İran ile ABD ortasındaki kırılgan ateşkes Hürmüz Boğazı’nda sarsılıyor. Bölgede bir müddettir ateşkes nedeniyle susan silahlar yeniden konuşmaya başladı.
AB Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı’nda ticari gemilere geçişte askeri gemilerin eşlik etmesi halinde tanıttığı Özgürlük Projesi’nin durdurulduğunu açıkladı.
Trump toplumsal medyadan yaptığı paylaşımda, “İran ile muahedenin imzalanıp imzalanmayacağı görülene kadar kısa müddetliğine askıya alınmasına karar verdik. Hürmüz Boğazı’nda abluka tüm gücümüzle devam ediyor” dedi.
“Amacımız İran’la muahede yapmak” diyen Trump’ın bu kararının görüşmelere alan açmak için aldığı tabir edildi.
RUBİO: İRAN’DA SAVUNAM POZİSYONUNDAYIZ
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Hürmüz’deki çatışmalar sonucu 10 sivil denizcinin hayatını yitirdiğini açıkladı.
ABD’nin Hürmüz Boğazı’ndaki ticari nakliyecilik üzerine savunma kalkanını genişletmek için askeri ögelerini konuşlandırdığını tabir eden Rubio, “ABD kuvvetleri, Hürmüz Boğazı’nda İran’a ilişkin 7 hız teknesini imha etti. Seyrüsefer serbestisini yine tesis etmek için Boğaz’daki geçiş güzerganını temizlemeye devam edeceğiz. İran masaya gelmeli ve kaideleri kabul etmeli” dedi.
“İRAN’DA SAVUNMA POZİSYONUNDAYIZ”
Bu süreçte bölgede ABD donanmasının yardımıyla kelam konusu tankerlerin boğazdan inançlı biçimde çıkmasını sağlayacak bir “güvenli alan” oluşturmaya çalıştıklarını anlatan Rubio, bunun için gereken askeri takviyeyi de yapacaklarını belirtti.
ABD operasyonunun “savunma amaçlı” olduğunu savunan ABD’li Bakan, “Bu gemilere ateş açılmazsa ve bize ateş açılmazsa, biz de onlara ateş açmayız. Lakin bize ateş açılırsa biz de karşılık vereceğiz, ölümcül bir biçimde karşılık vereceğiz.” tabirlerini kullandı.
Rubio, Hürmüz Boğazı’nın İran’a ilişkin olmadığını, boğazın Tahran tarafından kapatılamayacağını ve bunun normalleştirilmesini kabul etmeyeceklerini vurgulayarak ABD olarak boğazın savaş öncesindeki statüsüne dönmesini istediklerini kaydetti.
“DESTANSI ÖFKE OPERASYONU BİTTİ”
Bakan Rubio, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatmasından dolayı Körfez bölgesinde 87 farklı ülkeden yaklaşık 23 bin sivilin kurtarılması için “Özgürlük Projesi” isimli operasyonu başlattıklarını savundu.
İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatmasını ve boğaza mayın döşemesini “uluslararası hukuka temelden aykırı” diye eleştiren Rubio, “Bu, tam olarak korsanlık.” yorumunu yaptı.
Rubio, ABD’nin İran’a yönelik askeri taarruzlarının devam edip etmeyeceği konusunda, “Destansı Öfke Operasyonu sona erdi. Başkan’ın Kongre’ye bildirimini yaptığı üzere o operasyon bitti, bu evreyi tamamladık. Artık Özgürlük Projesi’ne geçiyoruz.” değerlendirmesini yaptı.
ABD’nin İran’ın elindeki zenginleştirilmiş uranyumu çıkarmak istediğini, İran’ın nükleer silaha sahip olacak malzemeye hiçbir biçimde sahip olmaması gerektiğini ve bunu İran’la müzakerelerde kapsamlı halde ele aldıklarını aktaran Rubio, müzakerelerin sonucunu görmeleri gerektiğini belirtti.
TRUMP: İRAN BEYAZ TESLİM BAYRAĞINI ÇEKMELİ
Oval Ofis’te gazetecilerin sorularını yanıtlayan Trump, “İran ateşkesin sona ermemesi için ne yapmaması gerektiğini biliyor. İran’ın elinde yalnızca küçük tekneler kaldı, üzerlerindeki silahlar oyuncak sayılır. Küçük teknelerinden atılan mermiler savaş gemilerimizin zırhlı gövdesinden sekiyor, fark etmiyoruz bile” dedi.
“İran şu an da hayatta kalmaya çalışıyor” diyen Trump, “Tüm denetim bizde. Anlaşmak istiyorlar fakat oyun oynuyorlar. Ekonomileri çöküyor, umarım çöker çünkü kazanmak istiyorum. Askerlerine maaş ödeyemiyorlar. Makul olanı yapmalılar, gidip insanları öldürmek istemiyorum. İran beyaz bayrağı çekmeli” sözlerini kullandı.
