Aile ve Nüfus On Yılı (2026-2035) bahisli Cumhurbaşkanlığı Genelgesi, Resmi Gazete’de yayımlandı.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan imzalı genelgede, toplumların istikrarlı halde varlıklarını sürdürebilmesinde güçlü aile ve nüfus yapısının hayati rol oynadığı belirtildi.
Türkiye’de ailenin, toplumun temeli olarak kabul edildiği ve bu konunun Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 41’inci unsuruyla teminat altına alındığına işaret edilen genelgede, Türkiye’nin taraf olduğu milletlerarası mukavelelerde aileyi “toplumun doğal ve temel birimi” olarak tanımladığı ve devlete ailenin korunmasına ait misyon yüklediği vurgulandı.
GENELGEDE AİLE VE NÜFUS VURGUSU
Genelgede, global ölçekte uzun yıllar nüfus artışının kalkınmanın önünde pürüz görülerek doğurganlığı azaltıcı siyasetler uygulandığı anımsatılarak şunlar tabir edildi:
“Öte yandan, cinsiyetsizleştirme başta olmak üzere ziyanlı akımlar insan hakları ve kişisel özgürlükler telaffuzunu araçsallaştırarak aile kurumunu, jenerasyonları, ulusal ve manevi pahaları tehdit etmeye başlamıştır. Günümüzde demografik yapımızda uygar durum, hane büyüklüğü, yaş profili ve mekansal dağılım boyutlarıyla besbelli bir dönüşüm yaşanmaktadır. Doğurganlık süratimiz Cumhuriyet tarihimizin ölçülen en düşük düzeyine gerilemiş, aile ve nüfus yapısındaki negatif değişimler varoluşsal bir boyuta ulaşmıştır.”
Aile ve nüfus siyasetlerinin eş güdüm içinde aktif uygulanmasının büyük ehemmiyet arz ettiği belirtilen genelgede, bu minvalde 15 Mayıs 2024 tarihli ve 32547 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Ailenin Korunması ve Güçlendirilmesi” bahisli 2024/6 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile Ailenin Korunması ve Güçlendirilmesi Koordinasyon Kurulu ve 172 sayılı Nüfus Politikaları Kurulu Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile Nüfus Siyasetleri Konseyinin kurulduğu hatırlatıldı.
KAMU KURUM VE KURULUŞLARI MİSYON ALANLARIYLA İLGİLİ FAALİYETLERİNDE AİLEYİ HAMİ VE NÜFUSU ARTIRICI YAKLAŞIMLA HAREKET EDECEK
2025 yılının “Aile Yılı” ilan edilmesiyle ivme kazanan çalışmaların uzun vadeli ve bütüncül bir siyaset çerçevesinde yürütülmesi hedefiyle 2026-2035 devrinin “Aile ve Nüfus On Yılı” olarak ilan edildiği belirtilen genelgede, mezkur devirde hayata geçirilmesi hedeflenen stratejik öncelikler ile uygulama modeli ve araçlarını ortaya koyan “Aile ve Nüfus On Yılı Vizyon Belgesi”nin Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı koordinasyonunda hazırlandığı ve Bakanlığın resmi internet adresinde “www.aile.gov.tr” yayımlandığı söz edildi.
“HER YIL MAYIS AYININ SON HAFTASI ‘MİLLİ AİLE HAFTASI’ OLARAK KUTLANACAK”
Genelgede, “Aile ve Nüfus On Yılı’nda, aile ve nüfusun güçlendirilmesine yönelik siyasetlerin geliştirilmesi ve uygulamaya geçirilmesi başta kamu kurum ve kuruluşları olmak üzere toplumun tüm bölümlerinin ortak ve kararlı biçimde hareket etmesini gerekli kılmaktadır.” tabirine yer verilerek, bu çerçevede yapılacaklar şöyle sıralandı:
“1- Aile ve nüfus yapısının korunması ve güçlendirilmesi konusundaki ülke önceliklerimiz ulusal siyaset dokümanları ile kurumların stratejik plan ve programlarına dahil edilecek, bu öncelikler memleketler arası evrakların müzakere süreçlerinde ve milletlerarası kuruluşların Türkiye ülke programlarının hazırlanması, kabulü ve uygulanmasında kamu kurum ve kuruluşlarınca temel alınacaktır.
2- Tüm kamusal siyaset, düzenleme, uygulama ile kamu kurumları tarafından yürütülen yahut desteklenen araştırmalar aile kurumuna ve nüfus değişimine tesirleri istikametinden değerlendirmeye tabi tutulacak ve sonuçlar uygulama süreçlerine yansıtılacaktır.
