Dört defa dünya şampiyonu olan İtalya, play-off finallerinde Bosna-Hersek’e penaltı atışları sonucunda yenilerek üst üste üçüncü Dünya Kupası’na katılma talihini kaybetti.
İtalyanlar ve 2022’de Katar Dünya Kupası’na da katılamadı.
Daha evvel hiçbir dünya şampiyonu ülkenin, peş peşe tertibinde yer alamadığı olmamıştı.
İtalya Bosna Hersek karşısında, öne geçtikten sonra bir kişi eksildi. Mesken sahibi takımın ağır baskısı maçı bitime 10 dakika kala uzatmaya götüren golü getirdi.
Penaltılar sonrası Bosna Hersek, bir periyot Fenerbahçe forması da giyen dünyaca ünlü yıldızı ve 40 yaşındaki kaptanı Edin Dzeko önderliğinde tarihindeki ikinci Dünya Kupası katılma hakkını elde etti.
Balkan ülkesi bu yaz B Kümesi’nde Kanada, Katar ve İsviçre ile karşılaşacak.
Maç sonunda teknik yönetici Gennaro Gattuso gözyaşlarına hâkim olamadı.
Gattuso maç sonrası kendi geleceğinin “önemli olmadığını” söylerken, İtalya Futbol Federasyonu Başkanı Gabriele Gravina, görevine devam etmesini istediğini söyledi.
Geceyle ilgili hislerini söz eden Gattuso ise “Can yakıyor, zira buna gereksinimimiz vardı; kendimiz için, tüm İtalya için, futbolumuz için. Sindirmesi çok güç bir darbe” dedi.
Gravina ise Gattuso’nun istifa etmeyeceğini vurgularken, İtalyan futbolunun artık “derin bir kriz” içinde olduğunu kabul etti.
İtalya’nın kanat oyuncusu Leonardo Spinazzola gözyaşları içinde şunları söyledi:
“İtalyan çocuklar bir Dünya Kupası’nı daha İtalya olmadan izleyecek. 10 kişi kalmamıza karşın bu biçimde elenmiş olmamıza hâlâ inanamıyorum. Çaba ederek maçı penaltılara taşıdık, üç ya da dört gol atabilirdik ve bu herkes için büyük bir hayal kırıklığı.”
Bu sefer neden katılamadılar?
İtalya, 2006’da dördüncü defa Dünya Kupası’nı kazandıktan sonra, turnuvada önemli bir düşüş yaşadı; 2010 ve 2014’te küme basamağını geçemediler.
EURO 2020 finalinde İngiltere’yi yenerek şampiyon oldular, fakat bu muvaffakiyet artık milletlerarası arenada zorlanan futbol ülkesi için istisnai bir sonuç üzere görünüyor.
2006’daki şampiyon takımın bir kesimi olan Gennaro Gattuso, bu eleme sürecinin ikinci maçından sonra Luciano Spalletti’nin yerine teknik yöneticilik misyonuna getirildi.
Spalletti, EURO 2024’te son 16 çeşidinde yaşanan hayal kırıklığının akabinde, Haziran ayında Norveç’e 3-0 kaybedilmesi sonrası vazifeden alındı.
Bu durum, Gattuso ve İtalya’yı direkt iştirak için güçlü bir sürecin içine soktu.
Göreve uygunluğu konusunda kuşkular olsa da Gattuso, Estonya ve İsrail’e karşı alınan galibiyetler de dahil olmak üzere üst üste altı maç kazandı.
Eleme kümesinin son maçında Norveç’e bu kere de 4-1 yenildiler. Lakin bu maç önces play-off biletini ceplerine koymuşlardı.
İtalyan futbolu neden zorlanıyor?
İtalya, 2006 finalinde Fransa’yı mağlup ederken, ülke tarihinin en güçlü takımlarından birine sahipti.
Bu muvaffakiyetin temelleri ise daha evvel, Cesare Maldini idaresindeki 21 yaş altı grubunun 1992 ile 1996 ortasında üst üste üç Avrupa Şampiyonası kazanmasıyla atılmıştı.
O periyotta Serie A’da kulüplerin alanda tıpkı anda üçten fazla Avrupa dışı oyuncu bulundurmasını yasaklayan kural, yerli oyuncuların gelişimini destekliyordu.
