TCMB İsim Vermedi, “Mart-Mayıs 2025 Şoku” Dedi
Merkez Bankası’nın literatüre giren ‘Dışsal şok dönemlerinde döviz talebi: 2025-2026 analizi’ başlıklı bilimsel çalışmasında, İmamoğlu’nun ismine doğrudan yer verilmedi. Bunun yerine operasyonun yaşandığı süreç, ‘2025 şok dönemi (Mart-Mayıs 2025)’ olarak adlandırıldı. Rapor, bu kesiti “İç siyasi gelişmeler ile küresel ticaret dengelerindeki belirsizliklerin aynı anda tırmandığı çoklu bir şok atmosferi” şeklinde tarif etti.
Buna karşılık, Orta Doğu’daki sıcak çatışma ortamını kapsayan ‘2026 şok dönemi (Şubat-Nisan 2026)’ ise “Bölgesel jeopolitik gerilimlerin dünya genelindeki yatırım iştahını ciddi şekilde baskıladığı bir kesit” olarak tanımlandı. Çalışmada, karakter olarak birbirinden tamamen bağımsız olan bu iki büyük krizin, Türkiye piyasalarındaki döviz yönelimleri ve yatırımcı reflekslerini ölçmek için net bir kıyas imkanı sunduğu aktarıldı.
Yabancı Aynı Hızla Kaçtı, Yerli Yatırımcı “İmamoğlu Şokunda” Daha Çok Döviz Aldı
Yapılan araştırmanın en çarpıcı yönü ise iki farklı kriz anında yatırımcıların verdiği reaksiyonların benzerliği oldu:
- Sermaye Çıkışında Eşitlik: Her iki kriz döneminde de dövize olan agresif talebin %70-71 gibi devasa bir oranı yabancı fonlardan geldi. Yabancı yatırımcılar, hem İmamoğlu operasyonunda hem de İran savaşında Türk Lirası varlıklarını aynı hızla terk ederek dövize döndü ve ülkeyi terk etti.
- Vatandaşın Güven Kaybı: İç piyasadaki yerleşik aktörlerin ve vatandaşların dövize yönelme oranı ise her iki şokta da %28-29 civarında seyretti. Hatta yerli yatırımcının güvensizlik hissiyle dövize hücum etme refleksinin, İmamoğlu krizinde savaş dönemine kıyasla daha yüksek seviyelere ulaştığı görüldü.
Merkez Bankası’nın bu teknik çıktısı, anamuhalefetin cumhurbaşkanı adayına yapılan hukuki ve siyasi müdahalenin, piyasalarda uluslararası bir savaşla eş değer, hatta yerli yatırımcı nezdinde savaştan da ağır bir finansal güvensizlik hasarı bıraktığını tescillemiş oldu.
