CHP Kayseri Milletvekili Aşkın Genç, yaptığı yazıalı açıklamada, elektrik ve doğal gaz artırımlarının akabinde dış ticaret açığındaki artışın güç faturasıyla açıklanamayacağını kaydetti. Mart ayındaenerji hariç dış ticaret açığının yüzde 151 arttığına dikkat çeken Genç, Merkez Bankası’nın bir ayda 120 ton altın kaybettiğini, vatandaşın ise yılın birinci iki ayında bankalara 229 milyar lira faiz ödediğini belirtti.
Ekonomide yaşanan gelişmelerin artık tek tek sıkıntılar değil, birbirini besleyen bir yapısal bozulma haline geldiğini belirten Genç, bilhassa “enerji” münasebeti üzerinden yapılan açıklamaların gerçeği yansıtmadığını söyledi.
“AÇIĞIN NEDENİ, TÜRKİYE’NİN ÜRETİM YAPISININ BOZULMASIDIR”
Enerji artırımlarının direkt vatandaşın cebine yansıdığını vurgulayan Genç, dış ticaret açığındaki artışın güce bağlanmasının gerçeği yansıtmadığını söz ederek, şunları kaydetti:
“Geçtiğimiz hafta elektrik ve doğalgaza çok yüksek oranlarda artırım yapıldı. Bu artırımların münasebeti olarak da tekrar güç maliyetleri gösteriliyor. Lakin birebir devirde dış ticaret açığı büyüyünce bu defa ‘enerji pahalandı’ deniyor. Yani vatandaş hem artırımla karşı karşıya kalıyor hem de bu tablo güce bağlanarak açıklanmaya çalışılıyor. Halbuki bilgiler bize çok net bir şey söylüyor. Şayet açık güç yüzünden büyüyor olsaydı, bizim daha fazla güç ithal etmemiz gerekirdi. Ancak tam aksisi oluyor. Güç ithalatı düşüyor, buna karşın dış ticaret açığı büyüyor. Yani Türkiye daha az güç almasına karşın daha fazla açık veriyor. Bu şu manaya geliyor: Açığın nedeni güç değil. Açığın nedeni, Türkiye’nin üretim yapısının bozulmasıdır. Daha açık söyleyeyim; güç hariç dış ticaret açığı yüzde 151 artmış. Bu şu demek: Petrolü, doğalgazı büsbütün denklemden çıkarsanız bile Türkiye’nin açığı süratle büyümeye devam ediyor. Bu artık süreksiz bir dalgalanma değil, yapısal bir meseledir.”
“HER GÜN YAKLAŞIK 4 TON ALTIN EKSİLİYOR”
Merkez Bankası rezervlerindeki gelişmelere de değinen Genç, yaşanan kaybın sırf bir finansal dalgalanma değil, direkt varlık erimesi manasına geldiğini belirterek, “Merkez Bankası’nın rezervlerinde yaşanan düşüş yalnızca rakamsal bir azalış değildir. Zira burada yalnızca döviz değil, altın da gidiyor. Bir ayda 120 ton altın azalmış. Yani her gün yaklaşık 4 ton altın eksiliyor. Bu, rastgele bir iktisat için olağan bir durum değildir. Bu tablo şuna benziyor: Bir aile düşünün, gelir yetmediği için birikimini bozuyor ve hayatını o formda sürdürmeye çalışıyor. Bugün iktisat idaresi de birebirini yapıyor. Dövizi tutabilmek için altın satılıyor. Yani ayakta kalabilmek için yarının teminatı harcanıyor” dedi.
“BORÇLA YAŞAMAYA ZORLANDIĞINI GÖSTERİYOR”
İktidarın iktisattaki tercihlerinin direkt vatandaşın hayatına yansıdığını belirten Genç, şöyle devam etti:
“Bugün iktisattaki en çarpıcı tabloyu vatandaşın ödediği faiz üzerinden görebilirsiniz. Yalnızca yılın birinci iki ayında vatandaş bankalara 229 milyar lira faiz ödedi. Her gün yaklaşık 3,8 milyar lira, her saat 158 milyon lira, her dakika 2,6 milyon lira faiz ödüyoruz. Yani beşerler çalışıyor, üretiyor ancak kazandıkları paranın değerli bir kısmı direkt faize gidiyor. Bu, iktisadın kim için çalıştığını da çok net gösteriyor. Bir tarafta artırımlar var, öbür tarafta artan borç yükü var, onun üzerinde de ağır bir faiz baskısı var. Lakin birebir devirde gelir artışı bu süratte değil. Bu tablo, vatandaşın giderek daha fazla borçla yaşamaya zorlandığını gösteriyor.
“SORUN TEK BİR ALANDA DEĞİL, DİREKT İKTİSAT İDARESİNİN KENDİSİNDEDİR”
Bugün Türkiye’de yaşanan meseleleri tek tek ele alarak açıklamak mümkün değil. Güç artırımları, dış ticaret açığı, rezerv kaybı ve faiz yükü aslında birebir tablonun modülleridir. Güce artırım yapıp açığı güçle açıklayamazsınız. Rezervleri eritip bunu muvaffakiyet üzere sunamazsınız. Vatandaşı borç ve faiz yükü altında bırakıp iktisadın güzel gittiğini söyleyemezsiniz. Sorun tek bir alanda değil, direkt iktisat idaresinin kendisindedir.”