Ancak 1995’te, Avrupa’daki futbol nizamını kökten değiştiren Bosman kararıyla bu sistem değişti.
Bunun sonucunda Serie A’ya çok sayıda yabancı oyuncu gelmeye başladı ve bu durum genç İtalyan futbolcuların üst seviye kulüplerde forma talihi bulmasını zorlaştırdı.
Avrupa futbolu uzmanı Julien Laurens, BBC Spor’a yaptığı değerlendirmede “İtalya’daki akademiler gereğince oyuncu yetiştirmiyor ya da yetiştirdikleri oyuncular A gruplarda oynayacak düzeyde değil” dedi.
Laurens ayrıyeten kulüplerin para harcama biçiminin, alışılagelmiş İtalyan modeliyle de örtüşmediği görüşünde.
Mali meseleler ve stat problemleri
İtalya’nın büyük kulüplerinden hiçbiri, Deloitte’un dünyanın en yüksek gelir elde eden kulüpleri listesinde birinci 10’da yer almıyor.
Premier League kulüpleri daima artan yayın gelirlerinden faydalanırken, öbür Avrupa ligleri de büyük yatırımlar çekiyor.
İtalyan kulüplerinin birçoğu statlarını modernize edemediği için ticari gelirlerde de geri kalıyor.
Son yıllarda birçok kulüp önemli ziyanlar açıkladı; bu da geleceğe yönelik yatırımları olumsuz etkiliyor.
İtalya ulusal kadrosunun eski forvetlerinden Alessandro Del Piero, Dünya Kupası play-off’ları öncesinde CBS’e yaptığı açıklamada “Sorunlar mı? Statlar. Saha dışında daha güzel performans göstermeli. Altyapı sistemleri de onlardan birisi” dedi.
İtalya’nın milletlerarası sahnede eski gücüne dönmesi için çözülmesi gereken çok sayıda sorun olduğu görülüyor.
İtalyan futbol müellifi Emmet Gates ise BBC Spor’a yaptığı değerlendirmede, İtalya ulusal kadrosunun son on yılda İsveç ve Kuzey Makedonya’ya karşı play-off mağlubiyetlerinin izlerini hâlâ taşıdığını söyledi. Bu gece de o travmalara bir yenisini ekledi.
İtalya eleme başarısızlığında yalnız değil
İtalya üzere büyük beklentiyle turnuvaya katılması beklenip başarısız olan öteki ülkeler de var.
Bunlardan kimileri şöyle:
Arjantin, turnuvaya bu yıl son şampiyon olarak katılacak. Fakat 1970’te Meksika’daki finallere katılamamıştı.
İngiltere, 1966’daki şampiyonluğundan yalnızca sekiz yıl sonra 1974 Dünya Kupası’na katılamadı. Son eleme maçında Polonya’yı yenmeleri gerekiyordu, lakin kaleci Jan Tomaszewski’nin tesirli performansı sonucu alınan beraberlik, Batı Almanya’daki turnuvaya katılmalarını engelledi.
1970’lerde Johan Cruyff önderliğinde dünya futbolunun en güçlü gruplarından biri olan Hollanda, 1974 ve 1978’de finale çıkmıştı. Lakin 1982 elemelerinde Belçika ve Fransa’nın da bulunduğu şiddetli kümede elendiler; ayrıyeten İrlanda Cumhuriyeti’ne de yenildiler.
Dünya Kupası’nın son olarak ABD’de düzenlendiği 1994’te İngiltere turnuvada yoktu. Teknik yönetici Graham Taylor idaresindeki grup, Hollanda, Norveç, Polonya, Türkiye ve San Marino ile tıpkı kümedeydi.
Rotterdam’da Hollanda’ya karşı yenilmemeleri gerekiyordu, fakat Ronald Koeman’ın David Platt’a yaptığı profesyonel faulde kırmızı kart görmemesi sonrası Hollanda maçı 2-0 kazandı ve İngiltere turnuva dışında kaldı.
Hollanda, katılması beklenen Dünya Kupaları’na gidememesiyle tanınan bir grup. 1982, 1986 ve 2002’de de turnuvaya katılamamışlardı. 2018 elemelerinde takım eski yıllardaki kadar güçlü olmasa da tekrar de finallere kalmaları bekleniyordu; lakin bunu başaramadılar.
