ABD’de Donald Trump idaresinin, İran savaşı sırasında Washington ve İsrail’e gereğince dayanak vermediğini düşündüğü NATO ülkelerine yönelik yeni bir planı değerlendirdiği öne sürüldü.
ABD basınına konuşan idare yetkililerine nazaran plan, “yetersiz dayanak veren” NATO ülkelerinden Amerikan askerlerinin çekilmesini ve bu birliklerin daha fazla takviye sağlayan ülkelere kaydırılmasını içeriyor.
Wall Street Journal’in haberine nazaran, kelam konusu plan kapsamında sırf askerlerin tekrar konuşlandırılması değil, birtakım Avrupa ülkelerindeki ABD üslerinin kapatılması da bedellendiriliyor. Bu kapsamda bilhassa İspanya ve Almanya’nın öne çıktığı belirtiliyor.
ABD’nin Avrupa genelinde yaklaşık 84 bin askeri bulunuyor. Bu askeri varlık, hem global operasyonlar için kritik bir merkez fonksiyonu görüyor hem de mesken sahibi ülkeler açısından ekonomik katkı sağlıyor.
Planın şimdi erken basamakta olduğu ve Beyaz Saray’da tartışılan seçeneklerden biri olduğu söz edilirken, bu adımın ABD ile Avrupa müttefikleri ortasındaki tansiyonu derinleştirebileceği bedellendiriliyor.
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, bu gelişmelerin gölgesinde Washington’a giderek Trump ile bir ortaya geldi. Rutte’nin, ittifak içindeki tansiyonu azaltmaya ve alakaları güçlendirmeye çalıştığı belirtiliyor.
“NATO, ABD HALKINA SIRTINI DÖNDÜ” İDDİASI
Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, NATO ülkelerinin son haftalarda ABD’ye gereğince dayanak vermediğini savunarak, “Amerikan halkı onların savunmasını finanse ederken NATO’nun sırtını dönmesi üzücü” dedi.
Leavitt, Trump ile Rutte ortasında “açık ve net” bir görüşme yapılacağını da söz etti.
HANGİ ÜLKELER AMAÇTA?
ABD idaresinin bilhassa birtakım Avrupa ülkelerinden rahatsız olduğu belirtiliyor:
- İspanya, İran operasyonuna katılan ABD uçaklarına hava alanını açmadı.
- Almanya, Trump’ın İran siyasetini eleştirdi.
- İtalya, Sicilya’daki bir üssün kullanımına süreksiz kısıtlama getirdi.
- Fransa, üs kullanımına sonlu müsaade verdi.
Bu ülkelerin asker çekme planından etkilenebileceği söz ediliyor.
Buna karşılık ABD’nin askerlerini daha fazla dayanak veren ülkelere kaydırmayı planladığı belirtiliyor. Bu ülkeler ortasında:
- Polonya
- Romanya
- Litvanya
- Yunanistan
yer alıyor. Bu ülkelerin hem savunma harcamalarının yüksek olduğu hem de ABD’nin askeri operasyonlarına daha süratli dayanak verdiği kaydediliyor.
RUSYA TANSİYONU TIRMANABİLİR
Planın hayata geçirilmesi halinde ABD askerlerinin Rusya sonuna daha yakın bölgelere kaydırılabileceği ve bunun Rusya ile tansiyonu artırabileceği bedellendiriliyor.
Trump, NATO’nun İran savaşında ABD’ye dayanak vermemesini sert sözlerle eleştirerek, bunun “ittifak için silinmeyecek bir leke” olduğunu söyledi. Trump daha evvel de ABD’nin NATO’dan büsbütün çekilebileceğini lisana getirmişti.
Ancak ABD maddelerine nazaran Washington’un NATO’dan büsbütün çekilmesi için Kongre onayı gerekiyor.
Avrupalı yetkililer ise ABD’nin İran’a yönelik askeri atılımları öncesinde müttefiklerle kâfi istişare yapılmadığını savunuyor. Bu durumun, savaşın birinci günlerinde uyumu zorlaştırdığı belirtiliyor.
