İstanbul’un dönüşümünü hızlandıracak yeni kentsel dönüşüm takviyesi duyuruldu. Buna nazaran Kentsel dönüşümle konut ve işyerlerini yenilemek isteyen İstanbullulara, Etraf, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinasyonunda, Dünya Bankası finansmanıyla yürütülen ‘İklim ve Afetlere Sağlam Kentler Projesi’ (İADŞP) kapsamında 3 milyon TL’ye varan kentsel dönüşüm kredisi imkanı sunulacak. Kelam konusu kredi için müracaatlar da başladı.
‘ÖDEMEDE ZORLANAN ŞAHISLARA KREDİ KIYMETLİ BİR AVANTAJ’
İstanbul’da Yarısı Bizden kampanyası da yıl sonuna kadar devam edecek. Pekala hem Yarısı Bizden hem de yeni kredi paketine müracaat yapılabilecek mi? Müracaatlar nasıl olacak? Hangi kümeler faiz indiriminden yararlanacak? Hane geliri kuralı olacak mı? Mevzuyla ilgili tüm merak edilenleri milliyet.com.tr’ye pahalandıran Gayrimenkul Uzmanı Mustafa Hakan Özelmacıklı şu sözleri kullandı: “Öncelikle “Yarısı Bizden” kampanyası varken bu türlü bir kredi gereksiniminin neden doğduğuna değinmek lazım. “Yarısı Bizden” kampanyasında vatandaşın hibe ve krediyle alabileceği ölçü sınırlıyken, bu yeni durumla hudut biraz daha esnetilmiş oluyor. Yarısı Bizden’de toplam takviyeler rakamsal açıdan 875 bin TL hibe ve 875 bin TL kredi olmak üzere veriliyordu. Buradaki meblağ toplamda 1 milyon 750 bin lira yapıyordu. Lakin İstanbul özelinde bu ölçüler, bilhassa dönüşüm kısmında çok kâfi kalmıyor ve maliklerin ek bir bedel ödemesi kelam konusu oluyordu. Bu ödemeyi yaparken zorlanan bireyler için bu kredi değerli bir avantaj olacak.
‘HERKES YARISI BİZDEN’E BAŞVURAMIYORDU’
Ayrıca her binanın “Yarısı Bizden” kampanyasına dahil olamadığı durumlar vardı. Bu kampanyaya dahil olmak için gerek metrekare gerekse bağımsız kısım kaidesi bulunuyor. Bu açıdan baktığımızda, yeni yapılan yapıda yüzde 50’den fazla ek bağımsız kısım yahut metrekare çıkıyorsa malikler “Yarısı Bizden” kampanyasından faydalanamıyor. Bu yeni kredi, bu cins geçişler için de kıymetli bir avantaj oluşturacaktır.
‘İZMİR’DE DE MİSAL KREDİ KAMPANYASI OLMUŞTU’
Bu kredinin Dünya Bankası’ndan alınan bir kredi olması nedeniyle özel bir kullanım alanı kelam konusu. Daha evvel İzmir bölgesi için de misal bir kredi kampanyası oluşturulmuştu. Artık bu kredi kampanyası İstanbul için geçerli olacak. Daha evvel yapılan yalnızca İzmir için değil, çeşitli vilayetler için programlanmıştı; artık ise İstanbul ve etrafındaki vilayetler için programlanacak.
‘BAŞVURULAR BAŞLADI’
Burada değerli olan konu, kampanyanın birinci etapta İstanbul başta olmak üzere İzmir, Kocaeli, Sakarya, Manisa ve Tekirdağ vilayetlerini kapsayacak olmasıdır. İstanbul’un yanı sıra İzmir, Kocaeli ve Sakarya’da da bu kredi kampanyaları için müracaat süreci başladı.
Başvuru evresinde hem müteahhidin hem de maliklerin atması gereken adımlar var. Vatandaşlar açısından bunlardan birincisi, şantiye sistemine kayıtlı bir müteahhidin seçilmesidir.
‘YENİLENEN KONUT SAYILARI ARTTI’
Ülkemizde şimdiye kadarki kentsel dönüşüm sürecinde birinci etapta az katlı olup çok daha fazla imarı olan yerler devreye alınmıştı. Daha sonra bu süreç imar barışıyla bir arada yavaşladı. Akabinde “Yarısı Bizden” kampanyasının başlamasıyla birlikte, bu takviyeyle yenilenebilen meskenler kampanyadan faydalandı. Vakit içerisinde kampanya meblağının artırılmasıyla bir arada yenilenen konut sayısında da çeşitli artışlar yaşandı.
‘İSTANBUL’DA 316 BİN BAĞIMSIZ KISIM DÖNÜŞTÜ’
Bakanlık datalarına baktığımızda, İstanbul’da 316 bin bağımsız kısmın dönüşüm sürecine dahil edildiği, bunlardan 83 bininin tamamlandığı ve 233 bin konutun ise dönüşümünün devam ettiği belirtiliyor. Bugüne kadar Türkiye genelinde toplam 1 milyon 347 bin 651 bağımsız ünitede riskli yapı tespiti yapılırken, bu yapıların 1 milyon 130 bin 933’ü yıkılarak dönüşüm sürecine dahil edildi.
