Cumhurbaşkanlığı Hukuk Politikaları Kurulu Başkanvekili Mehmet Uçum, iş yargılamalarında bir davanın ortalama görülme müddetinin 500 günü aştığını belirterek, çalışma hayatındaki uyuşmazlıkların süratli tahlili için iş yargısında esaslı bir dönüşüme muhtaçlık duyulduğunu bildirdi.
Uçum, Cumhurbaşkanlığı Hukuk Siyasetleri Kurulunca Çankaya Köşkü’nde düzenlenen İş Yargısının Hızlandırılması ve Dava Sayısının Azaltılmasına Yönelik Hukuk Siyasetleri Çalıştayı’nın açılışında yaptığı konuşmada, 2009’daki yasa değişikliğiyle 1 Mayıs’ın resmi tatil ilan edildiğini, bu tarih prestijiyle bu günün işçiler için gerçek bir bayram haline geldiğini söyledi.
Hukuk Politikaları Kurulu olarak, 2018’den bu yana birçok faaliyet yürüttüklerini belirten Uçum, “Bugün de, hukuk sistemimizin en ağır alanlarından biri olan iş yargısını daha süratli ve aktif kılacak hukuk siyasetleri üretmek ismine bir ortadayız.” tabirini kullandı.
İş hukukunun, emekçiyi hami niteliğinin bulunduğunu, toplumsal barışın tesisi için değerli bir işleve sahip olduğunu lisana getiren Uçum, bunun, alanla ilgili genel yargılama kurallarından farklı düzenlenmesini gerektirdiğini bildirdi.
Uçum, 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun iş yargılaması, çalışanın ve patronun haklarını yargı mercilerinde adil, çabuk, kolay ve aktif bir biçimde elde etmesine hizmet ettiği ölçüde yararlı olduğunu belirtti.
Geçimini fiyat geliriyle sağlayan emekçi için vaktin yalnızca tüzel bir kavram değil, direkt hayatını idame ettirme problemi olduğuna dikkati çeken Uçum, şöyle devam etti:
“Adaletin gecikmesi personel için geçim sıkıntısıyken, patron için ise öngörülemez maliyetler ve belirsizlik demektir. Öteki yandan iş yargısının suratı ve aktifliği, toplu iş hukuku sistemi bakımından da hayli değerlidir. Bilhassa işkolu tespitine itiraz, işkolu istatistiklerine itiraz ve yetki tespitine itiraz davalarında yaşanan gecikmeler, kolektif hakların kullanımını olumsuz etkileyebilmektedir. Bu süreçlerdeki tıkanıklıklar, çalışma barışını bozmakta ve uyuşmazlıkları ferdi davalara dönüştürerek mahkemelerin iş yükünü arttırabilmektedir.”
“İş yargısındaki problemler mahkeme ve hakim sayısını artırılarak çözülemez”
Cumhurbaşkanlığı Hukuk Politikaları Kurulu Başkanvekili Uçum, Adalet Bakanlığının 2025 datalarına nazaran, iş mahkemelerinde bir belgenin ortalama görülme mühletinin 505 gün, iş mahkemelerinin 2025’te önüne gelen evrak sayısının ise 665 bin 830 olarak gerçekleştiğini aktardı.
Temyize mevzu bir iş yargılamasının görülme müddetlerinin ortalama 900 günün üzerinde olduğunu belirten Uçum, “Söz konusu mühlet bize bu çalışmanın ne derece gerekli olduğunu kanıtlarken, belge sayısının ulaştığı nokta, iş yargısındaki meselelerin yalnızca mahkeme ve hakim sayısının artırılarak çözülemeyeceğine işaret etmektedir. Münasebetiyle çalışma hayatındaki uyuşmazlıkların süratli tahlili için iş yargısında esaslı bir dönüşüm muhtaçlığı olduğu kanaatindeyiz.” görüşünü paylaştı.
Hedeflerinin yalnızca evrak sayısını azaltmak olmadığını kaydeden Uçum, “Adaletin kalitesinden ödün vermeden, makul müddette sonuçlanan, öngörülebilir bir iş yargısı nizamını oluşturacak hukuk siyasetlerini üretme gayretindeyiz.” diye konuştu.
Mehmet Uçum, çalıştaydaki fikri müzakereler sonucu ortaya çıkacak siyasetlerin bir teklif dokümanında toplanacağını ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a arz edileceğini kelamlarına ekledi.
Çalıştaya, Uçum’un yanı sıra iş dünyası temsilcileri, hukukçular, akademisyenler katıldı.
