Bakanlık tarafından hazırlanan Arazi Kullanım Planlaması Uygulama Yönetmeliği Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yönetmelikle, toprak ve arazi varlığının belirlenmesi, toprak etüt, haritalama ve sınıflama yapılması, büyük ovaların ve erozyona hassas alanların belirlenmesi, ziraî maksatlı plan ve projelerin hazırlanması ve uygulanması ile toprağın niteliği, arazinin yeteneği ve öbür arazi özellikleri gözetilerek uygun arazi kullanım hallerini içeren AKUP hazırlanmasına ait adap ve temeller düzenleniyor.
Buna nazaran, her ölçekte planlamaya temel oluşturmak üzere, toprağın ve başka çevresel kaynakların bozulmasını önlemek için ekolojik, toplumsal ve ekonomik kurallar gözetilerek sürdürülebilirlik unsuruna uygun, farklı arazi kullanım hallerini oluşturmaya yönelik toprak potansiyelinin belirlenip, su ölçü ve kalitesi de göz önüne alınarak sistematik kıymetlendirilmesi için AKUP hazırlanacak.
AKUP süreci, data toplama ve tahlil çalışmaları, açıklama raporu, kararların hazırlanması, denetimi ve onaylanması basamaklarından oluşacak.
Söz konusu basamakların onaylanması çalışmaları bakanlıkça, AKUP’un denetimi ise valiliklerce yahut bakanlıkça yapılacak. Bakanlık, arazi kullanım planlarının hazırlanması yetkisini kendi uyumunda olmak üzere muhtaçlığa nazaran valiliklere devredebilecek.
AKUP’lar 1/25000 yahut 1/5000 ölçekli hazırlanabilecek. Kelam konusu planlar hazırlanırken toprağın niteliği, iklim, topoğrafya, fizyografya ve su potansiyeli üzere ögeler dikkate alınacak.
Arazi ve toprakların, sahip oldukları morfolojik, fizikî, kimyasal, biyolojik ve mineralojik özelliklerine bağlı olarak doğal yahut kültür bitkilerini yetiştirmedeki yeteneklerine nazaran ayrılması için arazi kullanım kabiliyet sınıflaması da yapılacak.
Planlama yapılırken tarım alanları, toprak ve arazi dataları ile yıllık ortalama yağış datalarından yararlanılarak kıymet sınıflaması kriterlerine nazaran, “mutlak tarım arazileri”, “özel eser arazileri”, “dikili tarım arazileri” ve “marjinal tarım arazileri” olarak ayrılacak.
Büyük ova muhafaza alanları ilan edilecek
Tarımsal üretim potansiyeli yüksek, erozyon, kirlenme, hedef dışı yahut yanlış kullanımlar üzere çeşitli nedenlerle toprak kaybı ve arazi bozulmalarının süratli geliştiği ovalar, o vilayetteki toprak müdafaa heyetinin, birden fazla ili ilgilendiren ovalarda ise ilgili heyetlerin görüşü alınarak Cumhurbaşkanı Kararı ile “büyük ova muhafaza alanı” olarak belirlenebilecek.
Büyük ova muhafaza alanı ilan edilen parsellerin tapu kütüğü sayfalarının beyanlar hanesine “büyük ova alanı”na girdiğine dair şerh konulması, valilikler tarafından ilgili tapu müdürlüklerinden talep edilecek. Ayrıyeten kelam konusu ovaların korunması, geliştirilmesi ve çiftçilerin desteklenmesi için bakanlık gerekli önlemleri alabilecek.
Erozyona hassas alanlar belirlenecek
Öte yandan, doğal ve yapay olaylar sonucu toprağın fizikî, kimyasal ve biyolojik özelliklerinin bozulup bozulmadığına ait çalışmalar bakanlık yahut vilayet müdürlükleri tarafından gerçekleştirilecek.
Toprağın fizikî, kimyasal ve biyolojik özelliklerinin bozulduğu yahut bozulma ihtimalinin bulunduğu belirlenen alanlar bakanlığa gönderilecek.
Söz konusu alanlar, uygun bulunması halinde Cumhurbaşkanı Kararı ile “erozyona hassas alan” olarak ilan edilebilecek.
