İsmail Şahin – Donald Trump, İran savaşıyla ilgili yaptığı ulusa sesleniş konuşmasında çatışmanın “sona yaklaştığını” savunarak kamuoyunu yatıştırmaya çalıştı. Lakin savaşın nasıl ve ne vakit biteceğine dair net bir yol haritası sunmayan Trump’ın “İran’ı önümüzdeki 2-3 hafta içinde çok sert bir darbe indireceğiz” sözleri savaşın devam edeceği tarafında algılanınca global bir paniğe yol açtı.
Trump’ın kelamlarının akabinde Brent petrol tam yüzde 8.2 paha kazanarak 109.44 dolara ulaştı. Trump’ın İran’a çok sert bir darbe indireceklerini söylemesi sonrası bölgede tansiyonun tırmanacağına yönelik tasaların tekrar artmasıyla güç fiyatları ve tahvil faizlerindeki yükselişler öne çıkarken bu durum ons altını baskıladı. Altın yüzde 3.3 bedel kaybederek 4.602 dolara kadar geriledi. Gram altın da 6 bin 560 TL’ye kadar düştü.
Çatışmaların ne vakit sona erebileceğine dair netlik bekleyen piyasalarda Trump’ın konuşması belirsizlikleri artırdı. Beklentilerin tersine, Trump’ın konuşması Hürmüz Boğazı’ndaki durumun olağana döneceğine dair bir işaret vermedi. Kelam konusu gelişmeler stagflasyon telaşlarını de alevlendirdi.
Uluslararası piyasalar altüst oldu. Japonya’daki Nikkei 225 borsası yüzde 2.4, Güney Kore’deki Kospi yüzde 4.5 düştü. Kospi endeksindeki yarı iletken imalatçıları SK Hynix’in payları yüzde 6.8, Hanmi Semiconductor’ın payları yüzde 6.4 ve Samsung Electronics’in payları yüzde 5.9 azalış kaydetti. ABD borsa vadeli süreçleri yüzde 1’e yaklaşan kayıplar kaydetti. Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi de güne düşüşle başladı. Endeks, açılışta yüzde 0,78 paha kaybederken, öğlenden sonra kayıplarını telafi ederek 12.949 puana kadar çıktı. Uzmanlar, Hürmüz Boğazı’nın dünya petrol tüketiminin yaklaşık yüzde 20’sini taşıyan kritik bir rota olduğunu hatırlatarak, bölgede tansiyonun güç fiyatlarını direkt etkilediğine dikkati çekiyor. Analistler, bugün yurt içinde mart ayına ait ihracat bilgileri ile haftalık para ve banka istatistiklerinin, yurt dışında ise ABD’de dış ticaret istikrarı ve işsizlik maaşı müracaatlarının takip edileceğini belirtti.
Gaz yüzde 6 yükseldi
Avrupa’da gaz fiyatları, Trump’ın açıklamaları sonrası güne yüzde 6 yükselişle 50 euro düzeyinde başladı. Hollanda merkezli sanal doğal gaz ticaret noktası TTF’de, mayıs vadeli kontratlarda megavatsaat başı gaz fiyatı TSİ 09.00 prestijiyle dünkü kapanışa nazaran yüzde 6 artarak 50.3 euro oldu.
Irak’tan Suriye üzerinden tanker sevkiyatı başladı
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik hücumları yüzünden Hürmüz Boğazı’nın büyük ölçüde devre dışı kalmasının akabinde Irak, petrol ihracatında alternatif yolları devreye aldı. Irak Petrol Bakanlığı, ham petrolün tanker kamyonlarla Suriye üzerinden taşınmaya başlandığını açıkladı. Birinci etapta yüzlerce tanker Baniyas Limanı’na ulaşırken sevkiyatın kademeli artırılması planlanıyor. Petrol gelirlerine bağımlı Irak iktisadı için yeni sınır kritik ehemmiyet taşıyor. Iraklı yetkililer 299 tankerin Suriye’ya girdiğini, ikinci parti tır kafilesinin de yakında yola çıkacağını lisana getirdi.
