Türkiye ile Rusya ilgilerinin son periyotta yeterli seyretmediğine yönelik değerlendirmeler yapılıyor. Türkiye’nin Trump devrinde ABD ile yakınlaşmasıyla, Rusya ile alakalarının alt seviyeye geçtiği lisana getiriliyor. Bu noktada, birkaç göstergeye işaret ediliyor.
ERDOĞAN İLE PUTİN YAKLAŞIK 4 AYDIR GÖRÜŞMÜYOR
Bunların birincisi, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in uzun müddettir görüşmemesi. İkili, 2025 yılında 7 telefon görüşmesi, 2 yüz yüze görüşme yapmış, son sefer Aralık’ta Türkmenistan’da bir ortaya gelmişti. 2026’da ise memleketler arası arenada Venezüella’ya müdahale, Suriye’de SDG’ye operasyon ve İran savaşı üzere kritik gelişmeler yaşanırken, iki başkanın 4 aydır temas kurmaması dikkat çekti.
BÜYÜKELÇİ ATAMASI NEDEN GECİKTİ?
Rusya’nın Türkiye’ye büyükelçi atamasının gecikmesi de öne çıkarılan bir öteki bahis oldu. Bir evvelki büyükelçi Aleksey Yerhov, Türkiye’den 14 Eylül 2025’te ayrılırken, yeni büyükelçi Sergey Verşinin’in ataması 20 Şubat 2026’da gerçekleşti. Verşinin’in Türkiye’ye gelerek, inanç mektubu örneğini Türk Dışişleri Bakanlığına sunması ise 26 Mart’ı buldu. Yani 6 ayı aşkın bir müddet boyunca Rusya, Türkiye’de maslahatgüzar seviyesinde temsil edildi. En son bu derece uzun bir orta, iki evvelki büyükelçi Andrey Karlov’un suikastinden sonra ortaya çıkmıştı. Karlov ise vazifesi 2013’te devralırken bu türlü bir boşluk yaşanmamıştı. Öte yandan yeni büyükelçi Verşinin’in, Rusya’da Dışişleri Bakan Yardımcısı gibi önemli bir pozisyondayken Türkiye’ye büyükelçi olarak atanmasının, bu tahlili zayıflattığı da savunuluyor. Cumhuriyet’e konuşan Türkiye-Rusya bağlarına aşina bir kaynak, Verşinin’in atamasının kendi şahsî isteği nedeni ile geciktiğini öne sürdü.
TANKER SALDIRISI İÇİN UKRAYNA İŞARET EDİLİYOR
Arka planda kalan bu gelişmeleri daha görünür kılan ise, geçtiğimiz iki haftada yaşananlar oldu. Rusya-Ukrayna savaşı, güç altyapılarına yönelik karşılıklı taarruzları beraberinde getirmişti. Rusya, 17-19 Mart tarihlerinde, Türkiye’ye giden Mavi Akım ve TürkAkım doğalgaz boru çizgilerini besleyen tesislere Ukrayna tarafından dronlarla akın yapıldığını öne sürdü. 26 Mart’ta ise İstanbul Boğazı’na yakın bir noktada, memleketler arası sularda, bir Türk şirketine ilişkin ham petrol tankeri vuruldu. Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, saldırının insansız deniz aracı ile gerçekleşmiş olabileceğini belirtti. Türk yetkililer, kapalı kapılar arkasında bu taarruzun faili olarak Ukrayna’yı işaret etse de resmi olarak bu istikamette bir açıklama gelmedi. Dışişleri Sözcüsü Öncü Keçeli de bahis ile ilgili, “Savaşın Karadeniz sathına yayılmasının ve daha da tırmanmasının önlenmesini teminen ilgili taraflarla temaslarımızı sürdürmekteyiz” dedi lakin Ukrayna’nın ismini anmadı.
RUSYA DIŞİŞLERİ, TÜRK BÜYÜKELÇİ’Yİ ÇAĞIRDI
Bu yaşananlar üzerine Rusya’nın Ankara Büyükelçiliği, geçtiğimiz cumartesi günü dikkat alımlı bir paylaşım yaptı. Paylaşımda, Rusya Dışişleri Bakan Yardımcısı Aleksandr Gruşko’nun, 27 Mart’ta, Türkiye’nin Moskova Büyükelçisi Tanju Bilgiç’i Dışişleri Bakanlığına çağırdığı belirtildi. Türkiye’nin Moskova Büyükelçiliği tarafından duyurulmayan görüşme hakkında Rusya, “Büyükelçinin (Bilgiç) dikkati, 26 Mart’ta Karadeniz’de, Türkiye’nin karasularına çok yakın bir aralıkta, bir Türk şirketine ilişkin petrol tankerine insansız deniz araçları ve İHA’lar kullanılarak düzenlenen taarruza çekildi. Ukrayna Silahlı Kuvvetleri’nin, Rusya’nın Krasnodar Bölgesi’nin Karadeniz kıyısındaki kompresör istasyonlarına hava atakları düzenleyerek Mavi Akım ve TürkAkım doğalgaz boru sınırlarının altyapısına önemli ziyan verme istikametindeki devam eden teşebbüsleri de gündeme getirildi” açıklamasını yaptı. Paylaşımın sonunda, “Rus tarafı, Kiev rejiminin hata hareketlerini kınayan net bir kamuoyu yansısı verilmesi ve bölgedeki güç tedarikinin güvenliğini sağlamak hedefiyle ek tedbirler alınması gerektiğini vurguladı” sözleri kullanılarak Türkiye’den, Ukrayna’ya açık reaksiyon göstermesi istendi.
DIŞİŞLERİ KAYNAKLARI: TÜRKİYE KENDİ KARARLARINI VERİR
Cumhuriyet bu gelişmeler üzerine hem Türk Dışişleri’ne hem de Ukrayna’nın Ankara Büyükelçiliğine, bu atakların Ukrayna tarafından gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğini, Türkiye’nin bu akınlar üzerine Ukrayna tarafıyla temasa geçip geçmediğini sordu. Dışişleri kaynakları, dış siyasette kime ne ileti verileceği konusunda Türkiye’nin kendi kararlarını kendi alacağını belirterek, “Savaşın Türkiye sonlarına taşınmaması gerektiği konusunda bölgedeki savaşlara taraf tüm ülkelere aslında gerekli iletileri veriyoruz” dedi. Ukrayna tarafından ise Cumhuriyet’in sorularına şimdi karşılık gelmedi.
