Türkiye’ye bir NATO Kolordu Karargâhı kurulmakta olduğunu Cumhuriyet gazetesinin geçtiğimiz hafta kamuoyuna duyurmasının ardından, Millî Savunma Bakanlığı (MSB) da önceki gün, İstanbul Beykoz’da, ‘Deniz Öge Komutanlığı’ konuşlanacağını açıkladı.
ZİYARETLE DUYURULDU
Bakanlığın açıklaması, yabancı bir heyetin ziyareti üzerinden yapıldı. Metinde, “Çok Uluslu Kuvvet-Ukrayna Operasyonel Karargâhı Kumandanı Tümgeneral Jean-Pierre Fague (Fransa) ve Kumandan Yardımcısı Tümgeneral Richard Stewart Charles Bell (Birleşik Krallık) ile beraberindeki heyet tarafından, Anadolukavağı/Beykoz’da konuşlanması planlı Deniz Öge Komutanlığına ziyaret gerçekleştirildi. Ziyarete, İstanbul Boğaz Kumandanı Tuğamiral Özgür Erken ve Mayın Filosu Kumandanı Tuğamiral Birol Orak ile Deniz Öge Komutanlığı işçisi de katıldı” denildi. Çok Uluslu Kuvvet-Ukrayna Operasyonel Karargâhı, Rusya-Ukrayna savaşı sonrası Ukrayna için güvenlik garantisi sağlamayı amaçlıyor.
‘KOMUTANLIK, MCM BLACK SEA VAZİFE KÜMESİ İLE BAĞLANTILI’
Bakanlığın paylaşımında bahsedilen, konuşlanması planlanan Deniz Öge Komutanlığı ise, Cumhuriyet’in edindiği bilgilere nazaran, Türkiye-Romanya-Bulgaristan’ın 2024 yılında oluşturduğu “Mayın Karşı Önlemleri Karadeniz (MCM BLACK SEA) Misyon Grubu” ile bağlı. NATO tarafından desteklenen lakin NATO’nun resmi bir modülü olmayan bu vazife kümesinin gayesi, Rusya-Ukrayna savaşı ile Karadeniz’e bırakılan mayınları etkisiz hale getirerek deniz trafiğinin güvenliğini sağlamak. İstanbul’daki yapının, misyon kümesinin daha teşkilatlı bir hali olup olmayacağı merak ediliyor. Türkiye, Rusya-Ukrayna savaşı bittikten sonra, Karadeniz güvenliğinde öncü rol oynayabileceğini çok kere lisana getirmişti.
‘MAYIN FAALİYETLERİYLE SONLU OLACAK MI?’
CHP’nin Ulusal Savunma Siyasetlerinden Sorumlu Genel Lider Yardımcısı Yankı Bağcıoğlu, hususa ait kamuoyundaki soru işaretlerinin giderilmesini istedi. Bağcıoğlu, MSB’ye, Türkiye-Romanya-Bulgaristan misyon kümesinin bu yapı ile yeni bir kurumsal kimlik kazanıp kazanmayacağını, yapının Karadeniz’de yürütülen mayın karşı önlemleri faaliyetleriyle sonlu olup olmayacağını, faaliyetlere Karadeniz’e kıyısı olmayan devletlerin deniz ögelerinin katılıp katılmayacağını, bu çeşit bir iştirak olur ise Montrö Boğazlar Kontratı kararlarıyla teknik olarak uyumlu olsa dahi mukavelenin yerleşik uygulaması ve ruhu açısından bunun nasıl değerlendirileceğini sordu.
‘TÜRKİYE NEDEN BU YAPILARDA ROL ÜSTLENİYOR’
CHP’nin Dış Siyaset ve Dış Bağlardan Sorumlu Genel Lider Yardımcısı Namık Tan ise, “Güvenlik alanında karşılaştığımız son gelişmeler, Türkiye’nin yeni bir bölgesel güvenlik mimarisinin kesimi haline getirildiğini gösteriyor. NATO kuvvet yapısı içinde planlanan kara ögeli MNC-TUR kolordusu ile Beykoz’da Ukrayna savaşı sonrası Karadeniz güvenliği için öngörülen çok uluslu deniz komutanlığı birlikte okunduğunda, Türkiye’nin askeri rolünün kara ve deniz boyutlarıyla yine tanımlandığı anlaşılıyor. Burada sormamız gereken asıl sorular şunlar: Türkiye, hangi tehdit değerlendirmesiyle bu yapılarda rol üstleniyor? Türkiye, bu yeni bölgesel güvenlik mimarisinde karar verici bir merkez rolü mü üstlenecek, yoksa farklı kriz alanlarını birbirine bağlayan bir ileri konuşlanma ve operasyon platformu haline mi gelecek? Bu yapıların kriz anında kullanım sonları nasıl olacak? Türkiye’nin siyasi ve askeri karar alma yetkisi nasıl korunacak?” sözlerini kullandı. Tan, Deniz Öge Komutanlığı duyurusunun bir ziyaret üzerinden yapılmasını da eleştirerek, iktidardan “net ve şeffaf” olmasını istedi.
‘ADANA’DAKİ MUHARİP ÖGELER TSK’DEN OLMALI’
Öte yandan Adana’da kurulması planlanan NATO Kolordu Karargâhı ile ilgili Yankı Bağcıoğlu, kamuoyunun temel beklentisinin, “Karargâh yapısı çok uluslu olsa dahi son komuta ve denetimin Türkiye’de kalmasının kesin olarak sağlanması, muharip ögelerin (tümen/tugay) NATO’nun en faal ve insan kaynağı açısından kâfi TSK’ye ilişkin birliklerden oluşması, NATO Kuzey Atlantik Kurulu karar süreçlerinde Türkiye’nin ulusal menfaatleri gözetilerek gerekirse veto hakkının aktif formda kullanılması, bu kapsamda, Türkiye’nin onayı olmadan rastgele bir harekât icra edilmemesi, yapıldığı takdirde, yabancı askeri birlik konuşlanmalarının TBMM onayı ve kontrolüne tabi kılınması” olduğunu tabir etti.
