Orta Doğu’da Hürmüz Boğazı üzerinden yükselen tansiyon tırmanıyor. ABD’nin bölgede başlatmayı planladığı “Özgürlük Projesi”ne İran’dan sert ihtar geldi. Tahran idaresi, muhtemel bir ABD müdahalesinin ateşkes ihlali manasına geleceğini açıkladı.
AZİZİ: HÜRMÜZ BOĞAZI PAYLAŞIMLARLA YÖNETİLEMEZ
İran Meclisi Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu Başkanı İbrahim Azizi, ABD’nin Hürmüz Boğazı’ndaki yeni denizcilik düzenlemesine müdahale etmesi halinde bunun “ateşkesin ihlali” manasına geleceğini vurguladı. ABD merkezli X platformu üzerinden açıklama yapan Sevgilisi, “Hürmüz Boğazı ve Fars (Basra) Körfezi, Trump’ın aldatıcı paylaşımlarıyla yönetilemez” tabirlerini kullandı.
Azizi, bölgede oluşturulmaya çalışılan “karşılıklı suçlama senaryolarına” kimsenin inanmayacağını belirterek, tansiyonun denetimli halde tırmandırıldığına dikkat çekti. İranlı yetkili ayrıyeten, bölgedeki güvenlik istikrarının dış müdahalelerle değil, kıyıdaş ülkelerin iş birliğiyle sağlanabileceğini savundu.
ABD’DEN 15 BİN ASKERLİK “ÖZGÜRLÜK PROJESİ”
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), Hürmüz Boğazı’ndan ticari gemilerin inançlı geçişini sağlamak gayesiyle “Özgürlük Projesi”ni hayata geçireceklerini duyurdu. Açıklamada, operasyona 15 bin askeri çalışanın katılacağı ve bölgedeki deniz trafiğinin kesintisiz sürdürülmesinin hedeflendiği bildirildi.
ABD Başkanı Donald Trump da yaptığı açıklamada, Orta Doğu’daki krizle direkt ilgisi olmayan “tarafsız” ülkelere ilişkin ticari gemilerin geçişine takviye vereceklerini söyledi. Trump, “Bu ülkelere gemilerini inançlı formda bu dar boğazdan çıkaracağımızı söyledik. Böylelikle ticari faaliyetlerini özgürce sürdürebilecekler” tabirlerini kullandı.
Herhangi bir ülke ismi vermeyen Trump, operasyonun “dünyanın farklı bölgelerinden, Orta Doğu’daki gelişmelerle ilgisi olmayan ülkeleri” kapsadığını ve yüklü olarak insani emel taşıdığını belirtti.
BÖLGEDE ASKERİ HAREKETLİLİK ARTIYOR
Son gelişmelerle birlikte Hürmüz Boğazı etrafında askeri hareketlilik dikkat cazibeli formda artarken, memleketler arası güç piyasaları da gelişmeleri yakından takip ediyor. Global petrol sevkiyatının değerli bir kısmının geçtiği boğazda yaşanabilecek muhtemel bir kriz, dünya iktisadı açısından kritik riskler barındırıyor.
Bölgedeki birtakım memleketler arası denizcilik şirketlerinin güvenlik gerekçesiyle rotalarını tekrar değerlendirmeye başladığı, sigorta maliyetlerinde ise artış yaşandığı söz ediliyor. Uzmanlar, tarafların karşılıklı açıklamalarının alandaki tansiyonu artırabileceği ikazında bulunuyor.
DİPLOMATİK TRAFİK HIZLANDI
Gerilimin tırmanması üzerine başta Avrupa ülkeleri olmak üzere birçok aktörün diplomatik teşebbüslerini hızlandırdığı öğrenildi. Körfez ülkeleri ise taraflara itidal davetinde bulunarak Hürmüz Boğazı’nın memleketler arası ticaret açısından kritik ehemmiyetine dikkat çekti.
Uzmanlar, ABD’nin alandaki askeri varlığını artırmasının İran tarafından direkt tehdit olarak algılandığını, bu durumun ise bölgede yeni bir tansiyon çizgisi oluşturabileceğini kıymetlendiriyor.
