İSMAİL ŞAHİN – Sabancı Center’da düzenlenen merasimde, Sakıp Sabancı’nın vasiyeti üzerine hayata geçirilen Sakıp Sabancı Memleketler arası Araştırma Mükafatları kapsamında, 2026 yılının Makale Mükafatı kazananları da açıklandı. 2026 yılı teması “Sınırlar Ötesi Yönetişimi Yine Düşünmek” olan ödül programı kapsamında Heyet Özel Ödülü’ne, Cornell Üniversitesi’nde Walter S. Carpenter Jr. Memleketler arası Çalışmalar Profesörü olarak misyon yapan siyaset bilimci Prof. Dr. Peter J. Katzenstein layık görüldü. Makale Ödülü’ne “Gezegensel Muhalefet: Global Hareketler, Kollayıcı Suçlaştırma ve Egemenliğin Tükenmişliği” isimli çalışmasıyla Lincoln Üniversitesi Toplumsal ve Siyasal Bilimler Fakültesi’nden Doç. Dr. Barış Çaylı Messina ile “Yapay Zekâ Düzenlemesine Avrupa Yaklaşımı: Temel Kıymetlerden Ödün Vermeden Teknolojik İnovasyonu Gerçekleştirmenin Muhtemel Yolu” isimli çalışmasıyla Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Özel Hukuk Kısmı Bilişim ve Teknoloji Hukuku Anabilim Kısmı Öğretim Üyesi Doktor Esra Demir layık görüldü.
Hakkaniyet vurgusu
Sabancı Üniversitesi Mütevelli Heyeti Üyesi Melisa Sabancı Tapan, yapay zekadan bilgi mimarisine uzanan dönüşümün; demokrasinin, emeğin ve global sistemin de merkezinde yer aldığını belirterek “Bu gücü hakkaniyetle yönlendiremezsek, bağlarımızı güçlendirmek yerine yeni eşitsizlikler yaratma riskiyle karşı karşıya kalacağız. Biz de bu sorumluluk şuuru ve Sakıp Sabancı’nın bugünü ve yarını okuyan vizyonundan aldığımız güçle 2027 yılı ödül temamızı ‘Zekayı Düzenlemek: Dijital Çağda Demokrasi, Piyasalar ve Global Düzen’ olarak belirledik” dedi. Prof. Dr. Katzenstein törende yaptığı konuşmada, “sürpriz” kavramına odaklanarak, “Cehaletimiz kaçınılmaz, giderilebilir ve sürprizlerle dolu. Sürpriz, talih olaylarıyla dolu bir dünyanın özelliğidir. Dünya siyaseti bilimi de dahil olmak üzere toplumsal bilimler meçhullüğü göz gerisi ediyor. Bana o denli geliyor ki hepimiz meçhullükten korkuyoruz zira denetimi kaybetmekten korkuyoruz. Bunun yerine, her şeyin hesaplanabileceğine şiddetle inanıyoruz” dedi.
Gece mesajları
Ödül merasimi öncesinde bir küme gazeteci ile buluşan Katzenstein İran savaşı, Trump hakkında açıklamalarda bulundu. Trump’ın hayatı boyunca 4.000 dava ile karşı karşıya kaldığına dikkat çeken Katzenstein, “Küçük cezalar aldı ama her vakit kurtuldu” dedi.
İran savaşında Trump’ın köşeye sıkıştığını belirten Katzenstein, “Benzin 4 doları aştı. Bu Amerikan halkı için başkanlarını sorgulamaya başladığı sınırdır. Lakin Trump mantığından bahsediyoruz geceleri uyumayıp saçma iletiler atan bir mantık. Artık 24 saatlik döngüler halinde yaşıyor ve en fazla önümüzdeki 3 saati kestirim edebiliyoruz” sözlerini kullandı.
‘Senatonun üçte biri milyoner’
Son periyotta süratle zenginleşen tekno milyarderlerin siyasetteki yerine dair bir soruya ise Prof. Dr. Katzenstein şu cevabı verdi:
“Plutokrasi dediğimiz bir sistem var. Refah Devleti bunu belirli bir ölçüye kadar kısıtlıyor. Plutokrasi aslında kapitalizmin doğal hali değil. Lakin bilhassa günümüzde, 1980’lerde bilhassa Reagan periyodundaki yasa değişiklikleriyle bir arada, Plutokrasi çok daha fazla ön plana çıkmaya başladı. Milyarderler Avrupa’nın yolunu tuttu. Demokrasi için mi hayır, mülkiyet hakları münasebetiyle zenginliklerini korumak için gittiler. Günümüz zenginlerine bakacak olursak ABD Senatosu ve Temsilciler Meclisi’nin üçte biri milyonerlerden oluşuyor ve Amerikan sistemini kendi çıkarlarını koruyacak halde kullanıyorlar.
