Kahramanmaraş’ın Dulkadiroğlu ilçesi Güneşevler Mahallesi’nde bulunan Bad-ı Saba Konutları A Blok‘unun 6 Şubat sarsıntılarında yıkılması sonucu 42 kişi hayatını kaybetti, 17 kişi yaralandı.
Binanın yıkılmasına ait müteahhit, statik proje müellifi ve şantiye şefi Şahin Avşaroğlu ile ortağı İsmail Avşaroğlu, mimari proje müellifi Hülya Kaptanoğlu, şantiye şefleri Ömer Faruk Tatarlı ve Ali Enes Çakallıoğlu, taban etüt raporu müellifi Lutfi Varol, yapı kontrol firması yetkilisi Ahmet Fatih Tekerek, statik proje uygulama ve denetçisi Hamit Kocabaş, mimari proje ve uygulama denetçileri Hasan Tümer ile Alper Ömer Doğan hakkında, “bilinçli taksirle birden fazla kişinin vefatına ve yaralanmasına neden olma” hatasından 22 yıl 6’şar aya kadar mahpus cezası istemiyle dava açıldı.
Sanık Şahin Avşaroğlu’nun tutuklu olduğu, öteki 9 sanığın tutuksuz yargılandığı davanın, Kahramanmaraş 1. Ağır Ceza Mahkemesi’nde görülmesine devam edildi.
Uzun müddettir Konya Teknik Üniversitesi’nden beklenen ek uzman raporu da 6 akademisyen tarafından hazırlanarak dava belgesine eklendi.
“MÜTEAHHİT YIKIMDAN ASLİ DERECEDE SORUMLUDUR”
ANKA Haber Ajansı’nın ulaştığı eksper raporunda, 6 Şubat sarsıntılarında ölçülen yer ivmelerinin Bad-ı Saba Konutları A Blok’un tasarım kıymetlerini aşmadığı, düşük seviyedeki aşımın ise emniyet hissesi içinde kaldığı ve yıkıma neden olacak seviyede olmadığı belirtildi.
28 Ekim 2023 tarihli olay yeri inceleme raporuna atıfla, Bad-ı Saba Konutları’nın etrafındaki site ve binalarda yıkım yaşanmadığı, hasarların “orta” ve “ağır hasarlı” olarak kayda geçtiği, lakin bu yapıların büyük kısmının daha az katlı olduğu vurgulanan raporda, “Fen ve mühendislik kurallarına uygun, sağlıklı bir yapının ortaya çıkması için inşaatın tertibini ve idaresini üstlenen (zemin etüdü basamağından yapı kullanma müsaadesine kadar geçen süreçte) ve çalıştığı teknik grubu seçen binanın müteahhidinin yıkımdan asli derecede sorumlu olduğu düşünülmektedir” tabirine yer verildi.
JEOLOJİ MÜHENDİSİNE TABAN UYGUNLAŞTIRMA ÖNERİSİ SUNMAMASI NEDENİYLE “ASLİ KUSUR” ATFI
Raporda, “paket programlara bağlı kalınmadan binanın sarsıntı davranışının dizayncı tarafından yorumlanması gerektiği, mimari proje ile oluşan asma kattaki durumun, birinci derece zelzele bölgesinde kaçınılması gereken bir zafiyet oluşturduğu” gerekçesiyle statik proje müellifi tali/asli kusurlu bulundu.
Raporda ayrıyeten jeoloji mühendisi, ilgili alanda oluşabilecek sorunlarla ilgili kâfi ve hakikat tespitlerde bulunmaması ve taban düzgünleştirmeye yönelik gerekli teklifleri sunmaması nedeniyle asli kusurlu olarak değerlendirildi. Jeofizik mühendisine yönelik rastgele bir kusur atfı yapılmadı.
Bilirkişi raporunda, yapının taşıyıcı sistem kısmının inşasında iki farklı şantiye şefinin vazife aldığı, sarsıntı tesirinin daha yüksek olduğu kritik alt katlardan (ilk 5 kat) sorumlu şantiye şefinin Şahin Avşaroğlu olduğu ve “tali kusur” atfedilebileceği tabir edildi.
Zemin etüt raporundaki eksiklikler ve yanılgılar nedeniyle yapı kontrol firması yetkililerinin “asli kusurlu” olduğu, statik projedeki asma kat kaynaklı tasarım zafiyeti nedeniyle proje denetimlerini yapan teknik işçinin “tali kusurlu” sayıldığı, donatı ayrıntılarındaki kusurlar sebebiyle de inşaat mühendisi uygulama denetçisine “tali kusur” atfedilebileceği değerlendirildi.
