Hem özel hem kamu bölümü tarafından verilen iş ilanlarında adayların 18-35 yaş aralığında olması bekleniyor. Lakin bu ilanlarda yaş hududunu karşılamayan 40 yaş üstü çalışanlar, yıllarını mesleğine vermiş deneyimli isimler olmalarına karşın sistemin dışına itiliyor. Emeklilik için önlerinde ortalama 20-25 yıl bulunan bu kitle, ne iş bulabiliyor ne de sistemden çıkabiliyor.
“FAZLA NİTELİKLİ” DAMGASI
Sorunun sırf yaşla sonlu olmadığına dikkat çeken insan kaynakları uzmanları, patronların kıdemli çalışanları “yüksek maliyet” ve “kurumsal risk” olarak gördüğünü söz ediyor. İnsan kaynakları uzmanı Merve Yorulmaz’a nazaran şirketlerde yaygın olan fikir şu:
“Kırk yaşındaki bir adayı mülakata aldığımızda, yöneticilerin birinci reaksiyonu genelde ‘Bu kişi bizim vereceğimiz maaşı beğenmez, birinci fırsatta çeker gider’ yahut ‘Bölüm müdürü ondan 5 yaş küçük, ortalarında ego çatışması çıkar’ oluyor. Meğer o aday konut kredisini ödemek yahut çocuğunu okutmak için yeni mezun maaşına bile razı durumda. Patronlar tecrübeyi bir zenginlik değil, ‘yönetilmesi sıkıntı bir risk’ olarak kodlamış durumda. ‘Overqualified’ (fazla nitelikli) damgası yiyen adaylar, çaresizlikten CV’lerindeki üniversiteleri yahut yöneticilik geçmişlerini silerek iş başvurusu yapmaya başladılar”
Yorulmaz, bu nedenle pek çok tecrübeli çalışanın iş bulabilmek için CV’sindeki yöneticilik geçmişini, yüksek lisans bilgisini ya da mezun olduğu üniversiteyi gizlemek zorunda kaldığını söylüyor.
UZMANLARDAN ‘ARAF NESLİ HAREKET PLANI’ ÇAĞRISI
Uzmanlar, devletin ve özel kesimin bu sorun için acil adım atması gerektiğini vurguluyor. Gündeme gelen tahlil teklifleri ortasında şunlar öne çıkıyor:
40 yaş üstü istihdam teşviki: Bayanlar, gençler ve engelliler için uygulanan SGK prim takviyelerinin gibisi, deneyimli çalışanları istihdam eden patronlara de sağlanmalı.
Yaş ayrımcılığına yasal düzenleme: Fizikî mecburilik gerektirmeyen mesleklerde iş ilanlarına yaş hududu konulmasının önüne geçilmeli.
KOBİ’lere deneyim transferi: KOSGEB ve İŞKUR takviyeli programlarla tecrübeli çalışanlar, kurumsallaşma sürecindeki işletmelere mentor olarak yönlendirilmeli.