3- Kamu kurum ve kuruluşları somut misyon alanlarıyla ilgili faaliyetlerinde aileyi esirgeyici ve nüfusu artırıcı yaklaşımla hareket edecek, uygulamalarını buna nazaran yürütecek, resmi dokümanlarında, plan ve programlarında, hizmet içi eğitimlerinde aile ve nüfus siyasetiyle uyumlu kavramsal çerçeve temel alınacak, bu çerçeveye ait rehberlik Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından sağlanacaktır.
4- Aileyi ve nüfusu olumsuz etkileyen cinsiyetsizleştirme akımı, ziyanlı alışkanlık ve bağımlılıklar, kuşakları her türlü negatif tesir ve müdahaleye karşı koruyacak bütüncül bir siyaset çerçevesinde ele alınacaktır.
5- Evlilik kuruluşunun toplumsal prestiji korunacak, evliliklerin sağlam temeller üzerine inşa edilmesi ve nitelikli bir biçimde sürdürülmesi, genç yetişkinlerin evliliğe teşvik edilmesi ve evliliğin kolaylaştırılmasına yönelik sistemler güçlendirilecektir.
6- ‘Annelik ve babalık’ çocuğun sağlıklı gelişimindeki belirleyici rolüyle toplumsal bir kıymet olarak tahkim edilecek, çok çocuklu aile yapısı desteklenecek, çocuk sahibi olmayı özendiren ve kolaylaştıran uygulamalar hayata geçirilecektir.
7- Gençlerin donanımlı bireyler olarak yetiştirilmesine yönelik siyasetler güçlendirilecek, yaşlı refahına yönelik sürdürülebilir toplumsal güvenlik ve sıhhat sistemleri ile başta aile merkezli olmak üzere çeşitlendirilmiş bakım ve takviye modelleri geliştirilecek, jenerasyonlar ortası dayanışma pekiştirilecektir.
8- Nüfusun istikrarlı dağılımını gözeten bütünleşik bir çerçevede kırsal alandaki nüfus kaybının önlenmesi, kentlerde ağırlaşan nüfusun kırsal alanlara geri dönüşünün özendirilmesi ve kentsel yerlerin aile ve çocuk odaklı bir perspektifle dönüştürülmesi için bütüncül önlemler hayata geçirilecektir.
9- Mevcut hukuksal düzenlemeler aile ve nüfus yapısını müdafaa ve güçlendirme yaklaşımıyla gözden geçirilecek, belirlenen gereksinimler doğrultusunda yeni türel düzenlemelere ait çalışmalar yürütülecektir.
10- Aile ve nüfus yapısında meydana gelen değişimlerin tertipli olarak takip edilmesi ve incelenmesine yönelik ulusal, stratejik ve resmi istatistik üretilen araştırmalar Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı sorumluluğunda yürütülecek, güçlü aile ve nüfus gayeleri doğrultusunda lisansüstü programlar ve araştırma teşvikleri başta olmak üzere akademik altyapı geliştirilecektir.
11- Aile ve Nüfus On Yılı Vizyon Belgesi’nin faal icrası için kurumsal yapılanma, lokal uygulama kapasitesi, işbirliği, teknik ve dijital altyapı güçlendirilecek, çalışanın mesleksel yetkinliği geliştirilecektir.
12- Türkiye’nin mevzuya ait olarak memleketler arası mecralarda üstlendiği öncü rolü tahkim eden diplomasi faaliyetleri yürütülecek, ülkemiz ile misal tavır sergileyen ülkelerle işbirlikleri geliştirilecektir.
13- Tüm kitle bağlantı araçlarındaki ziyanlı ögelerin tespiti, kıymetlendirilmesi ve önlenmesine yönelik dijital aile kalkanı oluşturulması başta olmak üzere ilgili mevzuat kapsamında gerekli önlemler alınacak, aile dostu yayıncılık teşvik edilecek ve sorumlu medya kullanımı şuuru yaygınlaştırılacaktır.
14- Güçlü aile ve nüfus amaçlarına dair irtibat kampanyaları yürütülecek, bu mevzular örgün ve yaygın eğitim programlarında temel bir bileşen olarak ele alınacaktır.
15- Her yıl mayıs ayının son haftası ‘Milli Aile Haftası’ olarak kutlanacak, kamu kurum ve kuruluşlarınca bu haftanın mana ve değerine uygun etkinlikler düzenlenecektir.”
Genelgede, “Aile ve Nüfus On Yılı kapsamında yürütülecek tüm çalışmalarda Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı koordinasyonunda hareket edilmesi, bu Genelge ile Aile ve Nüfus On Yılı Vizyon Evrakı doğrultusunda tüm kamu kurum ve kuruluşlarının yıllık faaliyetleri belirlenerek mezkur Bakanlığa raporlanması ve izlenmesi ile muhtaçlık duyulacak her türlü dayanağın anılan Bakanlığa sağlanması konularında bilgilerini ve gereğini rica ederim.” sözü yer aldı.
