Demokrasi Platformu tarafından “Bahar Konferansları” çerçevesinde, Ankara’da bir otelde “Önce Siyaset Değişmeli” bahisli konferans düzenlendi.
Açılış konuşmasını Platform ismine eski Anayasa Mahkemesi Başkanı Haşim Kılıç’ın yaptığı konfransı eski Kültür ve Turizm Bakanı Ertuğrul Günay yönetti.
Konferansta eski Milli Eğitim Bakanı Hüseyin Çelik, sosyolog Doğu Ergil ve gazeteciler Taha Akyol ile Bekir Ağırdır da konuşma yaptı.
“İFADE ÖZGÜRLÜĞÜNÜ KULLANMAK YERİNE SUSMA HAKKINI KULLANMAYI TERCİH EDEN BİR TOPLUM REFLEKSİYLE KARŞI KARŞIYAYIZ”
Eski Anayasa Mahkemesi Başkanı Haşim Kılıç, konferansta şunları kaydetti:
“Özgürlüklerle güvenlik düzenlemeleri ortasında kurulamayan istikrar toplumun memnunluğunu sağlayamamıştır. 2010 Anayasa değişikliğine kadar Anayasa Mahkemesi kararlarına da yansımış olan ‘dini inancını içinde yaşat, sakın kalp sonlarının dışına çıkarma’ anlayışı 2010 sonrasında ‘düşünceni içinde tut, sakın dışarı vurma’ anlayışına dönüşmüş ve tabir özgürlüğü alanı giderek daraltılmıştır. Çoğulcu ve çoğunlukçu niteliği bulunan rejimlerde bir sayı fazla ise hepsi benim biçimindeki sayısal üstünlük anlayışı temel haklar ve özgürlükler alanında asla geçerli değildir. Azınlıkta kalan kesitlerin temel hakları da sayısal üstünlüğe bağlı olmaksızın demokrasi ve devletin teminatı ve teminatı altındadır. Yaradılışın özünde bulunan çoğulculuk tek kanıya ve tek inanca müsaade vermemektedir. Ne yazık ki bugün söz özgürlüğünü kullanmak yerine susma hakkını kullanmayı tercih eden bir toplum refleksiyle karşı karşıyayız. Atatürk’ün çok net biçimde biçimdeki ‘Özgürlük olmayan bir ülkede vefat ve yıkım vardır. Her ilerleme ve kurtuluşun anası özgürlüktür’ söylemi özgürlüğün ve çoğulculuğun gönül birliğimizi ve bütünlüğümüzü güçlendirmedeki katkısını güçlü bir halde vurgulamaktadır.
“SORUNLARIMIZIN KAYNAĞINDA KEYFİ VE SİYASİ DAVRANIŞLARIN YER ALDIĞINI TABİR ETMEK GEREKİR”
Her siyasi periyot değişikliği sırasında yaratılan kendine has kutsalların baskı ve zorlamalarla ayakta tutulmaya çalışılması asla kalıcı olmaz. Dehşet ve çıkar odaklı değil sevgi ve adalet temelinde yükselen pahalar toplumun mutluluğunun teminatıdır. Barışın teminatı olan farklılıkların bir ortada yaşama iradesi niyetine katılmasa bile diğerlerinin hak ve özgürlüklerini savunabilen onurlu insanların varlığıyla güç kazanacaktır. Devleti yönetenlerin kullandığı takdir hakkı ve yorum hakkı üzere subjektif ögeler siyasi ve ideolojik maksatlara hizmet eder hale getirilirse toplumsal barışı sağlamak asla mümkün değildir. Kamu gücü kullanılırken siyasi ve ideolojik kimliklerin olumlu ya da olumsuz istikamette tercih sebebi haline getirilmesi eşit vatandaşlık ve liyakat kıymetlerine olan bağlılığı ortadan kaldırmaktadır. Problemlerimizin kaynağında yetersiz anayasal ya da yasal düzenlemelerden çok uygulama evresinde yaşanan keyfi ve siyasi davranışların yer aldığını söz etmek gerekir.
