Kuzey Makedonya Dışişleri ve Dış Ticaret Bakanı Timço Mucunski, bölge ülkelerinin ortak tarihlerine dair ortak bir hafızaya sahip olmadığını lakin ortak görüş ve projeler doğrultusunda işbirliği yapılması gerektiğini söyledi.
Anadolu Ajansının (AA) “Global Bağlantı Ortağı” olduğu, Belek Turizm Bölgesi’ndeki NEST Kongre Merkezi’nde düzenlenen Antalya Diplomasi Forumu (ADF) 2026 kapsamında, ” Balkanlar’da Barışın Sağlanması: Diyalog, İş Dünyası ve Bağlantısallık” başlıklı panel düzenlendi.
Bölgesel İşbirliği Kurulu (BKK) Genel Sekreteri Amer Kapetanovic moderatörlüğündeki panelde, Dışişleri Bakan Yardımcısı ve Avrupa Birliği (AB) Lideri Büyükelçi Mehmet Kemal Bozay, Karadağ Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Ervin Ibrahimovic, Sırbistan Dışişleri Bakanı Marko Duric, Kuzey Makedonya Dışişleri ve Dış Ticaret Bakanı Mucunski, Arnavutluk Avrupa ve Dışişleri Bakanı Ferit Hoxha, Bosna Hersek Dışişleri Bakanı Elmedin Konakovic, Kosova Başbakan Birinci Yardımcısı, Dışişleri ve Diaspora Bakanı Glauk Konjufca ve Hırvatistan Dışişleri ve Avrupa İşleri Bakanlığı Müsteşarı Frano Matusic konuşmacı olarak yer aldı.
Bozay, ADF’nin kıymetine işaret ederek, forumda Balkanlar dahil olmak üzere tüm dünyadan iştirakin olduğunu ve çok sayıda mevzunun ele alındığını belirtti.
Balkan Barış Platformunun kıymetine değinen Bozay, “Balkanlar, projeler ve ortak faaliyetlerle kapasitesini kullanabilmeli.” değerlendirmesinde bulunarak, bu devrin Balkanlar için en yanlışsız vakit olduğunu vurguladı.
İbrahimovic ise Balkanlar’da barışın sağlanmasında itimat, refah ve uygulama üzere faktörlerin değerli olduğunu belirterek, “Karadağ olarak 3 unsura değer veriyoruz. Bunlar komşularla uygun ilgiler, bölgesel oluşumlara dayanak ve AB üyelik süreci. Bu bağlamda, Karadağ’ın 2028’e kadar AB üyesi olmasını temenni ediyoruz.” dedi.
Duric de bölgede daha somut projelerin hayata geçirilmesinin kıymetine işaret ederek, beyin göçünün önüne geçilmesine yönelik çalışmaların da bölge açısından değer taşıdığını söz etti.
“Balkanlaşma” teriminin yerini işbirliğinin alması gerektiğini belirten Duric, Sırbistan’ın her vakit problemleri çözmek amacıyla hareket ettiğini kaydetti.
Duric, Balkanlar’da birçok durumun duygusallıkla bağdaştırıldığını lisana getirerek, “Her şeyden evvel çocuklarımızı yanlışsız eğitmeliyiz. 3 kızım var ve onlara bölgedeki her halka eşit derecede hürmet duymamız gerektiğini öğretiyorum. Bölgede hepimiz geçmişte makûs günler yaşadık lakin geleceğe bakmamız gerektiğine inanıyorum.” diye konuştu.
Kuzey Makedonya’dan ortak proje vurgusu
Mucunski ise Türkiye’nin diplomasi alanında son derece değerli çalışmalar yürüttüğünü vurgulayarak, ülkesinin elektrik üretimi konusunda yeni bir bölgesel oluşum planladığını aktardı.
Bölge ülkelerinin güç ve dijitalleşme üzere bahislerde ortak bir görüşü olduğunu aktaran Mucunski, “Bölgede tarih ve inanç konusunda farklı yaklaşımlarımız var. Ortak tarihimize dair ortak bir hafızamız yok ve olmayacak. Fakat ortak görüşlerimiz, projeler için çalışmalar yapabiliriz ve yapmalıyız.” kelamlarını kullandı.
Hoxha da bölgede komşuluk münasebetlerinin ötesinde iştirak ilgilerinin de kurulmasının kıymetine vurgu yaparak, “Hepimiz her şeye katılmak zorunda değiliz lakin birbirimizi dinleyebilmeliyiz. Taktikler yerine vizyona bakmalıyız. Diyaloğun olmaması bizi güvensizliğe sürükler, bunu da bölgede istemeyiz.” sözlerini kullandı.
Bosna Hersek’ten geçmişe takılı kalınmaması mesajı
Konakovic ise bölgenin yeni ve bahadır başkanlara muhtaçlık duyduğunu söyleyerek, “Son günlerde fark ettiyseniz Balkanlar’da yeniden savaş konuşuluyor. Hasebiyle Balkanlar’da geçmişteki sıkıntıların üstesinden gelecek ve itimat inşa edecek önderlere muhtaçlığımız var.” dedi.
Sırbistan ile birbirini sevmeyen iki ülke olduklarını vurgulayan Konakovic, “Şimdi oturup yalnızca sıkıntıları konuşamayız. İnsanlarımız ülkelerinden gidiyor. Bu yüzden ortak işbirliği yapmamız gerektiğini düşünüyorum. Birbirimize güvenmek zorunda değiliz ancak hürmet duymak durumundayız.” diye konuştu.
Konakovic, bölgede barışı konuşmak için geçmişe takılı kalınmaması gerektiğini vurguladı.
Konjufca da bölgede güçlü işbirliğinin gerekliliğine işaret ederek, “Arnavutluk, Kuzey Makedonya ve Karadağ ile hayli düzgün bağlarımız var. Bosna Hersek ile ortalama bir bağlantımız var. Sırbistan ile de sıkıntılı bağlarımız var.” değerlendirmesini yaptı.
Geçmişte savaşı yaşayan bir ülke olarak bölgede barış ve istikrarı en çok destekleyenin Kosova olduğunu aktaran Konjufca, ADF üzere bir platformda birçok mevzuyu ele alabilme fırsatı buldukları için memnuniyet duyduğunu söyledi.
Matusic de bölgede bağlantısallık konusunun son derece kıymetli olduğunu belirterek, bölgedeki kilit faktörün diyalog olduğu değerlendirmesini yaptı.
