BATI Trakya Müslüman Türklerini temsilen Antalya Diplomasi Forumu’na (ADF2026) katılan Gümülcine Seçilmiş Müftüsü İbrahim Şerif, Yunanistan’ın halkın seçtiği müftüleri tayin etmediğini belirterek, “Yunan devleti bugünlerde tayin ettiklerini kılıfına uydurabilme ismine bir seçim diyor. Seçim de yeniden tayin aslında. Belli bireylere seçtiriyor. 20- 30 şahsa, ‘İşte bak müftü seçtik’ diyecekler. Bu dışarıda ‘Müftü seçimi yaptık’ formunda olacak. Lakin belli beşerler o seçici kişi ben değilim, vatandaş değil, birisi değil. Muhakkak beşerler. Bunun için azınlık olarak biz yeniden onları kabul etmiyoruz. Devletin tayin ettikleri, halkın seçtikleri, diye bu türlü bir ikilem devam ediyor” dedi.
Antalya Diplomasi Forumu’nda Yunanistan’ın Batı Trakya’da bulunan Gümülcine ve İskeçe’ye seçim ismi altında müftü belirleme teşebbüsleri de gündeme geldi. Foruma Gümülcine Seçilmiş Müftüsü İbrahim Şerif ve Batı Trakya Türk Azınlığı Danışma Kurulu Lideri İskeçe Seçilmiş Müftüsü Mustafa Trampa katıldı. İbrahim Şerif, Yunanistan’daki son gelişmeleri DHA’ya kıymetlendirdi.
1913’TEKİ ANLAŞMAYA GÖRE SEÇİMİ HALK YAPIYOR
Gümülcine Müftüsü İbrahim Şerif, Batı Trakya’daki müftülük problemini anlamak için tarihe bakmak gerektiğini belirterek, “Batı Trakya dediğimiz topraklar 1912 Balkan Savaşı ile Osmanlı’nın elinden çıkan topraklar. Topraklar elinden çıktığı vakit orada Müslüman Türkler kalıyorlar. Bu insanların nasıl yönetim edileceği konusunda iki ülke ortasında Atina Antlaşması diye 1910 yılında bir muahede yapılıyor. Bu mutabakata nazaran orada kalan Müslümanlar dini özerk olarak bırakılıyor. Bu dini özerk olunca, oradaki milletin başı yahut milletin idarecileri, din adamları, bu din adamları nasıl seçilecek, yetkileri ne olacak konusunda mutabakat yapılıyor. 1913 yılındaki mutabakatta müftüleri, Müslüman Türklerden oy kullanma hakkına erişen herkes oyunu kullanacak ve dini başkanını seçecek formunda anlaşılıyor. ve yetkileri nasıl olacak? Yetkileri de Osmanlı son periyodundaki Ahmet Cevdet Paşa’nın yazdığı ve Osmanlı’da uygulanan Mecelle Ahval-İ Özele denilen aile hukuku uygulanacak. Orada kalan Müslüman Türkler kendi ortalarında dini özerk, ailevi mevzularda kendilerine yani evlenme, boşanma, miras vesaire üzere bu mecelleye göre yapacaklar. Seçimi de oradaki Müslümanlar seçecekler. Fakat devletle olan münasebetler de Yunan kanunlarına, Yunan anayasasına uyacak” dedi.
SORUN 1985 YILINDA BAŞLADI
Bu olayın yan yamuk 1985 yılına kadar devam ettiğini kaydeden İbrahim Şerif, “Fakat 1985 yılında halk birtakım düşünceler yaşıyor ve özellikle Kıbrıs çıkartmasından sonra oluyor. Hele hele tekrar Kıbrıs Cumhuriyeti ilan edildikten sonra azınlık milletvekillerinin yetkilerini kullanamadıkları, mecliste lisana getiremedikleri bahislerden ötürü halk müftülerin etrafında toplandı. 85 yılında Gümülcine müftüsü vefat edince devlet bu sefer bizim ortamızdan birilerini, kendisine yakın hissettiği adamları alıyor, makama tayin ediyor. Azınlık bunu reddediyor, kabul etmiyor. Hatta devlete 5 yıl kadar yalvarıyor, diyor ki, ‘Ya seçim ilan edin, müftümüzü seçelim.’ Kabul etmeyince halk o günkü kaidelerde mescitlerde el kaldırmak suretiyle ‘Müslümanım’ diyen şahıslar mescide gidip seçim yapıyor” diye konuştu.
İKİLEM DEVAM EDİYOR
1985’teki seçimde halkın müftü olarak kendisini seçtiğini belirten Şerif, “Fakat Yunan Devleti’ne diyoruz ki bağımsız milletvekilleri o devirde, ‘Halk müftüsünü seçti, bunu tayin edin.’ Onlar da ‘Hayır biz bunu atadık, buna gerek yok, müftü seçimine’ diyor. Sonuçta şu doğuyor, beni hukuken konuşturmaya başlıyorlar mahkemelerde. Ama sonuçta halk onların tayin ettiğini kabul etmiyor. Yunan devleti de halkın seçtiğini kabul etmiyor. 41 yıldan beri bu ikilem devam ediyor. Bu halde devam ediyor. Yunan devleti bugünlerde tayin ettiklerini kılıfına uydurabilme ismine bir seçim diyor. Seçim de tekrar tayin aslında. Muhakkak şahıslara seçtiriyor. 20- 30 şahsa, ‘İşte bak müftü seçtik’ diyecekler. Bu dışarıda ‘Müftü seçimi yaptık’ biçiminde olacak. Ama belli beşerler o seçici kişi ben değilim, vatandaş değil, birisi değil. Makul beşerler. Bunun için azınlık olarak biz tekrar onları kabul etmiyoruz. Bu türlü bir ikilem devam ediyor; devletin tayin ettikleri, halkın seçtikleri” diye konuştu.
‘BARTHOLOMEOS KENDİNE ‘EKÜMENİK’ DİYOR, BİZ KENDİMİZE ‘MÜFTÜ’ DİYEMİYORUZ’
Gümülcine’de kendisinin halkın seçtiği müftü olduğunu lisana getiren İbrahim Şerif, “Öbür taraftan bizi Yunan devleti tanımıyor, onların tayin ettiklerini de Türkiye devleti tanımıyor. Zira biz iki ülke ortasında yapılan antlaşmayla bırakılmış insanlardık. Bizim karşılığımız İstanbul’daki Rumlar. Bugün Patrik Bartholomeos kendine ‘ekümenik’ diyor, artık biz kendimize ‘müftü’ diyemiyoruz. Türkiye bu işe karışmıyor. Öbür taraftan Ruhban Okulu’nun açılmasını ısrar ediyorlar. Ama bizim okullarımız kapanıyor devamlı. Orada bizim okullarımız da vardı karşılıklı. Lozan Antlaşması 1923’te yapılırken 310 okul vardı. Şu anda yalnızca 83 okul kaldı. Kapanıyor. Yani bu türlü bir ikilem devam ediyor” dedi.
