TÜRKİYE Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Şurası’nda, doğum müsaadesi ve toplumsal medyaya 15 yaş düzenlemesini de içeren, Sosyal Hizmet Kanunu ve Kimi Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi’ üzerine görüşmelere başlandı.
TBMM Genel Kurulu doğum müsaadesi ve toplumsal medyaya 15 yaş düzenlemesini de içeren, ‘Sosyal Hizmet Kanunu ve Birtakım Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi’ni görüşmek üzere Meclis Başkanvekili Tekin Bingöl başkanlığında toplandı. Gündem dışı konuşmalar, milletvekillerinin 1’er dakikalık konuşmaları, küme başkanvekillerinin değerlendirmeleri ve siyasi parti kümelerinin TBMM Başkanlığı’na sunduğu önergeler üzerine görüşmelerin tamamlanmasının akabinde teklife geçildi. Siyasi parti temsilcileri teklifin birinci kısmına ait değerlendirmelerde bulundu.
‘KANUN TEKLİFİNİN YETERLİLİĞİNİ SORGULAYACAĞIZ’
Yeni Yol kümesi ismine kelam alan İstanbul Milletvekili Elif Esen, teklifin torba kanun tekniğiyle hazırlanmasını eleştirdi ve şöyle devam etti:
“Bu kanun teklifi; Aile, Sıhhat, Çalışma ve Toplumsal İşler Kurulunda görüşüldü ama tüm tekliflere karşın ilgili TBMM kurullarında görüşülmeden, istişare edilmeden, teklif ve revizeler alınmadan Genel Heyete geldi ve muhtemel tüm itirazlara, eksik ve yanlışlarına karşın büyük ihtimalle AKP ve MHP oylarıyla da geçecek. Artık, size sormak istiyorum: dijital mecralarla ilgili düzenlemelerde Dijital Mecralar Kurulundan görüş almak gerekmez miydi? Tekrar, anne ve babayı, ebeveynleri ilgilendiren doğum müsaadeleri konusunda Bayan Erkek Fırsat Eşitliği Kurulundan görüş ve teklifler alınmalıydı. Bu, ‘Ben bilirim’ anlayışıyla ülke uzun vakittir yönetilmeye çalışılıyor ve kanunlar gelecekte oluşturacağı problemlere, eksiklere karşın geçiyor. İşte, bu türlü büyük bir sürat ve eksikler silsilesiyle Genel Konseye taşınmış olduğu için bu kanun teklifinin yeterliliğini sorgulayacağız.”
’15 YAŞ ALTI ÇOCUKLAR İÇİN YAŞ DOĞRULAMA YETKİSİ E-DEVLET SİSTEMİ ÜZERİNDEN YAPILMALI’
Teklifin uygun bir niyetle hazırlandığını fakat eksiklikler bulunduğunu belirten İYİ Parti Ankara Milletvekili Ahmet Eşref Fakıbaba, “Kanun teklifinde tarafımızca tespit edilen en önemli eksiklikler 2, 6, 7, 11 ve 22’nci hususlarda yer almaktadır. Unsur 6; toplumsal yardımlarda belirsizlik. Toplumsal yardımların güçlendirilmesi olumlu bir adımdır fakat dayanaktan yararlanma şartlarının, gelir kriterlerinin ve ödeme ölçülerinin kanunda açıkça düzenlenmemesi değerli bir eksiktir. Husus 7; kuruluşların kapatılması halinde getirilen 6 aylık mühlet sonu yetersizdir. Husus 22; çocukların dijital ortamda korunması kıymetlidir fakat yaş doğrulama sistemine ait belirsizlikler önemli riskler taşımaktadır. Şahsî dataların paylaşılma riski, gizlilik ihlalleri, İYİ Parti olarak üzerinde en çok durduğumuz bahislerden biri de budur. Bu bağlamda 15 yaşın altındaki çocuklar için yaş doğrulama yetkisinin direkt toplumsal ağ sağlayıcılarına verilmesi yerine, bu doğrulamanın e-devlet sistemi üzerinden yapılması gerektiğini savunuyoruz. Kişinin 15 yaşında yahut daha büyük olduğuna dair onayın e-devlet aracılığıyla alınmasının daha inançlı ve gerçek bir sistem olacağını düşünüyoruz. Bu görüşümüzü Komitesinde söz ettiğimiz üzere Genel Şurada da bir sefer daha lisana getiriyoruz” sözlerini kullandı.
‘EVLATLARIMIZIN KENDİLERİNİ DİJİTAL HAPİSHANEYE MAHKUM ETMELERİNE GÖZ YUMAMAYIZ’
MHP kümesi ismine konuşan Bursa Milletvekili Fevzi Zırhlıoğlu, bilimsel çalışmalarla dijital bağımlılığın başta narsisizm olmak üzere derin kişilik bozuklukları beraberinde getirdiğini kaydetti. Zırhlıoğlu, “Özellikle genç yaştaki evlatlarımızın toplumsal onay alma ve popülerlik korkusuyla kendilerini dijital bir hapishaneye mahkum etmelerine göz yumamayız. Yasalar tek başına bir toplumun ruhunu güzelleştiremez. Bilgi doğrulama tekniklerini bilen, etik paylaşım sorumluluğunu taşıyan, dijital dünyada faal özne olan bir kuşak yetiştirmek zorundayız. Klâsik müdafaa reflekslerinin ötesine geçerek gençlerimizi dijital dünyanın risklerine karşı donanımlı kılan ve onlara bu ekosistemde kendi yollarını özgürce çizebilecekleri stratejik bir okuryazarlık vizyonu sunmalıyız. Evlatlarımızın zihinlerini ve hayallerini algoritmaların sonlarından çıkarıp gerçek dünyanın geniş ufuklarına taşımak onlara olan en büyük vefa borcumuzdur” diye konuştu.
’15 YAŞ ALTI ÇOCUKLARA TOPLUMSAL MEDYAYI YASAKLAMAK, ÇOCUKLARIN BİLGİYE ERİŞİMİNİN ENGELLENMESİDİR’
Kanun teklifinde çocuklar için var olan düzenleme tekliflerinin yetersiz olduğunu vurgulayan DEM Parti Ağrı Milletvekili Heval Bozdağ, “15 yaş altı çocuklara toplumsal medyayı büsbütün yasaklamak çocukların bilgiye erişim, kendini tabir etme ve toplumsal haklarının engellenmesidir. Yaş doğrulaması çocukların ve ailelerin ferdî datalarının global şirketler ve kamu otoritesi tarafından fişlenmesi demektir. Dijital alanına ait 21, 22, 23’üncü hususlar hak temelli bir muhafaza anlayışını değil yasaklamayı, gözetmeyi, kimliklendirmeyi, platformları itaate zorlamayı ve dijital kamusal alanı sessizleştirmeyi amaçlamaktadır. Bu teklifte olması gereken dijital okuryazarlığı, data muhafaza teminatlarını, ebeveyn dayanak sistemlerini, pedagojik rehberliği, şeffaf, denetlenebilir, hak temelli dijital siyasetleri desteklemektir. Tüm bu münasebetler ve husus tartışmaların da detaylandıracağımız münasebetlerle bu kanun teklifine muhalefet edeceğiz” dedi.
GENEL KURUL KAPANDI
Siyasi parti temsilcilerinin teklif üzerine yaptığı değerlendirmelerin tamamlanmasının akabinde Meclis Başkanvekili Bingöl, birleşimi 8 Nisan Çarşamba günü toplanmak üzere kapattı.
