Orta Doğu’daki savaşı sona erdirmek gayesiyle ABD ile İran, Pakistan’ın başşehri İslamabad’da kritik bir görüşme için bir ortaya geliyor.
İRAN DONDURULMUŞ VARLIKLARI MÜZAKERE KURALI OLARAK SUNMUŞTU
İran heyeti başkanı Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf, Pakistan’daki temaslar öncesinde Lübnan’da ateşkes sağlanması gerektiğini belirtirken, İran’ın dondurulmuş varlıklarının özgür bırakılmasını da ön şart olarak lisana getirdi. İran basını da bu koşulların kabul edilmesi halinde görüşmelerin başlayacağını aktardı.
ABD KAİDESİ KABUL KABUL ETTİ
İran’ın öne sürdüğü kurallardan biriyle ilgili değerli bir gelişme yaşandı. Amerika Birleşik Devletleri, İran’a ilişkin dondurulmuş fonları özgür bırakmayı kabul etti.
İran’ın memleketler arası hesaplardaki dondurulmuş varlıklarının pahasının 100 milyar ile 120 milyar ortasında olduğu hesaplanıyor.
BİRDEN FAZLA LOKASYON HAZIRLANDI
Pakistan’ın başşehri İslamabad’da gerçekleşecek ABD ve İran ortasındaki müzakere görüşmelerinin TSİ 13.00’te başlaması bekleniyor.
İslamabad’da ağır güvenlik tedbirlerinin alınarak birden fazla lokasyonun hazırlandığı ve hazırlanan noktalar ortasında Başbakanlık Konutu ile özel bir güvenlik tesisinin de bulunduğu belirtildi. ABD ve İran heyetlerinin, resmi görüşme öncesinde Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ile farklı ayrı görüşeceği de tabir edildi.
HEYETLERDE KİMLER VAR?
Bugünkü görüşmelerde ABD tarafını Lider Yardımcısı JD Vance liderliğindeki heyet temsil edecek. Heyette Beyaz Saray Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve Trump’ın damadı Jared Kushner de yer alıyor.
İran tarafına ise Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf liderlik ediyor. Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Savunma Kurulu Genel Sekreteri Ali Ekber Ahmediyan, İran Merkez Bankası Başkanı ve bazı milletvekilleri de görüşmelerde yer alacak. Tarafların direkt mı yoksa dolaylı olarak mı görüşecekleri de şimdi netlik kazanmadı.
İSLAMABAD’DA KIRMIZI ALARM VERİLDİ
İsrail’in Lübnan hücumlarını ağırlaştırmasının akabinde İran’ın ateşkese Lübnan’ın da dahil edilmesi ısrarı devam ederken yarın yapılacak görüşmeler öncesi Pakistan’ın başşehri İslamabad’da sessizlik hakim. ABD-İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a akınlarıyla başlayan savaşta 8 Nisan’da sağlanan süreksiz ateşkesin akabinde müzakerelerin yapılması kararlaştırılan İslamabad’da güvenlik tedbirleri de arttırıldı. ABD ve İran barış görüşmeleri öncesinde, ziyaretçi heyetlerin güvenliğini sağlamak için 10 binden fazla polis ve güvenlik işçisi görevlendirilerek başkentte “‘kırmızı alarm” durumu ilan edildi. Güvenlik tedbirlerini dün arttırmaya başlayan Pakistanlı yetkililer, konteynerler ve dikenli teller yerleştirerek Eski Havaalanı Yolu’nu ve Parıltı Khan Hava Üssü’ne giden tüm yolları kapattı.
ABD VE İSRAL – İRAN SAVAŞI
ABD ve İsrail, 28 Şubat’ta İran’a ülkenin askeri ve nükleer altyapısını maksat alan akınlarına başlamış ve bu saldırılarda İran’ın dini lideri Ali Hamaney öldürülmüştü. Tahran idaresi, İran tarafından en az 3 binden fazla kişinin hayatını kaybettiği hücumlara global petrol ve doğalgazın yaklaşık 5’te birinin geçtiği Hürmüz Boğazı’nı fiilen kapatarak karşılık vermişti. İran’ın bu kararı da güç fiyatlarının fırlamasına ve dünya çapında ticaretin aksamasına neden olmuştu. ABD ve İran, 8 Nisan’da Pakistan’ın arabuluculuğuyla 2 haftalık bir ateşkes konusunda anlaşmıştı. Ateşkesin 22 Nisan’da sona ermesi bekleniyor.
MASADA NELER VAR?
İran tarafından 1947’deki bağımsızlığı birinci tanınan Pakistan’ın ABD-İran ateşkesinde rolü büyük. Bu nedenle taraflar görüşmelerin İslamabad’da yapılmasında mutabık kaldı. Görüşmelerde, İran’ın zenginleştirilmiş uranyumu ve Hürmüz Boğazı’nın yine açılmasına odaklanan Washington’ın 15 unsurluk teklifinin yanı sıra İran’ın boğazın denetimini, boğazdan geçen gemiler için geçiş fiyatı, tüm bölgesel askeri operasyonların sona erdirilmesi ve tüm yaptırımların kaldırılmasını talep eden 10 unsurluk planın ele alınması bekleniyor.
İslamabad’daki müzakerelerde ABD tarafının gerçek bir muahedeye hazır olması ve İran halkının haklarını vermesi durumunda İran tarafının da muahedeye hazır olduğunu lisana getiren Kalibaf, “Mevcut savaşta onlara şunu gösterdik; şayet müzakereleri sonuçsuz bir şov ve aldatma operasyonu için kullanmak isterlerse, biz de Allah’a iman ederek ve halkımızın gücüne dayanarak haklarımızı elde etmeye hazırız.” tabirlerini kullandı.
Görüşmelerin değerli noktalarından biri de Lübnan. İsrail, ateşkes yürürlüğe girdikten sonra Hizbullah’ı amaç alan hücumlarına devam etmesi müzakerelerin yapılıp yapılmayacağı noktasında tesirli oldu. İran’ın ateşkesin Lübnan’ı da kapsamasına yönelik ısrarı ve Lübnan’da ateşkes sağlanmadığı sürece görüşmelere katılmayacağını açıklamaları dikkate alındığında yarın yapılacak görüşmelerde masadaki hususlardan biri de Lübnan olacak.
