İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, TRT Haber yayınında gündemi kıymetlendirdi.
Çiftçi, şunları söyledi:
“Terörsüz Türkiye gayesi; Saygıdeğer Cumhurbaşkanımızın güçlü liderliği ve dirayetiyle, Milliyetçi Hareket Partisi Genel Lideri Sayın Dr. Devlet Bahçeli’nin de güçlü takviyesiyle şekillenen bir Cumhur İttifakı iradesidir. Biz de İçişleri Bakanlığı olarak bu süreci destekliyoruz, bununla ilgili biz de çalışmalar yürütüyoruz. En azından kendi sonlarımız içerisinde, ulusal hudutlarımız içerisinde de sürecin sabote edilmemesi, akamete uğramaması noktasında tekrar terörle ilgili çalışmalara, operasyonlarımıza devam ediyoruz. Zira sürecin akamete uğramaması lazım, başarısız olmaması lazım. Bu sefer bunu sonuca ulaştırmamız gerekiyor. Bu noktada da ülkemiz sahiden yıllardır terörle gayret konusunda başarılı çalışmalar yürütmüş, bu bahiste muvaffakiyetini da ispatlamış bir ülke. Örnek verecek olursak; mesela PKK terör örgütüyle 40 yıldır bir uğraş yürüttük. Aslında terörsüz Türkiye, terörsüz bölge sürecinin en değerli adımlarından birisi de PKK ile ilgili süreci tamamlamak, örgütü tasfiye etmek, bu beladan bu prangadan ülkemizi kurtarmak.
“433 BİN VATANDAŞIMIZ NEVRUZ KUTLAMALARINA KATILMIŞ”
Geçtiğimiz günlerde Nevruz kutlamaları oldu biliyorsunuz. Usuletle suhuletle bir periyot geçirdik. Kutlamalar gerçekleşti. Süreci sabote etmek isteyenler oldu. Onlara yönelik olarak birtakım operasyonlarımız da oldu. Hamdolsun süreç tekrar başarılı bir formda sona erdi. Nevruz kutlamaları da meselesiz bir formda tamamlandı. Mesela bu periyotta 433 bin vatandaşımız Nevruz kutlamalarına katılmış. Bu yılki Nevruz kutlamalarından bahsediyorum. İçlerinden yalnızca 277 kişi gözaltına alınmış oldu.
Bu yılki PKK ile gayret konusunda 390 tane operasyonumuz olduğundan bahsetmiştim. Mesela DEAŞ ile çaba konusunda 597 operasyonumuz oldu. Biz bu ortada boş durmadık. Yeniden operasyonlarımız devam etti. FETÖ ile gayret konusunda 697 uğraşımız oldu. Sol marjinal kümelerle da 211 tane operasyonumuz oldu. Yani hem siyasi tarafı devam ediyor. Cumhurbaşkanımızın liderliğinde Bakanlıklarımız yürütüyor. İçişleri Bakanlığı da bunun iç güvenlik boyutunda bu çalışmaları devam ediyor. Sürecin akamete uğramaması için çalışmalarını devam ettiriyor.
“SOKAK ÇETELERİ İLE FAAL BİR HALDE ÇABA EDECEĞİZ”
Sahayı baskılamaya devam edeceğiz, operasyonlarımızı arttıracağız. Biz istiyoruz ki yani sokaklarımızda rastgele bir halde sokak çeteleri istedikleri üzere at oynatamasınlar. Yani bu bahiste insanımızı huzursuz etmesinler. Toplumsal medyaya çıkıp bu türlü eleman devşiriyorlar, ilan veriyorlar, insanımızı huzursuz ediyorlar. Bu noktada biz 2026 yılında sokak çeteleri ile aktif bir biçimde uğraş edeceğiz. Yani bunu kesinlikle ilerleyen devirlerde insanımız da görecek. Mesela geçtiğimiz hafta itibariyle 81 vilayetimizde toplamda 350 kişinin gözaltına alındığı büyük bir operasyon gerçekleştirdik. Kaçakçılık Ve Organize Kabahatlerle Gayret Daire Başkanlığımız bunu yaptı. Bundan sonra da bu çeşit etkinliklerimiz devam edecek. Operasyonlarımız devam edecek. Sokak çetelerine, uyuşturucu baronlarına yahut bunun ticaretini yapan şahıslara alanda, alanda yer bırakmayacağız. Mesela bu sene yeniden yılbaşından bugüne kadar bu 3 aylık periyot içerisinde sokak çetelerine yönelik olarak toplamda 215 sokak çetesine 581 operasyon gerçekleştirdik. Alışılmış önümüzdeki devirde de bunların finans kaynaklarına, lojistik ağlarına, silahlı yapılanmalarına ve toplumsal medya uzantılarına karşı da çabayı daha da büyüterek devam edeceğiz.
