Milli Eğitim Bakanlığınca (MEB) “Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli” kapsamındaki hünerlerin ölçülmesine yönelik yürütülen çalışmalar sonucunda “Bağlam Temelli Çoktan Seçmeli Soru Yazım Kılavuzu” hazırlandı.
Bakanlıktan yapılan açıklamaya nazaran, kılavuz, merkezi ve ortak imtihanlar, okul geneli yazılılar, ders kitapları ve yardımcı gereçlerin hazırlanmasında temel kaynak olarak kullanılacak.
12 VİLAYETTE UYGULANDI
MEB Ortaöğretim Genel Müdürlüğü uyumunda 12 pilot vilayette yürütülen çalışmalarla hazırlanan kılavuza ait yazı, Ulusal Eğitim Bakanı Yusuf Tekin imzasıyla Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı (YÖK), Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu Başkanlığı (TÜBİTAK) ve ÖSYM başta olmak üzere eğitim sisteminin paydaşı kurumlara gönderildi.
Yazıda, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nin kavramsal ve alan marifetleri ile sosyal-duygusal öğrenme hünerleri, eğilimler ve bedelleri bütünleşik bir yapı içinde ele alan, ulusal ve manevi pahaları müdafaayı ve geliştirmeyi hedefleyen sistematik ve bütüncül bir eğitim yaklaşımı olduğuna işaret edildi.
Bilgi, maharet, eğilim ve paha boyutlarını birlikte temel alan yaklaşımın öğretim programlarına yansımasının öğrencide zihinsel, duygusal, toplumsal ve ahlaki gelişimi bir bütün olarak destekleyen öğretim anlayışını gerekli kıldığı vurgulanan yazıda, “Bu anlayışın doğal bir uzantısı olarak ölçme ve kıymetlendirme süreçlerinin de sırf öğrencilerin bilgi ve marifet seviyelerini belirlemeye yönelik teknik uygulamalar olarak değil, öğretim sürecini destekleyen, geliştiren ve yönlendiren marifet odaklı bir yapı içinde planlanması ve yürütülmesi kıymet arz etmektedir” ifadelerine yer verildi.
ÖLÇME-DEĞERLENDİRME ALANINDA ORTAK LİSAN OLUŞTURULACAK
Ölçme ve kıymetlendirme sürecinin bu doğrultuda yine yapılandırılmasının, maharet edinimlerinin geçerli, emniyetli ve sistematik biçimde ölçülmesini mecburî hale getirdiğine dikkat çekilen yazıda, bu kapsamda ilgili eğitim üniteleri ile ÖSYM işbirliğinde, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamındaki maharetlerin ölçülmesine yönelik çalışmalar yürütüldüğü belirtildi.
Yazıda, şunlar kaydedildi:
“Söz konusu süreçte geliştirilen ölçme modeli ile soru yapılarının alanda test edilmesi hedefiyle 12 vilayette pilot imtihan uygulaması gerçekleştirilmiştir. Bu uygulamaya, temel eğitim seviyesinde 4 bin 361 altıncı sınıf öğrencisi, ortaöğretim seviyesinde ise 10 bin 195 onuncu sınıf öğrencisi olmak üzere toplam 14 bin 556 öğrenci katılmıştır. Pilot uygulama ortaöğretim seviyesinde Türk lisanı ve edebiyatı, matematik, fizik, kimya, biyoloji, tarih, coğrafya ile din kültürü ve ahlak bilgisi; temel eğitim seviyesinde ise Türkçe, matematik, fen bilimleri, toplumsal bilgiler ile din kültürü ve ahlak bilgisi derslerinde yürütülmüştür.
Pilot uygulamadan elde edilen nicel datalar ile öğrencilerle gerçekleştirilen sesli düşünme protokollerine dayalı bilişsel görüşme sonuçları temel alınarak ‘Bağlam Temelli Çoktan Seçmeli Soru Yazım Kılavuzu’ hazırlanmıştır. Kelam konusu kılavuzda, öğrencinin edindiği bilgi ve hünerleri karşılaştığı yeni ve otantik durumlarda ne ölçüde uygulayabildiğinin, transfer edebildiğinin ve kullanabildiğinin ölçülmesi merkeze alınmıştır. Kılavuzda yer verilen açıklamalar, teklifler, denetim listeleri ve örnek sorular, alandaki uygulamalarda karşılaşılan yapısal meselelerin giderilmesi, soru yazım sürecinin standartlaştırılması ve ölçme-değerlendirme alanında ortak bir lisanın oluşturulması gayesiyle hazırlanmıştır.”
TEMEL MÜRACAAT KAYNAĞI OLARAK TEMEL ALINACAK
Kılavuzun hazırlanmasındaki öncelikli maksadın soru yazarları, ders kitabı müellifleri ve öğretmenlerin Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nde yer alan öğrenme çıktılarının temelini oluşturan maharetlerin yanlışsız, geçerli ve emniyetli biçimde ölçülmesine ait yeterliklerini geliştirmek olduğu söz edilen yazıda, öğretmenlerden eğitim yöneticilerine tüm paydaşlarda bağlam temelli çoktan seçmeli soru yazımına ait ortak bir anlayış ve uygulama birliği oluşturulmasının hedeflendiği kaydedildi.
“Bu bağlamda, alan uygulamalarından elde edilen bulgular doğrultusunda hazırlanan Bağlam Temelli Çoktan Seçmeli Soru Yazım Kılavuzu’nun merkezi imtihan, ortak imtihan, okul geneli yazılı, ders kitabı, yardımcı malzeme ve ölçme araçlarının hazırlanması süreçlerinde temel müracaat kaynağı olarak temel alınması zorunludur” tabirlerine yer verilen yazıda, bu konunun tüm ilgili gerçek ve hukukî bireyler, kurum ve kuruluşlar ile Bakanlık üniteleri tarafından titizlikle gözetilmesi gerektiği vurgulandı.
Çok sayıda üniversiteden akademisyen ve eğitim uzmanlarının katkısıyla hazırlanan kılavuzda, “bağlam temelli soru” tarifi ve kapsamına, bağlam temelli çoktan seçmeli soru yazım sürecinin basamaklarına, kusurlu ve gerçek yaklaşımlara ve örnek sorulara yer verildi.
