RİZE Çay Araştırma ve Uygulama Merkezi (ÇAYMER) tarafından hudutlu ölçüde üretilen beyaz çay, kilogramı 40 bin TL’den satılıyor.
Rize Ticaret Borsası bünyesindeki ÇAYMER tarafından katma kıymeti yüksek yeni birçok çay çeşidinin üretimine yönelik eserler, Antalya’da bu yıl 17’ncisi düzenlenen Yöresel Eserler Fuarı’nda (YÖREX) tanıtıldı. Ar-Ge çalışmalarıyla çayın kalitesi ve çeşitliliğinin artırılmasına yönelik çalışmalarda beyaz çay, çay çiçeği, coğrafik işaretli elek altı, Rize filizi, el imali yeşil çay, oolong çayı, zemheri çayı üzere yeni butik eserler geliştirildi.
ANTİOKSİDANI ÇOK YÜKSEK
ÇAYMER Genel Müdürü Çevre Mühendisi Muhammet Çomoğlu, ‘Rize’ denilince akla çay geldiğini belirterek, “Beyaz çay, çay yaprağımızın en zirve tomurcuğundan toplanarak ürettiğimiz bir çay. Biz 2025 yılında müstahsilimize 6 bin TL fiyat vererek bu çayı onlardan aldık. Yaklaşık 6 kilodan 1 kilo eser çıkmakta. 36 bin TL yaş çay maliyetiyle birlikte öbür masrafları koyduğunuzda, kilogramı 40 bin TL’ye geliyor. Çok pahalı bir eser. Toplanması çok meşakkatli. Bundan ötürü çok kıymetli bir eser. Çok sonlu ölçüde üretimi yapılabiliyor. Beyaz çayın kanser önleyici özelliği var. Antioksidanı çok yüksek. Bu çayı içtiğinizde bağışıklığınız güçleniyor. Bedeniniz gençleşiyor” dedi.
EL İMALİ ÇAYLAR VE AZ ÖLÇÜDE ÜRETİLEBİLİYOR
Yaprak çayları elle topladıklarını da anlatan Çomoğlu, “Eleme ile işleyerek eser haline getiriyoruz. El imali yeşil çayımız ve oolong çayımız var. Yeni yapmış olduğumuz çay çiçeği çayımız var. Çay üçüncü sürgün sonunda çiçek açıyor. Biz bu çiçekleri toplayıp doğal kurutma yaparak eser haline getirdik. Bu çay çiçeği papatya çayını andırıyor. İçtiğinizde rahatlatıcı özelliği var. Geçen sene müstahsilden 250 TL vererek aldık. Bundan da yaklaşık 10 kilogram kadar eser üretiyor ve satışını yapıyoruz. Şu anda kilogram satış fiyatımız 5 bin TL. Zemheri dediğimiz kış çayımız var, içerisinde karanfil, zencefil, tarçın, kakule, dört çeşit baharat bulunuyor. Tek içimlik yeşil çay, bardağa atıyorsunuz. Demlenirken açılıyor. Hem size görsel bir şölen sağlıyor hem de çok hoş bir yeşil çay içmiş oluyorsunuz” diye konuştu.
BUTİK ÇAYLAR NASIL DEMLENİYOR?
Butik çayların demleme formları hakkında da bilgi veren Muhammed Çomoğlu, şunları anlattı:
“Butik çaylar için kıymetli kriterlerimiz var. French press ya da süzgeçli demlik kullanmanız gerekiyor. Her bir çayın demleme sıcaklığı vardır. Demleme sıcaklığı çok değerlidir. Beyaz çay için 80 santigrat derece, yeşil çay için 85 santigrat derece. Oolong çay için 90 derece, çay çiçeği için 85 derece, zemheri dediğimiz kış çayı için de 95 santigrat derecede suyunuz olması gerekiyor. Şayet söylediğim sıcaklıkta suyla butik çayları demlemezseniz, haşlanmış suyla demlerseniz tadı acı olur. Bu nedenden ötürü bu sıcaklıkta çayları demlememiz gerekiyor. Bir de mühlet çok kıymetli. Şayet o müddetlerde bu çayları demleyip posasından ayırmazsanız tekrar acı olur. Mesela beyaz çay 3 dakikada, yeşil çay 3 dakikada, oolong çay 5 dakikada, çay çiçeği 3 dakikada, zemheri de 10 dakikada demleniyor. Bu müddet sonunda bu çayları posasından ayırarak çabucak tüketmeniz gerekiyor. Beyaz çay 80 santigrat derecede demleniyor. Suyumuzu kaynatıyoruz, kireçsiz su kullanıyoruz. Kaynayan suyumuzu yaklaşık 8 dakika dinlenmeye bırakıyoruz. 8 dakika sonra çayımızın sıcaklığı 80 santigrat dereceye gelmiş oluyor. Sonra süzgeçli demliğimize bir tutam beyaz çaydan ek edip üzerine 80 santigrat derecedeki suyumuzu ek ediyoruz. 3 dakikanın sonunda çayımız hazır hale gelmiş oluyor.”