“HEDEFİMİZ TRAFİK KAZALARINA BAĞLI CAN KAYIPLARINI YÜZDE 50 AZALTMAK”
Şimdi 2021 yılında Cumhurbaşkanımızın çıkardığı, imzaladığı bir genelge ile bir strateji evrakı hazırlandı. Karayolu Trafik Güvenliği Strateji Evrakı ismi altında. Bu strateji evrakına nazaran bizim amacımız 2030 yılına kadar trafik kazalarına bağlı can kayıplarını ve önemli yaralanmaları yüzde 50 oranında azaltmak. 2030 yılına kadar amaç bu. 2050 yılına kadar da sıfıra indirmek, sıfır can kaybı. Yani hasebiyle bizim maksadımız trafikteki hem ölümlü yaralanmalı maddi hasarlı trafik kazalarını 2030 yılına kadar yarı yarıya azaltmak, 2050 yılında da bunu büsbütün sıfırlamak. Bu ulaşılamaz bir maksat değil. Bununla ilgili biz amaçlarımıza ulaşabileceğimizi düşünüyoruz. Doğal artık şöyle de bir gerçek var. 2019 yılını baz alacak olursak o yıllardaki taşıt sayısıyla bugün taşıt sayısı da arttı. Yani bunların içerisinde motorlu taşıtlardan bahsediyorum. 2019’da toplam taşıt sayımız 23,4 milyondu. Bugün 34,5 milyona yükseldi. Bunların içerisinde mesela motosikletler var. Onların da sayısı neredeyse 7,2 milyona ulaştı. Yani büyük bir yekün teşkil ediyor.
“ÖNCELİĞİMİZ İNSANLARA TRAFİK CEZASI VERMEK, ONLARIN CANINI YAKMAK DEĞİL”
Şimdi bizim son günlerde yapmış olduğumuz, yani bu yeniden trafik kazalarını azaltmaya yönelik olarak 27 Şubat tarihinde kanunlaşan bir düzenleme var, biliyorsunuz. Bu toplumda birtakım konularda karşılık buldu. İnsanımız bunun haklı olduğunu, hakikat olduğunu lisana getirdi lakin birtakım noktalarda da tartışmalara sebebiyet verdi. Mesela insanımız kırmızı ışıkta geçenlere, işte araçtan inip de yol kesenlere yahut işte yolda halay çekenlere, drift atanlara, cep telefonuyla araçta konuşanlara yönelik olarak verilen cezaları son derece haklı buluyor. Yani onlarda rastgele bir tartışma yok. Ancak bu plaka konusunda ve araç içerisindeki ses ve imaj sistemleriyle ilgili toplumda son vakitlerde insanımızın biraz yansıları var. Buradaki hedef şu. Yani bu Karayolları Güvenlik Strateji Evrakına nazaran hem ölümlü yaralanmalı trafik kazalarını azaltabilmek. Yani bizim niyetimiz bu. Yani trafik cezalarından ötürü da insanımızın canını yakmak istemiyoruz. Yani bizim önceliğimiz esasen insanlara trafik cezası vermek, onların canını yakmak değil.
APP PLAKALARA TANINAN MÜHLET SONA ERDİ
Şimdi ekranlarda bir standart plakayı görüyoruz. Mesela Sürücüler Odası tarafından basılan standart bir plaka bu biçimde. Burada standart bir plakada olması gerekenler de ekranda gözüküyor. Mesela mühür olması gerekiyor, dalgalı şerit olması gerekiyor, yansıtıcı yer, reflektör diyoruz, onun olması gerekiyor. 2024 yılındaki değişikliklerden sonra TR hologramı, karekod ve bayrak hologramı üzere bir plakada bulunması gereken özellikler var. Bu standart ve kurallara uygun bir plaka. Biliyorsunuz plaka basma yetkisi de Sürücüler Odasına verilmiş.
