Avrupa Birliği (AB) ve NATO üyesi Macaristan’da halk, ülkenin en uzun mühlet misyonda kalan Başbakanı Viktor Orban’ın iktidarının test edileceği parlamento seçimleri için sandık başında.
Macaristan’da halk, sonuçlarının ülkenin ötesinde geniş bir coğrafyada değerli tesirleri olması beklenen parlamento seçimleri için sandık başında. Ülkede oy kullanma süreci mahallî saatle sabah 6.00 prestijiyle başladı ve 19.00’da sona ermesi bekleniyor. Birinci sonuçlar akşam saatlerinde belirli olmaya başlayacak.
Yaklaşık 8,1 milyon vatandaşın oy kullanma hakkına sahip olduğu seçimlerde, 199 üyeli Macaristan Ulusal Meclisinin yeni üyeleri belirlenecek. Avrupa’nın siyasi geleceği için kritik seçimlerde vatandaşlar, ülke genelindeki 10 bin 47 oy kullanma noktasında demokratik tercihlerini ortaya koyacak.
Birçok anket, Orban’ın rakibini önde gösteriyor
16 yıldır yüzde 45 ila 54 bandında oy oranıyla iktidarda kalan Orban liderliğindeki Fidesz partisi, bu yılki seçimlerde birçok bağımsız anketin önde gösterdiği Peter Magyar liderliğindeki Tisza ile kuvvetli bir rakiple karşılaşacak.
Seçimler öncesinde farklı kurumlar tarafından gerçekleştirilen birçok anket, 2010’dan beri kesintisiz iktidarda olan Orban liderliğindeki Fidesz’in oy oranını yüzde 29 ila 34 bandında, muhalif başkan Peter Magyar liderliğindeki Tisza’nın oy oranı yüzde 36 ila 46 ortasında gösterdi.
Diğer yandan, Orban liderliğindeki Fidesz’in önde olduğunu gösteren anketler de yayınlandı. Hükümete yakın anket şirketlerinin kamuoyu yoklamaları, Fidezs’in en yakın rakibi Tisza’dan 5 ila 6 puan önde olduğunu gösterdi. Dün katıldığı bir televizyon programında ABD merkezli araştırma şirketi “McLaughlin & Associates” tarafından yapılan ve Fidezs’in önde olduğunu gösteren bir ankete değinen Başbakan Orban, bu sonuçlarının partisinin kendi iç ölçümleriyle de büyük ölçüde uyumlu olduğunu söyledi.
Seçimlerin sonuçlarında, oy kullananların yaklaşık dörtte birini oluşturan kararsız seçmenlerin oylarının belirleyici olması bekleniyor.
Orban’ın güçlü olduğu kırsal kesitin seçimlere tesiri fazla
Macaristan’daki seçimlerin sonuçlarını etkileyen en değerli faktörlerden biri de ülkedeki seçim sistemi olacak. Macaristan Ulusal Meclisi’ndeki 199 sandalyenin 106’sı seçim bölgelerinden, 93’ü ise parti listelerinden geldiği için ülke coğrafyasının politik dağılımı, seçimler üzerinde değerli bir tesire sahip olacak. Bu nedenle Orban’ın güçlü olduğu kırsal kesimde kullanılan oylar, Orban liderliğindeki Fidezs sayıca rakiplerinden daha az oy alsa dahi, mecliste daha fazla sandalyeye sahip olması ile sonuçlanabilecek.
Orban, iktisatta itimat ve savaştan uzak kalmayı vaat ediyor
Ukrayna konusunda Avrupa Birliği’nin (AB) siyasetleriyle zıt düşmesiyle bilinen Macar başkan Orban, Brüksel idaresinin Ukrayna’daki savaşa giderek daha fazla müdahil olduğunu ve kıtayı savaşa sürüklediğini savunuyor. Macaristan’ın Ukrayna’daki savaşın bir modülü olmayacağını ve Macar vergi mükelleflerinin parasını Ukrayna’ya göndermeyeceğini söyleyen Orban, seçim kampanyası mühletince seçimlerin savaş ve barış ortasında bir tercih olduğu tezini işledi.
Dün Budapeşte’de seçim kampanyasını tamamladığı son mitinginde Macaristan’ın karşı karşıya olduğu dış tehditlere dikkat çeken Orban, ülkenin önemli tehditlerle karşı karşıya olduğunu söz ederek, “Kendimizi savunmak için dünyadaki büyük güç odaklarına hayır dememiz gerekiyor. Bu da bilgi, tecrübe ve deneyim gerektirir” dedi.