HANGİ KÜMELERE FAİZ İNDİRİMİ OLACAK?
-T.C. sonları dahilinde, kendisi ve hanehalkı bireyleri üzerinde Riskli Yapıdaki bağımsız ünite haricinde tapuda kayıtlı ayrıca konut bulunmayan malikler.
-Orta ve düşük gelirli (hane geliri belli bir eşiğin altında olanlar.)
-Şehit aileleri, harp ve görev malulleri ile dul ve yetimleri, emekliler, en az %40 oranında engelli vatandaşlar yahut hanehalkı reisinin bu bireylere bakmakla yükümlü olduğu haneler, hanehalkı reisi kadın olan haneler.
A sınıfı Güç Kimlik Dokümanına sahip binalar için yıllık %0,50 B sınıfı Güç Kimlik Evrakına sahip binalar için yıllık %0,25 oranında faiz indirimi yapılacak. Örneğin 4 kategoriyi birden karşılayan vatandaşlar (0,25 + 0,25 + 0,25 + (A sınıfı) 0,50= yıllık 1,25 oranına varan indirimden faydalanabilecek.
AYLIK TAKSİTLER NE KADAR TUTUYOR?
Burada kredilerin bilhassa birinci yıl ödemesiz, 180 ay vade olması çok kıymetli bir tablodur. Şu anda 3 milyon TL, %0.69 faiz oranı ve 180 ay vadede bir kredi çekildiğinde aylık taksit fiyatı 29.156,59 TL tutuyor.
‘YARISI BİZDEN’DEN YARARLANAN YENİ KREDİ TAKVİYESİNİ DE ALABİLİR Mİ?
Resmi Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile 31 Aralık 2026’da sona erecek İstanbul için Yarısı Bizden Kampanyası’ndan tıpkı tarihe kadar mesken ve iş yerini riskli yapı ilan ettiren tüm vatandaşlar faydalanabilecek.
Yarısı Bizden kampanyası ile birebir kişi iki takviyeden birlikte yararlanamaz. Lakin tıpkı binadaki farklı maliklerin farklı takviyeleri seçmesi mümkün.
YENİ KAMPANYADA MÜTEAHHİDE ÖDEMELER NASIL OLACAK?
Yarısı Bizden kampanyasında müteahhide yapılacak ödemeler 4 basamakta gerçekleşiyor. Projenin başlangıcında yüzde 30, taşıyıcı sistemin tamamlanmasında yüzde 30, sıva etabında yüzde 30 ve yapı kullanım müsaadesi alındığında kalan yüzde 10’luk kısım firmaya ödeniyor. 3 milyon TL’lik kredide de misal bir ödeme plan olabileceğini iddia ediyoruz.
KREDİDE HANE GELİRİ AYRINTISINA DİKKAT!
Yarısı Bizden kampanyasında bireylerin kredi puanı ve gelirine bakılmıyor. 3 milyon TL’lik kredi kullanımında ise bu kriterlere bakılacak. Hanehalkı gelirinin taksitin %70’ini karşılaması istenecek.
BAŞVURULAR NASIL OLACAK?
Sürecin ilerleyişine baktığımızda yapı ruhsatı alan müteahhit, e-Devlet üzerinden afet riski alanların dönüştürülmesi sistemine giriş yaparak projeyi sisteme yükleyecek ve Bakanlık onayına gönderecek.
İkinci basamakta müteahhit bunu gönderdikten sonra hak sahipleri bu sistem üzerinden giriş yaparak müracaatlarını yapacaklar. Akabinde gerekli evraklarla birlikte bankaya fiziki olarak müracaatta bulunacaklar.
Son periyotta çok sayıda müteahhidin İstanbul’da inşaatlar yapmaya başladığını ve binalara teklifler verildiğini görüyoruz. Enflasyon farkı gözetilmeden verilen tekliflerde ileride oluşacak mağduriyetlere dikkat çekmek lazım. Birçok binada kuyu temel, taban güzelleştirme ve otopark üzere beklenmedik maliyetler çıkabiliyor. Bu durum binaların yapılamamasına neden olabilir.
DİKKAT: MÜTEAHHİTLER PROJELERİ BİTİREMEYEBİLİR
Müteahhitlerin yaptığı projeler dışında ellerindeki proje sayısının ve benzerinin de takip edilmesi, müteahhitlerin buna nazaran iş almasının denetim edilmesine muhtaçlık var. Şayet burada mağduriyet oluşursa ileride bu durum çok sayıda yapının yıkılması lakin, yerinde yapılamamasına neden olacaktır. Müteahhit seçimlerinde, verilen müddetlerde, maliyetle ilgili hesaplarda bu kriterlerin her birine çok dikkat edilmelidir.”
