Ankara’nın Yenimahalle ilçesindeki bir alışveriş merkezi (AVM), güvenlik gerekçesiyle 18 yaş altındakilerin hafta sonu velisi olmadan merkeze girişini yasakladı. AVM’den yapılan yazılı açıklamada, bilhassa son haftalarda 18 yaş altı genç kümelerin kendi ortalarında yaşadığı kelamlı tartışma ve fizikî arbedelerin arttığı belirtilerek, bu durumun önemli şikayetlere neden olduğu söz edildi.
‘AMACIMIZ GENÇLERİMİZİ DIŞLAMAK YA DA AYRIMCILIK YAPMAK DEĞİL’
Açıklamada ayrıyeten, “Alınan bu kararın gayesi hiçbir halde gençlerimizi dışlamak ya da ayrımcılık yapmak değildir. Bilakis, hem gençlerimizin güvenliğini sağlamak hem de tüm ziyaretçilerimize huzurlu bir alışveriş ortamı sunmaktır. Gerçekten benzeri uygulamalar, ülkemizin farklı noktalarında da güvenlik gerekçesiyle dönemsel olarak hayata geçirilebilmektedir. Basına yansıyan birtakım haberlerde hususun eksik ve tek taraflı ele alındığı görülmekte olup, kamuoyunun yanlışsız bilgilendirilmesi büyük ehemmiyet taşımaktadır. Alışveriş merkezimiz, her vakit olduğu üzere tüm ziyaretçilerine açık, kapsayıcı ve inançlı bir toplumsal ömür alanı olma misyonunu sürdürmektedir” sözlerine yer verildi.
Peki bu türlü bir uygulama yasal mı? 18 yaş altı bireylerin ailesi olmadan hafta sonu AVM’lere girme yasağı hukuka ters mı? Tartışma yaratan kararı Tüketici Konfederasyonu (TÜKONFED) Başkanı Aydın Ağaoğlu ile Tüketici Konfederasyonu Hukuk Komisyonu Başkanı İzzet Doğan milliyet.com.tr’ye yorumladı.
AYDIN AĞAOĞLU: “KARAR DERHAL KALDIRILMALI”
Tüketici Konfederasyonu Başkanı Aydın Ağaoğlu’nun açıklamaları şu biçimde: “Ayrımcılık yapılamaz. Suça karışma ihtimali olan bir birey yüzünden, bundan sorumlu olmayan öteki bir bireyin hakkı engellenemez. Bu karar derhal kaldırılmalıdır. Bununla ilgili açık bir yargı kararı olmadıkça, AVM girişlerinde şahısların sabıka kaydı da sorgulanamaz. Bu türlü bir uygulama yoktur.
NEREYE BAŞVURULMALI?
Dolayısıyla alınan bu karar büsbütün kanunsuzdur, hukuka karşıttır. Anayasa’nın eşitlik prensibine ve Tüketici Kanunu’nun ‘satıştan kaçınma’ unsuruna aksi düştüğünden, bu kararı alan ve uygulayan AVM hakkında tüketiciler valilik, kaymakamlık ve belediye üzere ilgili mercilere müracaat edebilirler. Ayrıyeten Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu’na da şikayet edildiğinde AVM işletmecisi önemli yaptırımlarla karşı karşıya kalabilir.
BAŞKA VİLAYETLERDEKİ AVM’LERDE DE YASAK GETİRİLİR Mİ?
Bu yasak diğer yerlerde de yaygınlaşamaz, hukuka terstir. Şiddet içeren, şiddeti özendiren sinemaları AVM’de oynatmasınlar; asıl bunun davetinde bulunsunlar. TV dizilerinde ve internet ortamında şiddeti özendiren senaryolar yayınlanmasın.”
İZZET DOĞAN: “EŞİTLİK UNSURUNA AYKIRI”
Tüketici Konfederasyonu Hukuk Komisyonu Başkanı İzzet Doğan’ın açıklamaları ise şöyle: “Türkiye’de çocukların hakları başta Türkiye Cumhuriyeti Anayasası, Milletlerarası Çocuk Hakları Kontratı ve Çocuk Koruma Kanunu ile teminat altına alınmıştır. Tüm bu yasal düzenlemelere nazaran 18 yaşın altındaki bireyler çocuk sayılmaktadır. Çocukların alışveriş merkezlerine girememeleri yaşa dayalı bir ayrımcılıktır. Kimi alkollü yerler için bu ayrımcılık ölçülü sayılabilir lakin AVM’ler için birebir şeyi söylemek güç.
“ÇOCUKLARA POTANSİYEL HATALI GÖZÜYLE BAKILMAMALI”
AVM’ler özel mülkiyet niteliğindedir ancak kamuya açık alanlardır. Girişlerinde güvenlik araması yapılabilir ve esasen yapılmaktadır. Tahminen belli bir yaşın altında yalnız giren bir çocuk için AVM güvenliği birtakım sorular sorabilir lakin çocuklara geleceğin suçluları gözüyle bakılmamalı. Bu uygulama eşitlik unsuruna terstir. Çocukları potansiyel hatalı üzere görüp toplumdan ayrıştırmamak gerekir. Bu türlü bir yasak ya da sınırlama Anayasa’nın ve Avrupa İnsan Hakları Mukavelesi’nin (AİHS) “seyahat” özgürlüğüne de alışılmamıştır.
Ayrıca bu türlü bir yasağın fiili olarak uygulanması da hayli zordur. Kaldı ki Ticaret Bakanlığı, AVM’lerdeki ticari faaliyetlerin yürümesini zorlaştıracağı için yapılacak bir müracaatta bu yasağı direkt kaldırabilir.”
