Azerbaycan Ulusal Meclisi Milletvekili Nagif Hamzayev, Aydınlık’tan Ali Fazilet Köz’e Zengezur Koridoru’nun geleceğine ait kıymetli değerlendirmelerde bulundu. 4-6 Mayıs tarihleri ortasında Gaziantep Üniversitesi mesken sahipliğinde düzenlenen “I. Milletlerarası Güvenlik Stratejileri ve İdaresi Kongresi”ne katılan Hamzayev, açılış panelinin akabinde Aydınlık Gazetesi’nden Ali Fazilet Köz’ün sorularını yanıtladı.
Hamzayev, Zengezur sınırının sırf bir ulaşım projesi değil, birebir vakitte bölgesel entegrasyonu güçlendiren çok boyutlu bir yapı olduğunu belirterek, koridorun bilhassa Çin ile ticaret açısından kritik rol oynayacağını söz etti.
İRAN ÜZERİNDEN ALTERNATİF ÇİZGİLER KURULUYOR
Zengezur Koridoru’nun tek taraflı bir çizgi olmadığını vurgulayan Hamzayev, İran’la yürütülen temasların sürdüğünü ve alternatif güzergâhların oluşturulduğunu söyledi. Projenin İran’ı dışlamadığının altını çizen Hamzayev, şu bilgileri paylaştı:
“Zengilan’dan İran’a ve Nahçıvan’dan İran’a iki köprü inşa edildi. İran üzerinden alternatif bir çizgi kuruluyor. Hem demir yolu hem kara yolu inşa ediliyor. Biz hem İran üzerinden yük nakliyatı yapacağız hem de Ermenistan üzerinden Nahçıvan’a uzanan çizgisi kullanacağız.”
Bu kapsamda koridorun sırf Azerbaycan için değil, bölgedeki tüm ülkeler için ekonomik fırsatlar doğuracağına dikkat çekildi.
ERMENİSTAN İÇİN DE EKONOMİK FIRSAT
Koridorun Ermenistan açısından da kıymetli kazanımlar sağlayacağını belirten Hamzayev, mevcut ticaret akışına dikkat çekti. Halihazırda Azerbaycan petrolünün Ermenistan’a satıldığını, Kazakistan ve Rusya’dan gelen tahılın Azerbaycan üzerinden Ermenistan’a ulaştırıldığını söz etti.
Hamzayev, “Zengezur Koridoru’nun açılmasıyla Ermenistan iktisadının ne kadar gelişebileceği ortadadır. Bu nedenle Ermenistan da bu süreci istiyor.” dedi.
Ermenistan’ın sürece resmi olarak onay verdiğini belirten Hamzayev, ülkedeki seçim süreci ve anayasa tartışmaları nedeniyle birtakım gecikmeler yaşansa da bunun projenin ilerlemesini engelleyemeyeceğini vurguladı. Koridor sayesinde Ermenistan’ın İran, Rusya, Çin ve Türkiye üzerinden Avrupa’ya erişim sağlayacağını söyledi.
“SÜREÇ WASHINGTON’DA BELİRLENMİYOR”
ABD’nin projedeki rolüne ait tartışmalara da değinen Hamzayev, sürecin belirleyicisinin Washington olmadığını söz etti. ABD’nin bölgeye asker göndereceği tarafındaki savları reddeden Hamzayev, Ermenistan’daki 42 kilometrelik sınırın inşası için ABD ile ilişkili bir şirketin çalıştığını lakin bunun sürecin bahtını belirlemediğini lisana getirdi.
“Bu muahedeler ABD Devleti ismine imzalandı. Yarın ABD’de idareler değişse de bu durum süreci etkilemeyecek.” diyen Hamzayev, teknik ve siyasi kararların Azerbaycan ile Ermenistan ortasındaki görüşmeler çerçevesinde alındığını kaydetti.
AZERBAYCAN’DA ÇALIŞMALAR YÜZDE 90 TAMAM
Koridorun teknik ilerleyişine ait de bilgi veren Hamzayev, Azerbaycan tarafında çalışmaların büyük ölçüde tamamlandığını söyledi:
“Azerbaycan kendi topraklarında çalışmaların yaklaşık yüzde 90’ını bitirdi. Bu yıl sonuna kadar hem demir yolu hem kara yolu tamamlanacak. Sorun, Ermenistan’daki 42 kilometrelik hatta.”
Projede kritik basamağın Ermenistan tarafındaki altyapı çalışmaları olduğunu belirten Hamzayev, bu sınırdaki gecikmenin sürecin suratını direkt etkilediğini tabir etti.
Türkiye kontağına da değinen Hamzayev, Kars ile Nahçıvan ortasında planlanan demir yolu sınırının devam ettiğini, bu çizginin tamamlanmasıyla Çin’den Avrupa’ya kesintisiz ulaşım sağlanacağını vurguladı.
“BARIŞ OLMADAN GELİŞME OLMAZ”
Bölgedeki siyasi tansiyonlara de değinen Hamzayev, Zengezur Koridoru’nun sadece ekonomik değil, tıpkı vakitte barış ve istikrar açısından da değerli olduğunu belirtti:
“Bölgede barış olması gerekiyor ki gelişme sağlanabilsin. Savaşlar herkesi olumsuz etkiliyor. Artık savaşlara ‘dur’ demenin vakti geldi.”
Hamzayev ayrıyeten Türkiye, Azerbaycan ve Türk Cumhuriyetlerinin birlikte hareket etmesinin bölgesel istikrarlar açısından belirleyici olduğunu tabir etti.
ALİYEV: “KENDİ OTOMOBİLİMİZLE ERMENİSTAN’A GİDECEĞİZ”
Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’in sürece ait kararlılığına da dikkat çekildi. Hamzayev, Aliyev’in daha evvel lisana getirdiği “Kendi otomobilimizle Ermenistan’a gideceğiz” kelamının gerçekleşeceğini söyledi.
Aliyev, 4 Mayıs’ta Erivan’da düzenlenen Avrupa Siyasi Topluluğu 8. Zirvesi’ne görüntü irtibatla katılarak barış sürecine ait iletiler vermiş, Azerbaycan ile Ermenistan ortasında barışın “artık bir gerçeklik” olduğunu tabir etmişti. Ayrıyeten iki ülke ortasında petrol tedariki ve transit geçişlerin sürdüğünü vurgulamıştı.
KONGREDE GÜVENLİĞİN YENİ BOYUTLARI TARTIŞILDI
Gaziantep Üniversitesinde düzenlenen kongrede ise siber güvenlik, terörle uğraş, global güç rekabeti ve değişen güvenlik paradigmaları öne çıktı. Oturumlarda dijital tehditler, hibrit savaş usulleri, hudut güvenliği, göç hareketleri ve memleketler arası ticaretin güvenlik boyutu ele alındı.
Uzmanlar, güvenlik kavramının sırf askeri değil; ekonomik, teknolojik ve toplumsal boyutlarıyla birlikte kıymetlendirilmesi gerektiğini vurguladı. Kongre, toplumsal programla sona erecek.
