MEHMET AKİF TURAN – Tunus’un Kayrevan kentinde sert ve kurak iklim şartlarına karşın her bahar açan Şam gülleri, hem bölgenin kadim tarım mirasını yaşatıyor hem de lokal iktisada can suyu oluyor.
Kısa süren hasat dönemini en verimli formda kıymetlendirmek isteyen bayan emekçiler, sabahın erken saatlerinde tarlalara çıkarak Şam güllerini toplamaya başlıyor.
Bu klâsik üretim döngüsü, artan sıcaklıklar ve su kıtlığı üzere iklim kaynaklı zorluklara karşın sürdürülüyor.
Kayrevan kırsalında yaklaşık 6 hektarlık alanda üretim yapan çiftçi Muhammed Şakir Saddam, AA muhabirine, 10 yıl evvel başlattığı teşebbüsün bugün bölgenin değerli üretim ağlarından birine dönüştüğünü söyledi.
Saddam, “Gül üretimi bizim için yalnızca ekonomik bir faaliyet değil, birebir vakitte dedelerimizden miras kalan bir gelenek.” dedi.
Olumsuz iklim kuralları üretimi düşürüyor
Şam gülünün hassas bir bitki olduğunu vurgulayan Saddam, son yıllarda artan sıcaklıkların üretimi direkt etkilediğini belirtti.
Yaz aylarında su gereksiniminin arttığına işaret eden Saddam, “Bazen sıcaklık 50 dereceye kadar çıkıyor. Bu da bitkiyi önemli biçimde zorluyor. Şayet ağustos ayında yapraklar ziyan görürse, sonraki yıl randıman düşüyor.” diye konuştu.
Hasat döneminin çoklukla 20 ila 30 gün sürdüğünü aktaran Saddam, serin geçen bahar aylarında mühletin uzayabildiğini, lakin sıcaklıkların 30 derecenin üzerine çıkması durumunda üretim döngüsünün süratle tamamlandığını lisana getirdi.
Yoğun talebe karşın üretim beklenen düzeyde değil
Son yıllarda Şam gülüne olan ilginin arttığını belirten Saddam, buna karşın üretimde düşüş yaşandığını söz etti.
“Talep yüksek fakat iklim şartları nedeniyle randıman azaldı. Ayrıyeten kimi çiftçiler daha fazla çıkar sağladıkları için zeytin üretimine yöneliyor.” diyen Saddam, bölgede yaklaşık 200 ila 300 hektar alanda gül üretimi yapıldığını kaydetti.
Saddam, Şam güllerinin gül suyu, esans ve kozmetik üretiminde kullanıldığını, mahallî mutfakta da değerli bir yeri bulunduğunu ve bilhassa Kayrevan’a has “makruz” tatlısının temel bileşenlerinden biri olduğunu söyledi.
Bu yıl kilogram fiyatının 22 ile 32 Tunus dinarı (yaklaşık 7,3–10,6 dolar) ortasında değiştiğini belirten Saddam, fiyatların arz-talep istikrarına nazaran şekillendiğini söz etti.
Gül yetiştiriciliğinde toprağın kalitesi önemli
Üretimde toprak yapısının da değerli rol oynadığını belirten Saddam, killi toprakların daha yüksek randıman sağladığını, kumlu topraklarda yetişen güllerin ise koku ve renk açısından daha kaliteli olduğunu söyledi.
Hasat sürecinde bayan personellerin değerli rol oynadığını belirten çiftçi eşi Delinda Sediri ise gül toplama sürecini yakından takip ettiğini söyledi.
Sediri, bu yıl gül yağı ve kozmetik eserler üretmek üzere bir damıtım ünitesi kurmayı planladıklarını belirterek, “Amacımız eseri yalnızca ham unsur olarak değil, işlenmiş eserlere dönüştürerek katma paha yaratmak.” dedi.
Güller Kayravan’ın merkezinde kurulan gül pazarındaki mezatta satılıyor
Kentte Ukbe Bin Nafi Camii surları yakınında kurulan gül pazarı, hasat devrinde ağır hareketliliğe sahne oluyor.
Açık artırma yöntemiyle yapılan satışlarda fiyatlar gün içinde değişirken, pazarda günlük 7 ila 8 ton ortasında gül satışı gerçekleştiriliyor.
Toptan satış yapan aracı Ömer el-Haşin, ülkenin farklı bölgelerinden alıcıların pazara geldiğini, bilhassa kıyı kentleri ve büyük kentlerden ağır talep olduğunu söz etti.
Kentte düzenlenecek Gül Şenliği ile tanıtım atağı hedefleniyor
Kayrevan’da son üç yıldır nisan ayı ortasında düzenlenen Gül Şenliği, üretimin tanıtımına katkı sağlıyor.
Yetkililere nazaran, bölgede yaklaşık 250 ila 300 hektar alanda yetiştirilen Şam gülleri, Tunus genelinde birinci sırada yer alıyor.
Yarı kurak iklim şartlarına karşın sürdürülen bu üretim, hem klasik tarım kültürünün korunmasına hem de lokal iktisadın desteklenmesine katkı sunuyor.
