Orta Doğu’daki tansiyonların kısa müddette sona ereceğine yönelik beklentilerin zayıflamasıyla piyasalarda karışık bir seyir öne çıkarken, yatırımcıların odağı gelecek hafta açıklanacak ABD tarım dışı istihdam verisine çevrildi.
ABD ile İran cephesinden savaşın seyrine ait gelen çelişkili bildiriler risk algısının yüksek kalmasına neden olurken, petrol fiyatlarındaki yükseliş bu hafta ivme kaybetse de global enflasyon telaşları canlılığını korudu.
Para piyasalarındaki fiyatlamalara ait gelişmelerin de yakından takip edildiği haftada, ABD Merkez Bankası (Fed) başta olmak üzere büyük merkez bankalarının faiz patikasına ait beklentilerde bariz değişimler görüldü.
Daha evvel öne çıkan “güvercin” beklentilerin yerini daha “şahin” öngörüler aldı.
Analistler, savaşın global piyasalarda sert oynaklık yarattığını, güç fiyatlarındaki yükselişin ise merkez bankalarının faiz indirim alanını daralttığını belirtti.
Chicago Fed Başkanı Austan Goolsbee, enflasyonun şu basamakta daha büyük risk olduğunu, işsizlik oranı görece istikrarlı kaldığı için Fed’in önceliğinin fiyat baskılarını izlemek olduğunu söyledi.
Fed Lider Yardımcısı Philip Jefferson ise yüksek güç fiyatlarının enflasyonu kötüleştirebileceğini ve tüketici ile işletme harcamalarını zayıflatabileceğini belirterek, fiyat istikrarı ile tam istihdam gayesi ortasında daha sıkıntı bir istikrar oluştuğuna işaret etti.
Fed Yönetim Kurulu Üyesi Michael Barr da Orta Doğu’daki çatışmaların yarattığı riskler nedeniyle faizlerin bir mühlet daha sabit tutulmasının gerekebileceğine dikkati çekti.
Makroekonomik bilgi tarafında ise ABD’de imalat sanayi PMI martta 52,4’e yükselirken, hizmet kesimi PMI 51,1’e, bileşik PMI ise 51,4’e gerileyerek 11 ayın en düşük düzeyine indi.
Mart ayında tüketici inancının üç ayın en düşük düzeyine gerilemesi de artan akaryakıt ve güç maliyetlerinin hane halkı beklentilerini olumsuz etkilediğine işaret etti.
Söz konusu datalar, büyümede ivme kaybı ile enflasyon baskılarının tıpkı anda izlendiğine işaret etti.
Bu gelişmelerin akabinde ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,45’e kadar çıkarak yaklaşık son 8 ayın en yüksek düzeyini görürken, dolar endeksi de yüzde 0,5 artışla 100,2 düzeyine çıktı.
DEĞERLİ METALLERDE DOLAR VE FAİZ BASKISI ÖNE ÇIKTI
Değerli metaller bu hafta, inançlı liman talebinin büsbütün ortadan kalkmamasının yanı sıra doların görece güçlü seyri ve faizlerin uzun müddet yüksek kalabileceğine yönelik beklentiler nedeniyle dalgalı bir seyir izledi.
Hafta içinde dalgalı seyreden altının ons fiyatı, bu süreçte sert düşüş gösterse de haftanın son süreç gününde gelen reaksiyon alımlarıyla kayıplarının bir kısmını telafi ederek haftayı yatay seyirle tamamladı.
Buna rağmen piyasalarda genel görünüm, güç fiyatlarındaki yükselişin enflasyonist baskıları artırabileceği ve bunun da merkez bankalarının faiz indirimleri konusunda daha temkinli hareket etmesine yol açabileceği istikametinde şekillendi.
Bu gelişmelerle altının ons fiyatı, hafta içinde en yüksek 4 bin 601,74 doları, en düşük 4 bin 99,52 doları görürken, haftayı 4 bin 493,54 dolar düzeyinde tamamladı.