Şimdi kimi plakalarda bu standart plakanın dışına çıkılıyor. Mesela bir görselde görüyorsunuz, Sürücüler Odası kendisi bir ilan asmış. Orada “Özel kalıplı plaka basımı vardır” diyor. Siz Sürücüler Odasına gidiyorsunuz plaka bastırmaya, size iki tane tercih sunuluyor. Birisi standart plaka, birisi de bunun dışına çıkılmış olup da biraz daha kalın harflerle yahut sayılarla yazılmış bir plaka. Bu da Sürücüler Odası tarafından basılıyor. Bu ikinci plaka tipi de. Bir Sürücüler Odası tarafından basılan bir üçüncü plaka daha var. Onu ekranda gösteremiyoruz.
Biz İçişleri Bakanlığı olarak Emniyet Genel Müdürlüğü, Jandarma Genel Komutanlığı olarak Sürücüler Odası tarafından basılan standart yahut standart dışı plakaları kabul ediyoruz. Niçin? Zira vatandaş Sürücüler Odasına gitmiş, plaka almak için kendisine iki tane seçenek sunulmuş, o da onlardan birini tercih etmiş. Bu plakanın üzerinde bütün güvenlik ögeleri, mühür yer alıyor. Vatandaş da tercihine nazaran birisi daha ucuz, başkası biraz daha başkasına nazaran fiyatı yüksek, tercih etmiş. Biz bundan ötürü insanların, sürücülerin yahut işte araç sahiplerinin cezalandırılmasını adil bulmuyoruz. Sürücüler Odası kendisine bu halde bir imkan, tercih imkanı verdiğinden ötürü.
“BU PLAKALAR TERÖR HAREKETLERİNDE KULLANILABİLİYOR”
Asıl işte sorun olan plaka şu, sayılar mesela farklı, yönetmelikte bu formda tanım edilmemiş ve şu plakada gördüğünüz üzere rastgele bir mühür de yok. Bunu mesela siz rastgele bir tabelacıda, reklam firmasında yahut internetten sipariş vermek suretiyle de bastırabiliyorsunuz. Bunda rastgele mühür yok, karekod yok, güvenlik işaretleri yok, yazı karakterleri ortasında rastgele bir açıklık yok. Bunun sakıncası ne? Bunun sakıncası şu; bu plakalar terör aksiyonlarında kullanılabiliyor, uyuşturucu naklinde kullanılabiliyor, sistemsiz göçmen hadiselerinde, kaçakçılığında kullanılabiliyor. Zira bu plakaları EDS’ler yahut PTS’ler, plaka tanıma sistemleri okuyamıyor, tanımlayamıyor. Hasebiyle bunların da hatada kullanıldığı tespit edildiği için kanun koyucu bunları aşikâr bir yaptırıma, müeyyideye bağlamış. Bunun cezası 140 bin lira.
“BU GERÇEK BİR PLAKA DEĞİL”
Biz kanun yürürlüğe girdi, 27 Şubat tarihinde. Bununla ilgili vatandaşımız mağdur olmasın diye zira bir anda Sürücüler Odasına, noterlere, trafik şubelerine akın ettiler, mağdur olmasın diye 1 Nisan’a kadar müddet vermiştik. Dediğim üzere öbür plakalarda rastgele bir sorun yok. Sürücüler Odasından alınanlarda fakat az evvel gösterdiğim APP plaka dediğimiz rastgele bir güvenlik ögesini taşımayan, mührü olmayan plakaların bugün itibariyle değiştirilmesi gerekiyordu. Hasebiyle benim şoförlerimize, araç sahiplerine tavsiyem, bu biçimde APP plaka kullananların çabucak plakalarını değiştirmeleri. Değiştirmeleri için de adımları şu biçimde; bunlar uydurma plaka olduğu için kolluğa gidip kayıp plaka data girişi yapmaları gerekiyor. Zira bu gerçek bir plaka değil.
Kayıp plaka data girişi yapılıyor. Oradan notere gidiliyor, yeni plaka başvurusu yapılıyor. Oradan da Türkiye Sürücüler ve Arabacılar Federasyonu’na bağlı odalara, Sürücüler Odasına gidilmek suretiyle standart plaka basımı yapılıyor ve aracına takılıyor. Bu halde olduğu takdirde hem vatandaşımız mutlu hem de biz bundan ötürü vatandaşımızın canını yakmamış olacağız. Onun için lütfen vatandaşlarımdan istirhamım APP plaka kullananlar plakaların değiştirsinler. Zira bu yeterli niyetli bir kullanım değil.