Orban, “Şimdi risk alma, değişme, yenilenme ve maceraya atılma vakti değil. Artık elimizde olanı muhafaza ve garanti altına alma zamanı” tabirlerini kullandı.
Magyar: “Macaristan’ın yeri Avrupa’dır”
Muhalif önder Magyar ise AB ile daha yeterli bağlantılar ve ekonomik düzelme kelamı veriyor. Seçim kampanyasını enflasyon, hayat maliyetleri, berbatlaşan sıhhat sistemi ve ulaşım üzere mevzular üzerine kuran muhalif başkan Magyar, ülkenin ikinci büyük kenti Debrecen’de gerçekleştirdiği son mitingde, halkın günlük hayatını etkileyen hususlara değindi.
Debrecen’de seçmenlerin “Avrupa, Avrupa” sloganları attığı mitingde Magyar, “Macaristan’ın yeri Avrupa’dır” iletisi verdi.
Orban hükümetini yolsuzlukla ve dar bir siyasi seçkin kümesini zenginleştirmekle suçlayan Magyar, seçim kampanyası boyunca Orban’ın AB’den uzaklaşma ve Moskova ile yakınlaşma siyasetini bilakis çevirme söz verdi.
Muhalefet lideri Magyar
Eski bir Fidesz üyesi olan Magyar, 2024’te Cumhurbaşkanı Katalin Novak’ın istifasıyla sonuçlanan skandal nedeniyle partiden ayrılmış ve kısa ismi Tisza olan “Saygı ve Özgürlük” partisinin başına geçmişti.
Kısa müddette süratli bir yükseliş elde eden Magyar, Batı yanlısı ve Avrupa ile entegrasyonu destekleyen duruşunun yanı sıra klasik bedellere de vurgu yapan muhafazakar-liberal bir çizgi benimsiyor. Bu çerçevede Magyar liderliğindeki Tisza, Ukrayna’ya yönelik siyasetin değişmesi gerektiğini savunurken, Ukrayna’nın AB üyeliğine sıcak yaklaşmıyor. Parti birebir vakitte, Orban’ın Brüksel’e karşın uyguladığı sıkı göç siyasetlerine da takviye veriyor.
Seçimler Washington ve Brüksel’de yakından takip ediliyor
AB’nin Ukrayna ve Rusya konusundaki kararlarını felç eden isim olarak öne çıkan Macar başkan Orban’ın 16 yıllık iktidarının test edileceği parlamento seçimleri, Brüksel başta olmak üzere birçok merkezden yakından takip ediliyor. Macaristan’da AB ile entegrasyonu savunan Peter Magyar’ın seçimi kazanması, Brüksel’in Ukrayna’ya tahsis edilmesi kararlaştırılan 90 milyar euro’luk kredinin tedariki ve Rusya’ya yönelik yeni yaptırım paketinin kabulü üzere adımların önündeki mahzurun kalkması anlamına gelecek.
Macaristan’daki parlamento seçimleri, seçim öncesinde ABD Lider Yardımcısı James David Vance’i Orban’a dayanak için Budapeşte’ye gönderen ABD Başkanı Donald Trump tarafından da yakından izlenecek. Çeşitli kaynaklara nazaran, Trump’ın Ukrayna’ya yönelik siyasetlerine güçlü bir dayanak sağlayan ve Trump’ın “Önce Amerika” sloganıyla şekillenen siyasi çizgisinin en kıymetli destekçilerinden olan Orban’ın seçimi kaybetmesi durumunda Washington’a ulaşabilecek siyasi şok dalgalarının meydana gelebileceği bekleniyor.
İsrail’de de yakından takip edilen seçimler, Orban’ın Gazze’de işlenen savaş kabahatleri nedeniyle hakkında Memleketler arası Ceza Mahkemesi tarafından yakalama buyruğu çıkarılan İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’yu Macaristan’da ağırlayacak seviyedeki İsrail yanlısı siyasetinin de değişmesi ihtimalini doğuracak. Brüksel ile dış siyasette daha uyumlu bir siyaset, AB’nin Batı Şeria’daki radikal İsrailli yerleşimcilere yönelik yaptırım kararlarını engelleyen tek ülke olan Macaristan’ın bu tavrının da değişebileceği bedellendiriliyor. – BUDAPEŞTE