Gümüşün ons fiyatı da altına paralel bir seyir izledi. Gümüşün ons fiyatı, hafta içinde en yüksek 74,56 doları, en düşük 61 doları görürken, haftayı 69,72 dolar düzeyinde kapattı.
Analistler, pahalı metallerde fiyatlamalarda jeopolitik risklerin yanı sıra enflasyon ve faiz beklentilerinin de tesirli olduğunu, bu nedenle istikamet arayışında ABD istihdam bilgileri ile Fed yetkililerinin açıklamalarının izleneceğini belirtti.
Bununla birlikte tahvil piyasalarında satış baskısının sürmesi de bedelli metaller üzerinde ek baskı oluşturdu.
Bu gelişmelerle birlikte kıymetli metallerde ons bazında fiyatlar gümüşte yüzde 2,7 artarken, platinde yüzde 3,4 ve paladyumda yüzde 1,9 geriledi. Altın ise haftayı yatay seyirle tamamladı.
BAZ METALLERDE MALİYET BASKILARI TESİRLİ OLDU
Baz metallerde ise bu hafta fiyatlamaların ana eksenini maliyet baskıları, güç fiyatlarındaki oynaklık ve sanayi üretiminin görünümüne ait tasalar oluşturdu.
Enerji şokunun güç ağır dallarda üretim maliyetlerini artırdığı, bunun da sanayi metalleri üzerinde dolaylı baskı yarattığı görüldü. Özellikle petrol ve gaz fiyatlarındaki yükseliş, üretim ve taşımacılık giderleri üzerinden metal fiyatlamalarını etkiledi.
Analistler, baz metallerde son haftadaki yükselişi güçlü küresel talep işaretinden çok maliyet yönlü ve arz zinciri kaynaklı bir fiyatlama olarak değerlendirdi.
Baz metallerde tezgah üstü piyasada bu hafta libre bazında fiyatlar, bakırda yüzde 3,1, nikelde yüzde 1,8, çinkoda yüzde 1,4, alüminyumda yüzde 2,8 artarken, kurşun yatay seyretti.
BRENT PETROLDE ARZ RİSKİ ÖNE ÇIKTI
Enerji grubunda hafta boyunca arz risklerinin öne çıkmasına karşın negatif bir seyir izlendi.
ABD/İsrail ve İran kaynaklı çatışmaların etkisiyle Hürmüz Boğazı çevresinde artan gerilim, petrol piyasasında risk priminin yüksek kalmasına neden oldu.
Hafta içinde arz endişeleri fiyatları desteklerken, kar satışları ve çatışmanın daha geniş bir alana yayılmayabileceğine yönelik beklentilerin ardından Brent petrol haftayı düşüşle tamamladı.
Analistler, enerji piyasasında bundan sonraki seyrin büyük ölçüde Hürmüz Boğazı’ndaki geçişlerin ne ölçüde normalleşeceğine, çatışmanın enerji altyapısına sıçrayıp sıçramayacağına bağlı olacağını belirtti.
Bununla birlikte, haftalık bazda Brent petrolün varil fiyatı yüzde 1,4, New York Ticaret Borsası’nda işlem gören doğal gazın İngiliz termal birimi (MMBtu) cinsinden fiyatı da yüzde 2,3 geriledi.
TARIM EMTİALARINDA ENERJİ ETKİSİ İZLENDİ
Tarım emtia piyasalarında tamamlanan haftada, ABD’de biyoyakıt politikalarına ilişkin beklentiler, haftalık ihracat verileri, hava koşulları ve enerji maliyetleri fiyatlamalarda belirleyici oldu.
Bu gelişmelerle birlikte Chicago Ticaret Borsası’nda kile başına fiyatlar buğdayda yüzde 1,8 artarken, soya fasulyesinde yüzde 0,2, mısırda yüzde 0,8 ve pirinçte yüzde 0,1 geriledi.
ABD’de Intercontinental Exchange’te libre bazında fiyatlar şekerde yüzde 0,3 ve pamukta yüzde 3,2 artarken, kahvede yüzde 2,8 düşüş görüldü. Kakaonun ton başına fiyatı da haftayı yüzde 2,9 kayıpla tamamladı.
