DİLDAR BAYKAN ATALAY – BM Genel Sekreterinin Çocuklara Karşı Şiddet Özel Temsilcisi Dr. Najat Maalla M’jid, çocuklara karşı şiddetin tahlilinde tepkisel olmaktan fazla önleyici ve proaktif olmaya geçilmesi gerektiğini söyledi.
M’jid, Antalya Diplomasi Forumu (ADF) 2026’ya katılmak üzere geldiği Antalya’da, AA muhabirinin sorularını yanıtladı.
İlk defa katıldığı ADF’de konuşulan mevzuların çok değer arz ettiğini belirten M’jid, çocukların internet üzerinde uğradıkları zorbalıklara ait değerlendirmelerde bulundu.
Çocukların çevrim içi alanda korunmasına ait bir rapor hazırladığını ve çocuklara yönelik çevrim içi kabahatlerin arttığını aktaran M’jid, şunları söyledi:
“Peki bunun nedeni ne? Birinci olarak giderek daha çok çocuk erken yaşta internete bağlı hale geliyor. Lakin yalnızca bu değil, teknolojiler de çok fakat çok süratli halde gelişiyor ve bilhassa yapay zeka ile deep fake üzere tüm bu üretim araçları, çıplaklık uygulamaları ve algoritmalar da devreye giriyor. Zira bunlar toplanan datalarla ilgili tüm problemleri içeriyor ve bu da tüm yırtıcıların, hatalıların ve benzerlerinin işine yarıyor.”
M’jid, raporunu hazırlamak için tüm bölgelerden 37 bin çocukla görüştüklerini ve bunlardan yüzde 66’sının siber zorbalık mağduru olduğunu belirterek, internette her yıl milyonlarca ziyanlı içeriğin dolaştığını ve en az 1,2 milyon çocuğun bu içeriklere maruz kaldığını lisana getirdi.
Bilgi ve irtibat teknolojileri bölümünün sorumluluğuna dikkati çekti
M’jid, devletlerin attığı adımların da tek başına kâfi olmayacağına işaret ederek, “Çocukları yerinde korumak çok kıymetli. Bir öbür nokta ise eğitim ve dijital okur müelliflik, güçlendirme, farkındalığı artırma ve çocukların bilgiyle nasıl baş edebileceğini görmek için çocukların kritik düşünmesini geliştirme. Buna da ek olarak polis ve adalet sisteminin takip ve teşhis için kâfi olması kıymetli. En değerlisi de bilgi ve irtibat teknolojileri kesimi. Onların çok büyük sorumluluğu var.” diye konuştu.
Yeni teknolojilerin kullanıma sunulmadan evvel çocuklar üzerine tesirinin göz arkası edildiğini vurgulayan M’jid, bu sorunun global bir sorun olduğunun altını çizdi.
M’jid, çocukların yalnızca çevrim içi ortamda değil birçok alanda şiddete uğradığını ve istismar edildiğini aktararak, “Çocuklara karşı şiddeti engellemek ve bitirmek istiyorsak, yalnızca toplumsal işler ya da çocuk ya da kadın bakanlığı değil eğitim, sağlık, içişleri, çalışma üzere birçok alan da bundan sorumlu olmalı.” dedi.
“Şu an en kıymetli olan şey, tepkisel olmaktan çok önleyici ve proaktif olmaya geçmektir”
Çocukların uğradıkları şiddeti bildirmek için itimada muhtaçlığı olduğunun altını çizen M’jid, “Şu an en değerli olan şey, tepkisel olmaktan daha fazla önleyici ve proaktif olmaya geçmektir. Tetikleyici faktörleri, eşitsizlikleri, çatışmaları biliyoruz. İnsani ve doğal afetleri, siyasi istikrarsızlığı, yoksulluğu, cinsiyet ayrımcılığını biliyoruz.” diye konuştu.
M’jid, bu yıl çocuklara karşı şiddete yönelik global çalışmanın 20. yılı olduğunu vurgulayarak, “Ne yazık ki hala tıpkı noktaları tekrar ediyoruz.” dedi.
Çocuklara yönelik dijital şiddetin önlenmesinde ailelere de değerli vazifeler düştüğünü ve çocuklarla yanlışsız irtibatın kilit değer taşıdığını vurgulayan M’jid, “Bazen aileler, çocukların ekran başında sessiz olmasının uygun bir şey olduğunu düşünüyor, dikkatli olmalıyız.” ihtarında bulundu.
M’jid, ekran kullanımının denetlenmesi ve düzenlenmesi konusunda ailelerin yanı sıra öğretmenlere, toplumsal hizmet uzmanlarına ve hekimlere kıymetli roller düştüğüne dikkati çekerek, “Mesele, yalnızca yasaklamak değil, bunun neden bu türlü olduğunu anlamak ve çocuklarda uydurma haberler, yanlış bilgiler ve gibisi hususlarda eleştirel düşünme hüneri geliştirmek. Bu çok kıymetli.” değerlendirmesinde bulundu.