“ÇOK AKTÖRLÜ VE ÇOK EVRELİ BİR İHMAL ZİNCİRİ ORTADADIR”
Bilirkişi raporunda belediye yetkililerinin sorumluluklarına ait şu tespitler yapıldı:
“Yapıdaki yıkım, zincirleme bir sorumluluk tablosu oluşturmakta ve yapı güvenliğinin sağlanmasında çok aktörlü ve çok etaplı bir ihmal zincirini ortaya koymaktadır. Bu bakımdan, binanın müteahhidi, betonarme proje müellifi, jeoloji mühendisleri, yapı kontrol firması ve görevlilerine ek olarak proje ve taban etüt raporunun denetiminde vazife alan işçinin de sorumluluklarının bulunduğu düşünülmektedir.
Bad-ı Saba Konutları A Blok’a ilişkin ruhsatlarda taban etüdü onay tarihi 20 Eylül 2017 olarak söz edilmektedir. Yer etüt raporunun kapak sayfasında da 20 Eylül 2017 tarihinde Jeoloji Yüksek Mühendisi Cengiz Murat Özaydın tarafından raporun incelenip onaylandığı görülmektedir. Yer etüt raporundaki eksiklikler ve yanılgılardan ötürü, belediye ismine incelemeyi yapan teknik çalışanın de tali/asli kusurlu olduğu kıymetlendirilmektedir.
Aynı biçimde, statik projede bilhassa asma kat düzeyindeki tasarım zafiyetinden ötürü, belediye ismine statik projede imzası bulunan teknik işçinin de İnşaat Mühendisi Ömer Taşdemir en fazla tali derecede sorumlu olduğu bedellendirilmektedir.
Bu süreç içinde ruhsat ve eklerini denetleyen ve üretim müsaadesi veren, onaylayan işçi ile teknik denetimleri şahsen yapmasa da imar müdürü veya başkan, idari süreçlerin hakikat işlemesini sağlamakla yükümlüdür. Şayet eksik evrakla süreç yapılmışsa yahut teknik çalışanın ihtarlarına karşın süreç devam etmişse, bu durum misyon ihmali sayılabilir. Lakin bu bireyler idari açıdan onay verdikleri için, takdir mahkemenizde olmak üzere, sorumluluklarının olmadığı kanaatine varılmıştır.”
“İMAR DEĞİŞİKLİĞİ YAPARAK KAT SAYISININ 15 KAT HALİNDE DEĞİŞTİRİLMESİNDEKİ YETKİLİLERİN ‘ASLİ KUSURLU’ OLDUĞU DEĞERLENDİRİLMEKTEDİR”
Bilirkişi raporunda, Bad-ı Saba Konutları’nın imar durum dokümanında müsaade verilen yol üstü kat sayısının 8 olarak belirtildiği, vakit içerisinde Belediye Meclisi kararlarıyla kat sayısının 15 kata kadar çıkarıldığı aktarılan raporda, şu değerlendirmelere yer verildi:
“Bad-ı Saba Konutları’nın inşa edildiği bölge, yamaç molozu ve alüvyon özellikli bir yer yapısına ve heterojen bir yer profiline sahiptir. Bölgede yer yüzeyine yakın düzeylerde, manalı derinlik içerisinde yer altı suyunun bulunduğu kanaatine varılmıştır. Bu özellikteki bir taban ortamında, imar durumunda değişikliklerin yapılabilmesi için bölgesel olarak ayrıntılı bir yer araştırması yapılması gerekmektedir.
Bu durumda, tabanda bir sorun olmadığı tespit edildikten sonra yetkili mercilerin imar durumu değişikliği ve kat sayısı artırımı ile ilgili yetkilerini kullanmaları gerekmektedir. Dava evrakı içerisindeki dokümanlardan, bu formda bir kıymetlendirme yapılmadığı görülmektedir. Bu nedenle, imar değişikliği yaparak kat sayısının 15 kat formunda değiştirilmesi ile ilgili olan yetkililerin de asli kusurlu oldukları bedellendirilmektedir.”
“RAPOR, KOMİTEDEN GELDİĞİ BİÇİMİYLE OYLANDI VE OYÇOKLUĞU İLE KABUL EDİLDİ”
ANKA Haber Ajansı muhabiri, Kahramanmaraş Büyükşehir Belediye Meclisi’nin 11 Nisan 2017 tarih ve 223 sayılı kararıyla onaylanan meclis kararının özetine ulaştı. İlgili kararda şu tabirlere yer verildi:
“İmar ve Şehircilik Dairesi Başkanlığı’nın Kahramanmaraş Merkez Revizyon ve Ek Uygulama İmar Planı’nın Dulkadiroğlu ilçesine ilişkin plan notlarında değişiklik yapılması ile ilgili İmar ve Bayındırlık Komite Raporu okunarak, yapılan müzakere sonucunda rapor, komiteden geldiği formuyla oylandı ve oyçokluğu ile kabul edildi.”
Bad-ı Saba Konutları davasının bir sonraki duruşması 2 Nisan’da görülecek.
