Açılış merasimi, Ramazan Bayramı ve Nevruz üzere ulusal bayramlarla birebir periyoda denk getirildi. Ramazan Bayramı kutlamaları sırasında Özbekistan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev kompleksi ziyaret etti ve seçkin düşünürlerin manevi mirasının korunması ve tanıtılmasının kıymetini vurgulandı.
İmam Buhari, dünya dini ve bilimsel fikir tarihinde derin izler bırakmış değerli bir İslam alimi ve hadis uzmanıdır. En kıymetli yapıtı olan “El-Camiu’s-Sahih”, Kur’an-ı Kerim’den sonra İslam’daki en değerli ikinci kaynak olarak kabul edilmektedir. Sahih hadisleri içeren bu eser, İslam ilimlerinin temel taşlarından biri olmuş ve İslam medeniyetinin gelişimine büyük katkı sağlamıştır.
Semerkant bölgesinin Payarık ilçesinde bulunan İmam Buhari Anıt Kompleksi, hayatını ilme ve İslam ilimlerinin gelişimine adamış büyük alimin anısına duyulan derin hürmetin bir göstergesi olarak inşa edilmiştir. Kompleks, Doğu mimarisinin en seçkin geleneklerini yansıtan büyük ölçekli bir mimari topluluktur. Üretim ve geliştirme sürecinde mahallî ustaların yanı sıra memleketler arası mimar ve zanaatkârlar da vazife almıştır.
Son yıllarda, İmam Buhari’nin kabir alanının tek bir bütün kompleks haline getirilmesi ve çağdaş standartlara uygun halde tekrar yapılandırılmasına özel değer verilmiştir. Kompleks, 2 Mart 2020 tarihli Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile onaylanan Devlet Programı çerçevesinde yeni bir mimari dizayna nazaran büsbütün tekrar inşa edilmiştir.
Kompleksin Yapısı
Kompleksin toplam alanı 63,2 hektardır. Tüm yapılar tek bir mimari ve manevi konsept altında birleştirilmiştir. Cepheler ve duvarlar, Kur’an ayetleri ve “Sahih-i Buhari”den hadislerle süslenmiştir. Kompleks içerisinde İmam Buhari Türbesi, 10.000 kişilik cami, yenilikçi bir müze, idari ve ofis binaları, eyvanlar ve yardımcı yapılar yer almaktadır.
Giriş ve yan revaklar, yüksek oymalı sütunlarla klâsik biçimde inşa edilerek açık ve uyumlu bir alan hissi oluşturulmuştur. Kompleksin tekrar inşası Enter Engineering şirketler kümesi tarafından gerçekleştirilmiştir.
Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev’in teşebbüsüyle Türk şirketi Outdoor Factory ile iş birliği içinde kurulan yenilikçi müze, kompleks içerisinde özel bir yere sahiptir. Müze, İmam Buhari’nin hayatını ve bilimsel mirasını, İslam medeniyetinin tarihini ve hadis ilminin gelişim süreçlerini ziyaretçilere sunmaktadır. Kompleks alanı peyzaj çalışmalarıyla zenginleştirilmiş; çok sayıda ağaç, çalı ve çiçek tipi ekilerek ziyaretçiler ve hacılar için uygun bir atmosfer oluşturulmuştur.
7 yıldan fazla süren kapsamlı yenileme çalışmaları, Semerkant’ın İslam kültürü ve manevi aydınlanmanın önde gelen merkezlerinden biri olarak pozisyonunu güçlendiren milletlerarası değere sahip bir gelişme olmuştur. Kompleks artık günlük 65.000 ziyaretçi kapasitesine ulaşarak evvelki 12.000 kişi kapasitesine kıyasla kıymetli bir artış sağlamıştır. Kompleks; hacılar, araştırmacılar ve turistler için kıymetli bir cazibe merkezi haline gelerek, İmam Buhari’nin ilmi mirasının tanıtılmasına ve ülkenin turizm potansiyelinin gelişmesine katkı sağlayacaktır.
- Toplam alan: 63,2 hektar
- Caminin merkezi kubbe çapı: 19 metre
- Kubbe sayısı: 1 ana kubbe ve 4 küçük kubbe
- Minare sayısı: 4
- Minare yüksekliği: 75 metre
- Mimari özellikler: çağdaş mühendislik tahlilleri, iç kolonsuz geniş açık alanlar, Doğu mimarisi ile çağdaş teknolojinin birleşimi
- Kullanılan gereçler: beyaz mermer (Yunanistan, Afganistan), dekoratif taşlar (Türkiye, Finlandiya, Portekiz), pahalı ve süsleyici malzemeler
