Türkiye, 1 Nisan prestijiyle 5G’ye geçiş yaptı. Operatörler reklamlar yaptı, çeşitli kampanyalar başlattı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdülkadir Uraloğlu’nun da şevkle anlattığı 5G projesinin evvel kalabalık yerlerde yaşama geçirildiği, 2 yıl içerisinde tüm Türkiye’ye yayılmasının planlandığı aktarıldı. 5G teknolojisine yönelik gelişmeler, yurttaşlarda çeşitli beklentiler uyandırdı.
İnternetin hızlanacağı, kapsam alanının genişleyeceği, güç tasarrufu yapılabileceği, sarsıntı üzere acil durumlarda erişim meselelerinin yaşanmayacağı öngörüldü. Buna rağmen yurttaşlar, 5G teknolojisi ile halihazırda ziyadesiyle değerli olan internet paketlerinin daha da zamlanacağından telaşlı. Bunun yanı sıra, 5G’nin Türkiye’de nitekim tam manasıyla yaşama geçirilip geçirilmediği de tartışma konusu haline geldi.
5G’NİN YENİLİKLERİNDEN YARARLANILAMIYOR
Tüm Türkiye’nin gündeminde olan 5G teknolojisinin öteki ülkelerden farklı olarak Türkiye’de Non-Standalone (NSA) sistemiyle yaşama geçirildiği ileri sürüldü. Medyada tartışılan sistem, mevcut 4G LTE altyapısının üzerine 5G antenlerinin takılmasıyla çalışıyor. Yani sinyal 5G’den geliyor lakin denetim merkezi hâlâ eski 4G’ye bağlı. Operatörler, bu metodu tüm sistemi sıfırdan kurmak yerine süratlice 5G teknolojisini getirebilmek için tercih ediyor. Buna rağmen bu sistemle 5G’nin tüm yeniliklerinden yararlanılamıyor.
‘HIZLA HAYATA GEÇİRİLMELİ’
TMMOB Elektrik Mühendisleri Odası (EMO) Ankara Şube Başkanı Ramazan Pektaş, konuyu Cumhuriyet’e anlattı. 5G’nin olumlu taraflarını sürat artışı, gecikme müddetinde yaşanacak düşüşler ve aygıt bağlanma kapasitesinin artışı olarak yorumlayan Pektaş, operatörlerin afet durumlarında hizmet şartlarını etkileyip etkilemeyeceğine yönelik sorumuzu yanıtladı.
Pektaş, afet durumlarında yaşanan en büyük sıkıntılardan birinin tıpkı anda çok fazla aygıtın irtibat yapması sebebiyle altyapının yetersiz kalışı olduğuna dikkat çekerek “Teorik olarak 5G bu sorunu çözüyor lakin bu hizmetin gerçek manada alınabilmesi için afet bölgesinin 5G servisi ile destekleniyor olması lazım, daha gerçek bir sözle 5G sinyalini alan ve telefonu 5G uyumlu abonelerin sorun yaşamaması beklenir. Elbette 5G servisinin orada tam manasıyla etkin olması şartıyla. Bizim üzere afet ülkesi bir coğrafyada süratle hayata geçirilmesine muhtaçlık var” dedi.
“Afet nerede 5G teknolojisi var bilmez” ihtarını yapan Pektaş, “Afet durumlarında GSM şebekesinin tek sorunu sürat ve baz istasyonlarının aygıt bağlama kapasitesi ile de sonlu değil ne yazık ki. GSM santrallerinin kapasiteleri, afet bölgesinde baz istasyonlarının bulunduğu binalar ve kesintisiz güç kaynaklarını olup olmadığı da büyük kıymet taşıyor” sözlerini kullandı.
BAKANLIKTAN VE OPERATÖRLERDEN AÇIKLAMA BEKLENİYOR
NSA sistemine yönelik ididaları da yorumlayan Pektaş, “Maalesef gerek operatörler gerekse bakanlık bu bahiste çok açık ve net bilgi vermiyor lakin 4G altyapısı üzerinden 5G sinyal suratlarının servise verildiği izlenimi var. Aslında şu andaki 4,5G uygulaması da biraz teknolojik göz boyama olarak gündeme gelmiş ve 4G üzerine birkaç özellik eklenerek 4,5G argümanında bulunulmuştu. Bu NSA konusunu biraz daha teknik ayrıntılarıyla görmek için önümüzdeki günlerde muhatapları ile irtibata geçmek ve birtakım testler yapmak gerekecek” dedi.
NSA sisteminin orjinal 5G ile farklarını da belirten Pektaş, “Non-Standalone temel olarak 4G altyapısı üzerinden kimi 5G servislerini vermek. Özcesi ismi 5G lakin hizmet kalitesi, özellik tipi, sürat açısından 5G değil. Örneğin teorik suratlara yani saniyede 20 gigabyte suratlara ulaşamaz, örneğin teknik kapasite olan kilometrekare başına 1 milyon aygıt bağlanamaz, 1 milisaniyeden çok daha fazla gecikme mühletleri de görülür” diye konuştu.
‘GÖZ BOYAMA VAR’
5G sürecinin tüm Türkiye’ye yayılış sürecine ait de yorum yapan Pektaş, “5G teknolojisinin 81 vilayet merkezinde başlatıldığı söz edildi, natürel ki vilayet merkezlerinin tamamı değil kalabalık noktalar yalnızca. Yani burada da bir göz boyama var diyebiliriz. Bir kent merkezinin bir yahut birkaç noktasında 5G var diye vilayet merkezinde 5G var diyebilecekler. Açıklamalara nazaran 2 yıl hedefleniyor lakin gerçekçi olmak gerekirse altyapının da tümüyle 5G uyumlu hale gelmesi ve baz istasyonların tümünün 5G özelliklerine nazaran güncellenmesi bu mühlet içinde çok mümkün görünmüyor. Maksat mühletin 2 katına varabilir” dedi.
