Küresel piyasalarda, güç maliyetlerindeki artış ve güçlü doların tesiriyle altın fiyatlarında sert geri çekilme yaşandı. Tıpkı periyotta Donald Trump’ın açıklamaları ve çatışmaların petrol arzını tehdit etmesi, emtia fiyatlarında yükselişi beraberinde getirdi.
ALTIN FİYATLARINDA 2008’DEN BU YANA EN SERT DÜŞÜŞ
Ons altın, yüzde 0,6 bedel kaybederek 4.466,99 dolar düzeyine geriledi. Bu düşüşle birlikte altın, mart ayında yüzde 15’in üzerinde bedel kaybederek Ekim 2008 finansal krizinden bu yana en berbat aylık performansını gösterdi. Haftanın son süreç gününü 4 bin 493 dolardan kapatan ons altın, sabah saatlerinde 4 bin 508 dolar düzeyinde süreç görüyor.
Yurt içi piyasalarda ise gram altın özgür piyasada 6 bin 430 TL düzeyinde süreç görürken, Kapalıçarşı bilgilerine nazaran satış fiyatı 6 bin 734 TL olarak kaydedildi. Analistler, 28 Şubat’ta başlayan ABD-İsrail-İran tansiyonu sonrası doların yaklaşık yüzde 2 paha kazanmasının altın üzerindeki baskıyı artırdığını belirtiyor.
PETROL PİYASASINDA HÜRMÜZ BOĞAZI ENDİŞESİ
Petrol fiyatları, Husilerin Batı Asya’daki savaşa dahil olması ve ABD’nin bölgeye yeni askeri sevkiyat yapmasıyla yükselişini sürdürdü. Brent petrol, hafta sonu düzenlenen füze taarruzlarının akabinde varil başına 116,75 dolara kadar çıkarak aylık bazda güçlü bir artış kaydetti. ABD ham petrolü de 100 dolar düzeyinin üzerine çıktı.
Mart ayında yaklaşık yüzde 60 yükselen Brent petrol için en kıymetli risk ögelerinden biri Hürmüz Boğazı’ndaki geçişler olarak öne çıkıyor. İran’ın bu stratejik su yolundaki denetimini artırması ve sadece muhakkak ülkelere ilişkin gemilere geçiş müsaadesi vermesi, arz tasalarını derinleştiriyor.
TRUMP’IN AÇIKLAMALARI PİYASALARI ETKİLEDİ
ABD’nin bölgeye binlerce asker göndermesi, kara harekâtı ihtimaline yönelik riskleri artırdı. Donald Trump, Financial Times’a verdiği röportajda İran’daki petrolü “ele geçirmek” istediğini ve ihracat merkezi olan Harg Adası’nı denetim altına alabileceğini tabir etti. Bu açıklama, İran’dan gelebilecek muhtemel karşılık riskini gündeme taşıdı.
Brent petrol, ABD, İsrail ve İran ortasında süren çatışmaların tesiriyle mart ayında yaklaşık yüzde 60 yükseldi. Çatışmalar beşinci haftasına girerken, diplomatik temaslara karşın tansiyonda besbelli bir azalma görülmedi.
Trump, Air Force One’da gazetecilere yaptığı açıklamada, İran’ın savaşı sona erdirmek için iletilen 15 talebin birçoklarını ABD’ye “kabul ettirdiğini” söyledi, fakat ayrıntı paylaşmadı. İran ise bu planı daha evvel reddederek Hürmüz Boğazı üzerindeki denetimini muhafaza kuralını öne çıkarmıştı.
HÜRMÜZ BOĞAZI’NDA ARZ RİSKİ ARTIYOR
İran, Basra Körfezi’ni global piyasalara bağlayan Hürmüz Boğazı’ndan geçen deniz trafiğini büyük ölçüde sınırladı. Tahran idaresi, birçok geminin geçişine müsaade vermezken, Pakistan, Tayland ve Malezya üzere ülkelerden gelen sonlu sayıdaki gemilere geçiş hakkı tanıyor.
Geçen hafta Trump, kabine toplantısında İran’ın uygun niyet göstergesi olarak Hürmüz’den 10 petrol tankerinin geçişine müsaade verdiğini açıklamıştı. Financial Times’a nazaran bu sayının arttığını belirten Trump’a ek olarak, Pakistan Dışişleri Bakanı İshak Dar da Tahran’ın 20 geminin daha geçişine müsaade verdiğini duyurdu.
Husilerin çatışmaya dahil olması, petrol piyasaları açısından yeni bir risk ögesi olarak bedellendiriliyor. Küme, 2023’te Gazze’de başlayan savaşın akabinde Kızıldeniz’deki ticari geçişleri büyük ölçüde sınırlamış ve gemilerin alternatif rotalara yönelmesine neden olmuştu. Yanbu üzerinden yapılan sevkiyatlara yönelik muhtemel tehditler, arz üzerindeki baskıyı daha da artırabilir.
