İran’ın Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, “diplomatik bir çözüm masadayken” ABD’nin her seferinde “pervasız bir askeri macerayı” tercih ettiğini söyledi.
Arakçi, X’te yaptığı paylaşımda İranlıların “baskıya asla boyun eğmeyeceğini” belirtti.
Açıklama, ABD’nin Hürmüz Boğazı’nda yeni İran gemilerine ateş açtığını duyurmasının ardından geldi. İki taraf da birbirini ateşkesi bozmakla suçluyor.
Trump, çatışmalara rağmen ateşkesin yürürlükte olduğunu söyledi. Ateşkesin, ABD ve İsrail’in Şubat ayında başlattığı savaşı sona erdirmeye yönelik görüşmelere zemin hazırlaması bekleniyor.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’ya göre İran’ın ABD önerilerine 8 Mayıs Cuma günü yanıt vermesi bekleniyordu.
Rubio, İtalya ziyareti sırasında “Umarım bu ciddi bir tekliftir” dedi.
İran, ABD ve İsrail saldırılarına misilleme olarak Hürmüz Boğazı’nı kontrol altında tutarken Körfez’de ABD müttefiklerine de saldırılar düzenliyor.
Dünyadaki petrol ve sıvılaştırılmış doğalgazın yaklaşık %20’sinin sevkiyatında bu kritik su yolu kullanılıyor ve buradaki tıkanmai fiyatların hızla yükselmesine yol açtı.
ABD, Şubat ayından bu yana bölgede mahsur kalan yaklaşık 2.000 geminin serbest bırakılmasına destek olmak amacıyla 4 Mayıs’ta askeri operasyon başlattı ancak kısa bir süre sonra duraklattı.
ABD ayrıca Tahran’ı Amerikan şartlarını kabul etmeye zorlamak amacıyla İran limanlarına yönelik deniz ablukasını sürdürüyor; bu hamle Tahran’ı öfkelendirdi.
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), 8 Mayıs’ta ABD güçlerinin Umman Denizi’ndeki bir İran limanına yanaşmaya çalışan ve “devam eden ABD ablukasını ihlal eden” İran bayraklı boş iki petrol tankerini etkisiz hale getirdiğini açıkladı.
Açıklamada, ABD güçlerinin “itaatsiz gemilerin İran’a girmesini engellemek için baca kısımlarına hassas mühimmat ateşlediği” belirtildi.
CENTCOM, ABD güçlerinin 70’ten fazla tankerin İran limanlarına girip çıkmasını engellediğini belirtti.
İlerleyen saatlerde ABD, gelecek hafta İran destekli Hizbullah ile İsrail güçleri arasındaki Lübnan’daki çatışmaları durdurmayı amaçlayan İsrail-Lübnan görüşmelerinin yeni turuna ev sahipliği yapmaya hazır olduğunu bildirdi.
ABD Dışişleri Bakanlığı sözcüsü, 14 ve 15 Mayıs’ta yapılacak “yoğun” görüşmelerin “İsrail için kalıcı güvenlik ve Lübnan için egemenlik ve yeniden inşa” sağlamayı hedefleyeceğini söyledi.
ABD ve İsrail, herhangi bir barış anlaşmasının Hizbullah’ın tamamen silahsızlanmasını gerektirdiğini söylüyor ancak Şii militan grup geçen ay Washington’da İsrail ve Lübnan büyükelçileri arasında başlayan görüşmeleri reddediyor.
Kırılgan bir ateşkes üzerinde anlaşılmıştı ancak bu, İsrail ve Hizbullah tarafından defalarca ihlal edildi.
Diğer yandan ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Cuma günü Washington’da Katar Başbakanı Şeyh Muhammed bin Abdurrahman es-Sani ile ABD ile İran arasındaki arabuluculuk çabalarını görüşmek üzere bir araya geldi.
Katar Başbakanı, ülkenin dışişleri bakanlığının X’te yayımladığı açıklamaya göre, tüm taraflara krizin “kök nedenlerini” ele almak ve “kalıcı barışa” ulaşmak için müzakerelere katılma çağrısında bulundu.
ABD’nin İran hedeflerine yönelik son saldırıları, Perşembe günü Hürmüz Boğazı’nda yaşanan ve tarafların birbirini suçladığı karşılıklı çatışmaların ardından geldi.
CENTCOM, İran’ı üç savaş gemisine füze, insansız hava araçları ve küçük botlarla saldırı düzenlemekle suçladı; bunu “sebepsiz bir saldırı” olarak nitelendirdi.
İran’ın en üst askeri komutanlığı ise ABD’nin bir İran petrol tankerini ve Hürmüz Boğazı’na yaklaşan bir başka gemiyi hedef aldığını ve çeşitli kıyı bölgelerine “hava saldırıları” düzenlediğini iddia etti.
Hürmüzgan eyaletinde görevli yetkili Muhammad Radmehr’e göre, Minab açıklarındaki sularda saldırıya uğrayan yük gemilerinden biri alev aldı.
Radmehr, İran devlet haber ajansı Mehr’e yaptığı açıklamada, “Yaralanan 10 denizci hastaneye sevk edildi ve yerel gruplar ile arama ekipleri diğer denizcilerin akıbetini öğrenmeye çalışıyor” dedi.
ABD Başkanı Donald Trump, gece saatlerinde Truth Social’da yaptığı paylaşımda ABD’nin çok sayıda küçük botu, füzeyi ve insansız hava aracını imha ettiğini belirterek “İranlı saldırganlara büyük zarar verildiğini” ifade etti.
“Onları bugün nasıl tekrar saf dışı bıraktıysak, anlaşmalarını HIZLA imzalamazlarsa gelecekte çok daha sert ve çok daha şiddetli şekilde saf dışı bırakacağız!”
Ottilie Mitchell’in katkılarıyla
