Bolu’da tarihi Taşhan’daki 20 metrekarelik dükkanında altın, gümüş ve bakır tamiri yapan 77 yaşındaki Hayati Karademir, 69 yıldır eserleri eski ihtişamına kavuşturuyor. Yeni kuşak çırakların meslekten çok paraya değer verdiğini ve kesimde temelden yetişen usta kalmadığını belirten Karademir, “Bir gram altının tıpkı halde sahtesini çıkarıyorlar. Beşerler baktığı vakit bilemiyorlar. Bizim üzere temelden uğraşan kalmadı” dedi.
Bolu’nun Büyükcami Mahallesi’nde bulunan tarihi Taşhan’da kuyumcu tamirciliği yapan Hayati Karademir, mesleğe 8 yaşında başladı. 69 yıldır bölümün içinde olan ve vakitle kıymetli eşya tamirciliğine yönelen Karademir, 2 oğlunu da bu meslekte yetiştirdi. 3 yıl evvel evlatlarından birini kaybeden usta isim, kaynak ve inceltme makineleriyle yıllara meydan okuyor. 20 metrekarelik dükkanında altın üzere bedelli eşyaları tamir eden Karademir, eserleri eski ihtişamına kavuşturuyor.
“Yeni kuşak daha çok paraya tamah ediyor”
Bir çırağın babasının yanında yetişmesinin yanlışsız olmadığını deneyimi ile söyleyen Hayati Karademir, “Mesleki sistemlerde illaki bir çırak, usta yanında yetişecek. Babasının yanında olunca rahat oluyor. Usta yanında mecburen dikkatli olmak zorundasın. Ne denirse yapmak ve yeterli takip etmek zorundasın. Yeni kuşak daha çok paraya tamah ediyor. Pek sorun çekmek istemiyorlar. Daha kapıdan girene bir şey öğretmek istediğimde evvel, ‘Ne kadar para vereceksin? Haftada kaç gün müsaade vereceksin?’ sorusunu soruyor. ‘Sabahları kaçta geleceğim?’ diye soruyor. Ben Eskişehir’deki çıraklık dönemimde 7’yi 10 geçe dükkan açardım” dedi.
“Eskiden tamir zordu”
Eskiden bakır, gümüş ve altın eserlerinin tamirinin daha sıkıntı yapıldığını belirten Hayati Karademir, “Eskiden ayakla çalışan körükler vardı. Futbol topunun içi dediğimiz kısım körüğün üstüne yerleştirilir. Ayakla basılınca o topun içi şişer ve ağzından çıkan hava kenarda duran akaryakıt deposuna girer. O ayakla bastığımız hava akaryakıt deposu içerisindeki havaya karışarak kaynak yapılırdı. Evvelden zordu ayak ve ellerin daima çalışması gerekiyordu. Artık kaynak ile eriterek yapıyoruz” diye konuştu.
“Bir gram altının tıpkı halde sahtesini çıkarıyorlar”
Teknolojinin ilerlemesiyle fabrikasyon eserlerinin arttığını ve ayırt edilmesinin sıkıntı olduğunu vurgulayan Hayati Karademir, “Teknoloji büyüdükçe her şeyin fabrikasyonu yapılabiliyor. Hem de seri halde. Son vakitlerde o denli metaller yapılıyor ki görünüşü altın üzere. Biz dahi sıkıntı ayırt ediyoruz. Biz kuyumculukta dürüstlük ve doğruluk çok değerlidir. Altın ve gümüşte genelde ayar olur. Damga olur, damgası bir şey satılamazdı. Hiç kimse altın olmayan bir şeyi satıp para kazanmayı düşünmezdi. Sahtekarlık hiç akla gelmezdi. Bir gram altının tıpkı formda sahtesini çıkarıyorlar. Beşerler baktığı vakit bilemiyorlar. Bizim üzere temelden uğraşan kalmadı. Bolu’da 50, 60 tane kuyumcu var. Temelden bilgili olan kalmadı” formunda konuştu.
“En tehlikeli olan kezzap dediğimiz asittir”
Meslekte kullanılan eserlerin tehlikesinden de bahseden Karademir, “En tehlikeli olan kezzap dediğimiz asittir. Bu genelde ele ve bedene temas ettiği vakit yakar. Korunmak değerlidir. Bunun yanında tekrar siyanür kullanırız. Siyanür çok tehlikeli ve zehirli bir unsurdur. Birebir su içerisine karıştırılırsa mideye inen o asit kişiyi vefata dahi götürebilir” sözlerine yer verdi. – BOLU
