Orta Doğu’da bir ayı aşkın müddettir devam eden savaş yurt içinde kredi piyasalarında dalgalanmalara yol açtı. Petrol fiyatlarının yükselişi enflasyonu tetiklerken, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) ‘sıkı duruş’a geçti.
TAŞIT KREDİLERİNDE SÜRATLİ DEĞİŞİM
Merkez Bankası’nın para siyasetinde sıkılaştırmacı adımlar atması kredi piyasalarında istikrarları de değiştirdi. Bankalarda faiz oranları süratle yükselirken bu en çok da taşıt kredilerinde tesirini gösterdi.
TEK BANKA KALDI!
Şubat ayında %2.82 düzeyine kadar gerileyerek taban yapan kredi faizleri mart ayında tarafını üst çevirdi. 36 ay vade ile 400 bin TL taşıt kredisi çekmek isteyen tüketiciler için şu anda en düşük faiz oranı %2.99 oldu. Öteki bankaların tamamında oranlar %3.00 eşiğinin üzerine çıktı.
BELİRGİN YÜKSELİŞ
Şu anda bankalarda yüklü oranlar %3.15, %3.35, %3.49 düzeylerinde değişkenlik gösterirken, birtakım bankalar %4.00 ve üzeri faizle kredi veriyor.
‘ÜÇ TEMEL DİNAMİK DEVREYE GİRDİ’
Peki şu anda 400 bin TL 36 ay vadede kredi çekilmek istendiğinde aylık taksitler ve toplam geri ödeme meblağı ne kadar oldu? Kredi faizlerindeki yükseliş araba fiyatlarını nasıl etkileyecek? Faizler ne vakit düşer? Mevzuyla ilgili tüm merak edilenleri milliyet.com.tr’ye kıymetlendiren İstanbul Motorlu Araç Satıcıları Derneği (İMAS) Başkanı Hayrettin Ertemel, şu sözleri kullandı: “Önceki periyotlarda, o günün şartlarına istinaden faizlerin kademeli düşeceği ve bölümün lehine düzeylerin yıl içerisinde yakalanacağı beklentisindeydik. Fakat yaşanan jeopolitik hadiseler tüm ekonomilere ve değişkenlerine tesir ederek şartları değiştirdi. Geldiğimiz noktada savaşın hala devam ediyor olması, ekonomik yansımalarıyla bir arada taşıt kredilerindeki seyri de değiştirdi. Münasebetiyle taşıt kredisi faizlerindeki bu istikamet değişimini tek başına bankaların fiyat artırması olarak okumak aldatıcı olacaktır.
Burada üç temel dinamik birebir anda devreye girdi. Jeopolitik riskler, fonlama maliyetleri ve bunlara bağlı sıkılaşma. Bu noktada seyri jeopolitik gelişmeler belirleyecek. Savaşın sürmesi halinde öbür, sona ermesi halinde öbür senaryodan kelam edebiliriz. Olumsuz senaryoda yaz öncesi beklenen canlanmayı büsbütün bitirmez ancak erteleyici tesir yaratabilir. Talep ortadan kalkmaz, fakat ötelenecektir.
400 BİN TL KREDİ ÇEKEN NE ÖDÜYOR?
400.000 TL / 36 ay / %2.99 – %3.49 bandında şimdiki tablo söylersek, 2.99 faiz ile aylık taksit yaklaşık 18.500 – 19.000 TL, toplam geri ödeme 670.000 TL düzeylerinde olacaktır. 3.25 faiz oranı ki bu oran piyasa ortalamasıdır, bu durumda aylık taksit 19.800 – 20.500 TL toplam geri ödeme ise 720.000 TL olacaktır. %3.49 faiz ile aylık taksit 21.000 TL civarı, toplam geri ödeme ise 760.000 TL düzeylerinde oluşmaktadır.
FİYATLAR DÜŞER Mİ?
Faiz artışı talebi baskılar ancak otomotivde fiyatları düşürmez. Burada kritik ayrımı yapmak lazım. Türkiye’de araç fiyatlılarındaki ana belirleyici değişkenler kur ve buna bağlı maliyetlerdir. Talep de kesinlikle bir faktör fakat ana faktörler kadar belirleyici pozisyonda değil.
FAİZLER NE VAKİT DÜŞÜŞE GEÇER?
Bu noktada savaşın seyri ana belirleyici faktörlerden biri. Savaş sona erdiği taktirde kesim lehine süreç başlayacaktır. Aksi senaryoda, kısa vadede faizlerde üst taraflı baskının devam etmesi mümkün. Çünkü ABD/İran savaşının da büyük tesiri ile ekonomik planlamalar ve gelen datalar beklenilen düzeyde değil. Bu senaryo jeopolitik risk algısını sürdürerek bankaların risk maliyetini fiyatlamaya devam etmesine vesile olacaktır. Haziran sonrası için daha net bir çerçeve çizmek gerekirse Nisan–Mayıs aylarında bugünün oranları seyrini sürdürecektir. Haziran sonrası gelişmelere bağlı olarak tekrar %2.70 / %3.10 bandına gerçek geri çekilme görülebilir.”