İran’ın hiç talihi olmadığı belirten Trump, “İran nükleer silaha ulaşmış olsaydı bugün hiçbirimiz burada olmazdık” dedi.
Trump, Çin ziyaretinde Şi Cinping ile İran konusunda da konuşacaklarını söyledi.
PEZEŞKİYAN: ABD’NİN TEK TARAFLI TALEPLERİNE TESLİM OLMAYACAĞIZ
İran Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan ise ABD’nin azamî baskı siyaseti yürüttüğünü belirterek “İran’ın müzakere masasına oturarak tek taraflı taleplere teslim olmasını istiyorlar, bu imkansız” dedi.
Pezeşkiyan, diyalog yolunun açık olmasına karşın İran’ın ABD tarafından tekrar askeri yığınak ve tehditlerle karşı karşıya olduğunun altını çizdi.
Devrim Muhafızları, tüm gemileri Hürmüz Boğazı’nda İran tarafından belirlenen koridorları kullanmaları konusunda uyardı. Güzergahtan sapmaları halinde “kararlı bir yanıtla” karşılaşacaklarını açıkladı.
İran, Hürmüz Boğazı’ndan gemi geçişlerini yönetmek için yeni bir ünite kurdu.
İran Dışişleri Sözcüsü İsmail Bekayi, “BAE’ye yönelik füze ve dron saldırısı düzenlediğimiz argümanları gerçek dışı. Savunma tedbirlerimiz sadece ABD’ye yönelik” açıklamasında bulundu.
PENTAGON: ATEŞKES SONA ERMEDİ
ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, Pentagon’da basın açıklaması yaptı. Hegseth, ABD’nin gemi geçişlerini İran’ın saldırganlığından koruduğunu söyledi. İran’ın Hürmüz Boğazı’nda gemileri taciz ettiğini öne süren Hegseth “İran Hürmüz’ü denetim etmiyor.” sözlerini kullandı. Pete Hegseth, ABD’nin İran hava alanına ya da karasularına Hürmüz’ü açmak için girmeye muhtaçlığının olmadığını söyledi. ABD’nin ablukasının devam edeceğini belirten Amerikan Savunma Bakanı, İran’ın eğer ticari gemilere saldırması durumunda “ölümcül bir güçle” karşılaşacağını söyledi. Hegseth, Hürmüz’ün açılması konusunda “Dünya’nın da bir sorumluluk almalıdır.” sözlerini kullandı.
Hegseth, gazetecilerin ateşkesle ilgili sorulara “Ateşkes bitmedi” diye karşılık verdi.
Hegseth, 2 ABD ticari gemisi ve Amerikan muhrip gemisinin Hürmüz Boğazı’ndan inançlı bir biçimde geçtiğini ve geçiş yolunun açık olduğunu söyledi.
ABD Genelkurmay Başkanı Dan Caine de Hegseth ile birlikte açıklamalarda bulundu. Caine, İran’ın komşularına saldırmaya devam ettiğini savundu. Amerikan bandıralı gemilerin geçişlerinin ilerleyen günlerde artacağını söyleyen Caine, İran’a karşı büyük muharebe operasyonlarına tekrar başlamaya her halükarda hazır olduklarını belirtti. Amerikan Genelkurmay Başkanı, Körfez’de bin 552 geminin ve 22 bin 500 denizcinin mahsur durumda kaldığını ve geçiş yapamadığını söyledi.
İRAN: ABD İÇİN MEVCUT DURUMUN DEVAM ETTİRİLMESİ SÜRDÜRÜLEMEZ
İran’ın Meclis Başkanı Muhammed Kalibaf, 5 Mayıs’ta X üzerinden bir bildiri yayınlayarak ABD’yi amaç aldı. Kalibaf, ABD ve müttefiklerinin ateşkesi ihlal ettiğini ve abluka uygulayarak deniz nakliyatı ve güç transitinin güvenliğini tehlikeye attığını söyledi. İran Meclis Başkanı, “Hürmüz Boğazı’nda yeni bir istikrar kurulma evresinde. ABD için “mevcut durumun devam ettirilmesi” sürdürülemez.” tabirlerini kullandı.
SİLAHLAR KÖRFEZDE YİNE KONUŞTU
ABD ve İran 4 Mayıs’ta yeni füze ve insansız hava aracı İHA akınları başlarken, bölgede bulunan birkaç ticari gemide patlama ve yangınların meydana geldiği bildirildi.
ABD, İran’a ilişkin 6 askeri botu imha ettiğini açıklarken, İran füzeleri ise Birleşik Arap Emirlikleri’nde büyük bir ABD askeri üssüne konut sahipliği yapan bir petrol limanını amaç aldı.
