Türkiye’nin gemi, yat ve hizmetleri ihracatı, yılın birinci çeyreğinde 2025’in tıpkı devrine nazaran yüzde 78,6 artarak 585 milyon dolara yükseldi.
AA muhabirinin, Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) datalarından derlediği bilgiye nazaran, gemi, yat ve hizmetleri ihracatı ocak-mart devrinde yıllık bazda yüzde 78,6 artarak 327,6 milyon dolardan 585 milyon dolara çıktı. Böylelikle artış oranı yüzde 80’e yaklaşmış oldu.
Bu periyotta en yüksek ihracat yapılan ülkeler ortasında başı 183,6 milyon dolarla Norveç çekerken, onu 77,4 milyon dolarla Malta, 68’er milyon dolarla Birleşik Krallık ve Fransa, 34,1 milyon dolarla Birleşik Arap Emirlikleri izledi.
Marshall Adaları, Panama, Tunus, Yunanistan ve Singapur da en çok ihracat yapılan birinci 10 ülke ortasında yer aldı.
Gemi, Yat ve Hizmetleri İhracatçıları Birliği (GYHİB) Lideri Cem Seven, bölümün birinci çeyrek ihracat performansına ait AA muhabirine yaptığı açıklamada, ocak-mart periyodundaki artışta talebin yanı sıra teslimat takvimlerindeki kaymaların tesirli olduğunu belirterek, Aralık 2025’te teslim edilmesi planlanan kimi yat ve gemilerin bu yılın ocak ve şubat aylarına sarktığını, dalda vakit zaman bu türlü durumlarla karşılaşılabildiğini anlattı.
Seven, global gemi ve yat ihracatının 120-140 milyar dolar büyüklüğe ulaştığını, Çin’in 2025’te 63 milyar dolarlık ihracatla birinci sıraya yerleştiğini, onu yaklaşık 30 milyar dolarla Güney Kore’nin izlediğini, Japonya’nın ise üçüncü sırada yer aldığını söyledi.
Bu üç ülkenin global gemi ve yat ihracatının yarısından fazlasını gerçekleştirdiğini vurgulayan Seven, “Türkiye ise 1,9-2,2 milyar dolarlık hacimle 12. sırada yer alıyor. 2025 yılına ait kesin sıralamanın da yaz aylarında netleşmesi bekleniyor.” dedi.
“İşçiliğimiz ve güvenirliğimiz onların nezdinde değerli yer tutuyor”
Cem Seven, Türkiye’nin ihracatında öne çıkan ülkeler ortasında Norveç’in yanı sıra Danimarka ve Finlandiya’nın yer aldığını belirterek, Fransa, Hollanda ve Malta’nın kıymetli pazarlardan olduğunu kaydetti.
Ağırlıklı olarak Malta’ya kuru yük gemileri ve tankerlerin, Norveç’e balıkçı gemileri, feribotlar ve römorkörlerin ihraç edildiğini aktaran Seven, kelamlarını şöyle sürdürdü:
“Norveç’e ihraç edilen fabrika balıkçı gemileri ve feribotlar daima yüksek personellik ve yüksek mühendislik gerektiriyor. Bilhassa alternatif yakıtlı eserler, ihracatta ön planda. Kuzey Avrupa ülkeleri inovatif projelere çok değer veriyor. İnovasyon, dizayn ve sürdürülebilirlik çok kıymetli zira bir güvenirlik belirtisi. Mesela fabrika balıkçı gemileri, yengeç ve krill yakalama gemileri, Kuzey denizinde o kadar sıkıntı deniz ve hava kaidelerinde çalışıyor ve o kadar büyük gerilime ve dalga basıncına maruz kalıyor ki onun için bizim mühendisliğimiz, işçiliğimiz ve güvenirliğimiz onların nezdinde kıymetli yer tutuyor.”
“Avrupa’dan bakıldığında kaliteli ürünler ürettiğimiz görülüyor”
GYHİB Başkanı Seven, Türkiye’nin balıkçı gemisi ihracatında uzun yıllardır dünya şampiyonu olduğunu vurgulayarak, “Bunun da altını çizelim. En büyük rakibimiz İspanya tersaneleriydi. Göstergeler, Türkiye’nin balıkçı gemisi ihracatında bu sene de ihracat şampiyonu olacağını söylüyor dünyada.” dedi.
Fabrika tipi balıkçı gemilerinin tercih sebeplerinden ve avantajlarından bahseden Seven, Türk gemi ve yat eserlerinin üretim sürecinde kalitenin öne çıktığını lisana getirdi.
Seven, “Avrupa’dan bakıldığında kaliteli eserler ürettiğimiz görülüyor. Bir kez işçiliğimiz çok yeterli. Vaktinde teslim edebiliyoruz ürettiğimiz eserleri. Sürdürülebilir işçilikten bahsediyorum. Ürettiğimiz ve ihraç ettiğimiz gemi ve yatlar yüksek kaliteli ve güzel mühendislikle üretilen eserler. Hem bu var hem de satış sonrası Türk tersaneleri müşteri odaklı çalışıyor.” biçiminde konuştu.
Türk şirketlerin yaşanan sorunu çabucak aksiyon alarak çözdüğünü anlatan Seven, “Gemi ve yatlarımız memleketler arası kurallar ve gemi inşa normlarına nazaran inşa ediliyor. Yalnızca kalite ve sürdürülebilirlik değil, birebir vakitte performansı da yurt dışındaki başka tersanelere nazaran daha âlâ olduğu için Kuzey Avrupa ülkeleri Türk tersanelerini tercih ediyor.” değerlendirmesinde bulundu.
“KDV muafiyeti devam etmeli”
Cem Seven, Milletlerarası Denizcilik Örgütünün 2030 gayeleri doğrultusunda yeşil dönüşüm sürecinin kesimde talebi artırdığını tabir ederek, Türk tersanelerine yurt dışından ağır sipariş geldiğini lakin artan personellik maliyetleri nedeniyle bu talebin tamamının karşılanmasında vakit zaman zorluk yaşanabildiğini kaydetti.
Seven, dalın dinamiklerine uygun teşvik gereksinimi olduğunu belirterek, “Özellikle 24 metrenin altındaki teknelerin inşası sırasında uygulanan KDV muafiyetinin devam etmesi gerekiyor. Geçmişte uzunluk sınırlaması olmaksızın uygulanan bu muafiyetin yine genişletilmesi kesime katkı sağlar. Döviz dönüşüm dayanağının gemi ve yat inşasına uygun olarak 6 aydan 24 aya uzatılması tersaneleri daha rekabetçi yapacaktır.” diye konuştu.