“İHLAL KARARLARI HAMASETLE UYGULANMALI”
Konuşmamın son kısmında yargı kararlılığı ile ilgili bir hususu gündeme getirmek zorundayım. Son yıllarda Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ve Anayasa Mahkemesi kararlarının uygulanmamasıyla ilgili tenkit ve şikayetler had safhadadır. Lakin Türkiye Cumhuriyeti Anayasa Mahkemesi’nin ferdî müracaatlara ait kararlarında sergilediği ürkek ve telaşlı duruşu mahkemenin bilinen özgürcü tavrına ziyan vermektedir. Anayasa Mahkemesi’nin verdiği kararlara karşı Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin verdiği yüzlerce ihlal kararı Anayasa Mahkemesi tarafından dikkate alınmamış ve uygulanmamıştır. Bu sonuç ise Anayasa Mahkemesi kararlarını uygulamayan ulusal mahkemelerimize yönelik tenkitleri haliyle etkisiz kılmakta, bu durum Anayasa Mahkemesi’ne inancı de zedelemektedir. Temel hak ve özgürlükler üniversal bir niteliğe sahiptir. Bu nedenle Türkiye Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ne imza atmış ve Avrupa Mahkemesi’nin yargı yetkisini de kabul etmiştir. 2004 yılında Anayasa’nın 90’ıncu unsurunun son fıkrasına büyük bir isabetle eklenen ve özgürlüklerin kozmik standartlara kavuşmasını öngören değişikliğin mahkemelerce bir türlü hayata geçirilememesi Anayasa Mahkemesi’nde yılda ortalama 100 bin civarında ferdi müracaat yapılması sonucunu doğurmuştur. Meğer nüfus sayımızın çabucak hemen birebir olduğu federal Almanya’da başarılı da uygulanan kişisel müracaatın sayısı yıllık ortalama 7 bin civarındadır. Diyeceğim odur ki Anayasa Mahkemesi kararlarına karşı Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nce verilen ihlal kararları hamasetle uygulanmalı ve haksızlıklar ortadan kaldırılmalıdır. Bu tavır ve tutumla hareket edilirse Anayasa Mahkemesi kararlarının uygulanmasını savunan aydınlara önemli manada güç ve yürek verilmesi mümkün olacaktır. Yargıyla ilgili meseleler artık ertelenebilecek sorunlar olmaktan çıkmıştır. Önümüzdeki süreçte Platformumuz tarafından yapılacak etkinliklerde bu meseleler daha detaylı biçimde gündeme getirilecek ve tahlil teklifleri ortaya konacaktır. Zira biliyoruz ki adalet geciktiğinde yalnızca bireyler değil devlet de yara alır. Bu sorumluluk şuuruyla etkinliğimize katılan siz değerli konuklarımıza şükranlarımı sunuyorum. Hukukun üstünde olan inancımızı birlikte güçlendireceğimize olan itimatla hepinize hürmet ve sevgilerimi selamlıyorum.”
“BİR DE BABADAN OĞULA EĞİLİMLERİMİZ VAR”
Eski Milli Eğitim Bakanı Hüseyin Çelik de şunları kaydetti:
“Liderler zayıfken, yeteri kadar güçlü değilken etraflarını liyakat ve ehliyet prensibine nazaran güçlü insanlardan oluşturuyorlar. Ama ipleri ellerine alıp vaziyette yeterlice hakim olunca liyakat ve ehliyet prensibi büsbütün ortadan kalkar, buharlaşır. Yerine mutlak sadakat ve biat gelir. Genel başkanı eleştirmek davaya ihanettir. Bir de babadan oğula eğilimlerimiz var. Onu bir kısmı yapıyor. Mesela Allah rahmet etsin, Erdal İnönü çok şık, nahif bir adamdı. Yeterli bir bilim adamıydı. Erdal İnönü’nün son yapacağı şey siyasetti ve parti genel lideriydi. Soyisminden diğer siyasetle alakası yoktu. Ama getirdiler partinin genel başkanı yaptılar. Niye? Çünkü biz babadan oğula alışmışız. Efendim tamam onu bırakalım bir tarafa. Menderes’in çocukları denedi, başarılı olamadılar. Mesela Ahmet Özal, merhum Özal’dan sonra ‘ben babamın yerine geçeyim’ dedi, olmadı. Merhum Erbakan’ın oğlu artık onun yerine… Son günlerde de ‘AK Parti’de de bu türlü bir şey olsun’ diyorlar. Kendi kendimizi aldatmayalım arkadaşlar. Bakın başkanlar liderlik potansiyeli taşıyan insanların varlığını tehlike olarak görüp onları bertaraf ettiği içindir ki…. İşte biz Zeki Ertuğay Bey’le bir arada DYP’de milletvekilliği yaptık. Demirel kendini Köşk’e attı. Allah rahmet etsin, gitti cumhurbaşkanı oldu. DYP’nin başına getirilecek birisini bulamadılar. Boğaziçi’nde İngilizce bilen Amerika’da eğitim yapmış olan bir hanımefendiyi getirip parti genel lideri yaptılar ve DYP’nin ruhuna el fatiha…
“TÜRKİYE’NİN FELAKETİDİR PARTİLİ CUMHURBAŞKANLIĞI”
Liderler güçlüyken ve başarılı oldukları vakit zati siyaseti bırakmıyorlar. Başarısız oldukları vakit da bırakmıyorlar. Nasıl bırakmıyorlar? Ertuğrul Bey o işleri daha âlâ bilir. Mesela 1999 seçiminde CHP barajın altında kaldı. Merhum Baykal doğal, o çıkacak öfkeyi, o itirazları göğüslememek için ‘ortalık şöyle bir yatışsın, aslında teşkilatları ben oluşturmuşum, istediğim vakit gelir yeniden geçerim…’ Bir mühlet sonra Sayın Öymen, Allah rahmet etsin, bir gazeteciydi. O da bir siyasetçi değildi. Altan Öymen geldi onu çarçabuk devirdi, yerine geçti…
İYİ Parti’de Meral Hanım ‘Tamam bu başarısızlık bana aittir, çekiliyorum’ dedi. Çekildi kenara. O da biliyor teşkilatı. Gittiler ‘yapma, etme başsız kaldık’ dediler. Artık bir de münasebetleri de şudur: ‘Böyle bir vakitte partiyi başsız bırakmamak için tekrar geri dönüyorum’. Onun için tekrar söylüyorum arkadaşlar, demokratik liderlik ortak akıldır. Demokratik liderlik istişaredir. Bakın bizim Birinci Meclis’te Başkanlık kürsüsünün ardında Arapça bir ibare var. Birçok kimse ne olduğunu bilmez. Bir ayeti kerimedir. Allah Hazreti Peygamber’e diyor ki ‘Yaptığın işlerde onlarla istişare et.’ Vahiye mazhar olan, gerçek ve yanlış kendisine vahiy yoluyla bildirilen peygamberin istişareye aslında muhtaçlığı yoktu. O onun ümmetine ders veriyor, ortak akıl. Ve bu partiyle alakası sıkıntısına gelince, Türkiye’nin felaketidir partili cumhurbaşkanlığı ve bugünkü bize has, ‘Türk tipi’ başkanlık sistemi bizim felaketimiz olmuştur.
