Anayasa Mahkemesi (AYM), CHP’nin 2022’deki “Spor Kulüpleri ve Spor Federasyonları Kanunu”yla değiştirilen “Türkiye Futbol Federasyonu Kuruluş ve Misyonları Hakkında Kanun”un birtakım geçerliliklerinin iptali istemiyle yaptığı başvuruyu, 17 Haziran 2025’te karara bağladı ve dün gerekçeli kararını Resmi Gazete’den yayımladı.
TAHKİM KURULU VE KULÜPLERİN HUKUKÎ KİŞİLİKLERİ HAKKINDA İSTEM
CHP’nin dilekçesinde, yasanın TFF Tahkim Kurulu üyelerinin TFF Yönetim Kurulu tarafından seçilmesini öngören düzenlemeleri ile örgütlenme özgürlüğünün anayasal garantilerine ters olarak spor kulüplerinin hükmî kişilik kazanabilmesini bakanlığın tescil kuralına bağlayan düzenlemenin anayasaya ters olduğu ileri sürülmüştü.
AYM TAHKİM KURULU VE KULÜPLERİN TESCİL DÜZENLEMESİNİ İPTAL ETTİ
AYM ise istemlerden TFF Tahkim Kurulu üyelerinin TFF Yönetim Kurulu tarafından seçilmesini öngören düzenleme ile spor kulüplerinin hükmî kişilik kazanabilmesini bakanlığın tescil kuralına bağlayan kuralı anayasaya alışılmamış bularak iptal etti. İptal kararları, 9 ay sonra yürürlüğe girecek.
‘ÖRGÜTLENME ÖZGÜRLÜĞÜNE SINIRLAMA GETİRDİĞİ AÇIKTIR’
AYM; münasebetinde, kulüplerin hükmî kişilik olarak varlık kazanmasının ilgili dokümanların yetkili makamlara sunulmasıyla değil, bu doküman ve kuruluş sürecinin incelemeye alınması nedeniyle imkanlı olduğu kaydedildi. Lakin müracaat konusu kural kapsamında hukuksallık sürecinin bakanlığın müsaadesine bağlandığı belirtildi. Bu düzenlemenin de anayasada garanti altına alınan “Dernek kurma özgürlüğü”ne (33. madde) ve “Temel hak ve özgürlüklerin sınırlanması” (13. madde) geçerlilikleriyle bağdaşmayacağı bildirilerek; “Belirli bir spor kısmında spor faaliyeti yürütmek için bir ortaya gelen bireylerden oluşan spor kulüplerinin hükmî kişilik kazanmasını tescil kaidesine bağlayan kuralın, örgütlenme özgürlüğüne sınırlama getirdiği açıktır” denildi.
TAHKİM KURULU BAĞIMSIZLIĞINI SAĞLAMALI
Yüksek Mahkeme’ce Tahkim Kurulu üyelerinin TFF Yönetim Kurulu tarafından seçilmesini öngören düzenlemenin iptal münasebetinde ise Tahkim Kurulu’nun, spor uyuşmazlıklarını karara bağlayan yargısal fonksiyonu yerine getirdiğine işaret edilerek, şuranın adil yargılanma hakkına ait garantileri taşıması gerektiği vurgulandı. Münasebette, heyetin bağımsız ve tarafsız bir mahkeme niteliğinde olması gerektiği kaydedildi. Ayrıyeten; sporun bileşenlerinden olan kulüpler, futbolcular, teknik yöneticiler ve hakemlerin Tahkim Kurulu üyelerinin belirlenmesinde rastgele bir tesirinin olmadığı, bu durumun tarafların şurada adil halde temsil edilmesini engellediği ve bağımsızlık ile tarafsızlık prensipleriyle bağdaşmadığı belirtildi. Bu nedenle Tahkim Kurulu’nun yönetim kurulu tarafından seçilmesinin anaysanın “Yargı yetkisi Türk milleti ismine bağımsız ve tarafsız mahkemelerce kullanılır” (9. madde) geçerliliği ile “hak arama özgürlüğü” (36. madde) ve “mahkemelerin bağımsızlığı” (138. madde) geçerliliğine karşıt olduğuna karar verildi.