Kamu nizamı ve güvenliği ile ilgili bir konu. Bazen şunları da işittiğimiz olmuştur toplumda; mesela vatandaşımız hiç gitmediği bir kentten ismine trafik cezası plakasına trafik cezası yazılmıştır. Niçin? Sizin plakanızı birisi kopyalıyor, ikiz plaka diyoruz ona. Aracına takıyor, gidiyor öteki yerlerde trafik kurallarını da ihlal ediyor ve sizin isminize hiç kabahatiniz, günahınız olmadığı halde sizin isminize trafik cezası geliyor. Artık soruyorum; kimin başına bu türlü bir şey gelse mutlu olur ki? Yani bir oburu sizin plakanızı kullanacak, siz de bundan ötürü trafik cezasıyla muhatap olacaksınız.
MULTİMEDYA SİSTEMLERİYLE İLGİLİ YÖNETMELİK HAZIRLANACAK
Toplumdaki huzursuzluk yaratan hususlardan birisi de ses sistemleri ile ilgiliydi. Vatandaş genelde öteki trafik düzenlemelerini benimsedi, onların uygun olduğunu. Yani bu toplum vicdanında da bir karşılık buldu ancak multimedya sistemlerinin yahut çoklu ortamda deniyor. Bunlarla ilgili bir açıklama yapmak istiyorum. Bu da baş karışıklığına sebebiyet veren hususlardan birisi. Bununla ilgili kanun yönetmelikle bir düzenleme yapılacağını söylüyor. Burada da temel alınan, yani temel alınan konu şu: Manzara sistemleri ile ilgili bir şoförün görüş açısını etkilemeyecek. Bu ekran sistemleri, müzik sistemleri, ses ve imaj sistemleri dediğimiz husus. İkincisi de şoförün dikkatini dağıtmayacak. Bu ikisinin gerçekleşmesi gerekiyor. Doğal yönetmelikle düzenleneceği belirtilmiş kanunda. Şu anda yönetmelik çalışmalarımız devam ediyor. Nisan ayının sonuna kadar da yönetmeliği çıkaracağız, bu ekran sistemleriyle, ses ve manzara sistemleriyle ilgili. Münasebetiyle yönetmelik çıkarıncaya kadar bu hususta vatandaşlarımıza rehberlik yapmaya devam edeceğiz. Yani rastgele bir biçimde ceza uygulamayacağız.
Bunu yönetmelikte hangi imaj ve ses sistemlerinin yasaya karşıt olduğunu da açık, anlaşılır, net, objektif bir halde belirleyeceğiz ve ondan sonra muhtemelen mayıs ayı üzere yönetmeliğimizi de çıkarıp uygulamaya başlayacağız. Dediğim üzere, yönetmelik çıkıncaya kadar imaj sistemleri ile ilgili rehberlik çalışmalarımız devam edecek. Yani bu bahsin da kıymetli olduğundan ötürü bilinmesinde yarar var zira bir baş karışıklığı vardı. Hangi ekranlar imaja yani bakış açısını engelliyor, hangileri engellemiyor? Yani artık ben de görüyorum bazen araçlarda örneğin sonradan takılmış tabletler var. Epeyce büyük. Şoför onunla maç izliyor, dizi izliyor. Toplumsal medyadan mesela görüntü indiriyor, onları seyrediyor. Yani bir yandan araç kullanıyor, bir yandan da onları izliyor. Yani bu türlü bir şoförün dikkatinin dağılmaması mümkün mü? Zati kazaların büyük bir çoğunluğu da bir anlık dikkatsizlikten ötürü olmuyor mu? Onun için kanun koyucu, yani bunun da önüne geçmek için bunları bir düzenleme gereği hissetmiş. Yani münasebetiyle bunlar da yönetmelikle düzenlenecek. Tekrar maksadımız tıpkı: Can kayıplarını azaltmak. Yani bir tane bile olsa biz bir tane can kaybını bile azaltabilsek bu noktada kendimizi başarılı kabul edeceğiz. Yani bütün düzenlemelerimizin sebebi büsbütün buna yönelik.”