“BİZİM DEMOKRATİK BİR CUMHURİYETE GEREKSİNİMİMİZ VAR”
Türkiye’nin buradan kurtulması gerekiyor. Celal Bayar üzere komitacı bir adam 1960’ta seçimi alınca, ‘Efendim Atatürk, İsmet Paşa partili cumhurbaşkanı, siz de devam edin’ diyorlar. Bayar, ‘Hayır ben partili cumhurbaşkanı olmam’ diyor. Artık siz cumhurbaşkanısınız ve bir partiniz var. Muhalefet partisine ağzınıza geleni söylüyorsunuz. O size karşılık verdiği vakit cumhurbaşkanına hakaret etmiş oluyor. Siz bu konuşmayı yaparken ‘Ben şu anda cumhurbaşkanlığı cübbemi bir tarafa bıraktım. Ben şu anda parti genel lideri sıfatıyla konuşuyorum’ demiyorsunuz ki bu türlü bir şey yok ki. Bu açıdan bizim demokratik bir cumhuriyete gereksinimimiz var. Tekrar söylüyorum, biraz evvel saydım Çin, Rusya, İran, Irak, Libya, 155 cumhuriyet var. Bakın bunlar Cumhuriyet. Artık size kimi krallıklar sayayım; İngiltere Krallık. Belçika Krallık, Hollanda Krallık, İsveç Krallık, Norveç Krallık, Danimarka Krallık, İspanya Krallık, Japonya Krallık. Artık ben bu salondaki sağduyulu insanlara sesleniyorum: Siz bu krallıklarda mı yaşamak istersiniz yoksa biraz evvel söylediğim cumhuriyetlerde mi yaşamak istersiniz? Burada demokratik krallıklar var. Burada da otokratik totaliter cumhuriyetler var.
“BİZ SAHİDEN BİR HUKUK DEVLETİ MİYİZ”
Bu mevzu çok uzun ve çetrefilli bir mevzudur. Ben bugün akademik sıfatımdan fazla bir siyasetçi sıfatımla bu sıkıntıyı ele almak istedim. Efendim İbni Haldun’un liderlik teorisi, Makyavelli’inin liderlik teorisi, Weber’in liderlikle ilgili söyledikleri… Kore seçimiyle birlikte birebir günde Kongo Cumhuriyeti’nde de bir seçim oldu. Nguesso diye bir adam var, 45 yıldır orayı yönetim ediyor. Bütün muhalifleri mahpusa atmış. Yalnızca Mabio diye bir karşısı var. Ona müsaade etmiş seçime girmesine. O da yüzde 1.48 oy almış. Lakin bu dediğimiz vatandaş yüzde 94,90 oy almış.
Ben bu türlü cumhuriyet istemiyorum. Ben bir cumhuriyette yaşamak da istemiyorum. Bize de bu türlü bir cumhuriyet yakışmaz. Biz hakikaten anayasada yazıldığı üzere demokratik olacağız, laik olacağız. Tamam din devlete karışmasın. Dün de bugün de devlet istediği üzere dine karışıyor. Dini kendi hizmetkarı haline getiriyor. Efendim toplumsal devlet… Gelir dağılımının bu kadar adaletsiz olduğu bir memlekette toplumsal devletten kelam edemezsiniz. Ve ‘hukuk devletiyiz.’ Bütün konuşmacılar söz ettiler, biz nitekim bir hukuk devleti miyiz? Artık bunu söylediğimiz vakit diyor ki ‘Bak siz bunu söylüyorsunuz fakat bir şey olmuyor.’ Olmayacağını kimse garanti edemez.”
