ABD Başkanı Donald Trump’ın, İran’daki zenginleştirilmiş uranyumu ele geçirmek hedefiyle askeri bir operasyon seçeneğini değerlendirdiği öne sürüldü.
Washington Post’a konuşan ABD’li yetkililer, yaklaşık 450 kilogram uranyumun çıkarılmasını hedefleyen planın son derece karmaşık ve riskli olduğunu belirtti.
Yetkililere nazaran Trump şimdi operasyon için en son kararı vermedi. ABD askerlerinin karşılaşabileceği risklerin değerlendirildiği tabir edilirken, Trump’ın İran’ın nükleer silah geliştirmesini engelleme amacı doğrultusunda bu seçeneğe açık olduğu aktarıldı.
Trump’ın ayrıyeten danışmanlarına, savaşın sona ermesi için İran’ın bu gereci teslim etmesini müzakere kuralı olarak dayatmaları tarafında talimat verdiği belirtildi. İran’ın bunu kabul etmemesi durumunda, uranyumun zorla ele geçirilmesi seçeneği de gündemde.
ABD ile İran ortasında direkt görüşmeler şimdi başlamazken, Pakistan, Türkiye ve Mısır’ın arabulucu rolü üstlendiği tabir edildi.
Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, Pentagon’un farklı senaryolara yönelik hazırlık yaptığını belirterek, bunun Trump’ın kesin karar verdiği manasına gelmediğini söyledi.
Trump, hafta sonu yaptığı açıklamada İran’a yönelik sert sözler kullandı.
İran’ın ABD’nin taleplerini kabul etmemesi durumunda “ülkelerinin kalmayacağını” öne süren Trump, uranyum için de “Bize nükleer tozu verecekler” dedi.
İRAN’IN NÜKLEER KAPASİTESİ
ABD ve İsrail’in geçen yıl düzenlediği ataklar öncesinde İran’ın 400 kilogramdan fazla yüzde 60 oranında zenginleştirilmiş uranyuma sahip olduğu, ayrıyeten silah düzeyine dönüştürülebilecek yaklaşık 200 kilogram gereç bulunduğu varsayım ediliyordu.
Uluslararası Atom Gücü Ajansı’na nazaran bu malzemenin değerli bir kısmı İsfahan’daki yer altı tesislerinde ve Natanz’daki depolarda bulunuyor.
Uzmanlar, muhtemel bir askeri operasyonun son derece tehlikeli olacağı ikazında bulunuyor. ABD birliklerinin İran hava savunma sistemleri ve insansız hava araçlarının tehdidi altında bölgeye girmesi gerekecek.
Operasyon kapsamında öncelikle güvenlik çemberi oluşturulması, akabinde mühendis ekiplerin patlayıcı tuzakları temizlemesi ve uranyumun özel ekipmanlarla taşınması gerekiyor.
Nükleer malzemenin onlarca özel silindir içinde bulunduğu ve taşınmasının günler sürebileceği tabir ediliyor.
OPERASYON GÜNLER SÜREBİLİR
Habere nazaran operasyon birkaç gün, hatta bir haftaya kadar uzayabilir. ABD’nin alanda süreksiz havaalanı kurması gerekebileceği de belirtiliyor.
Eski ABD Merkez Kuvvetler Kumandanı Joseph Votel, “Bu süratli gir-çık operasyonu değil” değerlendirmesinde bulundu.
ABD’nin, İran’ın uranyumu istekli olarak teslim etmesi halinde askeri operasyondan kaçınabileceği tabir ediliyor. Haberde, geçmişte ABD’nin Kazakistan ve Gürcistan’da misal nükleer gereç transfer operasyonları gerçekleştirdiği hatırlatıldı.
Haberde, Trump’ın uzun müddetli bir savaşa sıcak bakmadığı, birtakım danışmanlarının ise yaklaşan orta seçimler nedeniyle dikkatlerin iç siyasete yönelmesini istediği belirtiliyor.
ABD ordusunun bölgedeki varlığını güçlendirdiği, süratli müdahale birlikleri ve hava indirme kuvvetlerinin konuşlandırıldığı söz edildi. Haberde, Pentagon’un ek 10 bin kara gücünü bölgeye göndermeyi değerlendirdiği de aktarıldı.
ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, İran’ın uranyumu teslim etmesini umduklarını belirterek, “Gerekirse farklı seçeneklerimiz var” dedi.
