 bin 422 lira maddi, 210 bin lira manevi tazminatın faiziyle birlikte davacılara ödenmesine, fazlaya ait taleplerin ise reddine hükmetti.
Aile, takviyeden mahrum kalma tazminatının eksik hesaplandığını, manevi tazminat ölçüsünün ise çok düşük olduğunu savunarak, karara itiraz etti.
Erzurum Bölge Yönetim Mahkemesi 6. İdari Dava Dairesi, istinaf başvurusunu reddetti. Temyiz incelemesi Yargıtay’da sürüyor.
AYM’DEN İHLAL KARARI
Bunun üzerine Anayasa Mahkemesine ferdî müracaatta bulunan aile, yargılamanın uzun bir müddet daha devam edeceğini belirterek, ömür hakkının, hak arama hürriyeti ile tesirli müracaat hakkının, adil yargılanma, makul müddette yargılanma ve hakkaniyete uygun yargılanma haklarının, sıhhatin ve aile bütünlüğünün korunması haklarının ihlal edildiğini ileri sürdü.
“330 BİN TL MANEVİ TAZMİNAT ÖDENECEK”
Yüksek Mahkeme, Anayasa’nın 17. unsurunda teminat altına alınan ömür hakkının adap boyutunun ihlal edildiğine karar vererek, müracaatçılara 330 bin lira manevi tazminat ödenmesine hükmetti.
Yargılamaların makul müddette tamamlanması gerektiği vurgulanan AYM kararında, gecikme için inandırıcı ve makul münasebetler bulunmadığı sürece yargılamaların uzunluğunun hayat hakkı kapsamındaki olumlu yükümlülüklerin ihlaline neden olacağı belirtildi.
Kararda, 4 Aralık 2013’te açılan davanın, ferdi müracaatın incelendiği tarih prestijiyle 12 yıldan daha uzun müddettir devam ettiğine işaret edilerek, şunlar kaydedildi:
“Yargılamanın hayat hakkının gerektirdiği makul bir hızla yürütüldüğü söylenemez. Yargılamanın uzamasının müracaatçılardan kaynaklanan haklı sebepleri olmadığı üzere mühletin uzamasının rastgele bir inandırıcı ve makul münasebeti de yoktur. Sonuçtan bağımsız olarak yargılamada, hayat hakkının yol boyutu kapsamında makul derecede ivedilik koşulunun sağlanmadığı görülmüştür.”
“Açıklanan münasebetlerle Anayasa’nın 17. unsurunda teminat altına alınan ömür hakkının adap boyutunun ihlal edildiğine karar verilmesi gerekir.”
