Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Şevket Özkaya, elektronik sigaraların 2000’li yılların başında klâsik sigaraya nazaran daha pak, daha az kokulu ve daha inançlı bir alternatif olarak pazarlandığını, milyonlarca kişi tarafından süratle benimsendiğini hatırlattı.
Kullanıcıların yıllardır “Zararı var mı, sigaraya nazaran daha mı zararsız” sorusunu yönelttiğini anlatan Özkaya, “Biz her vakit bu çeşit eserlerin ziyanlarının en az 20-30 yıllık kullanım sonrası ortaya çıkacağını söyledik. Bu mühlet doldu ve bilimsel bilgiler gelmeye başladı” diye konuştu.
‘KANSER RİSKİNİ ARTIRIYOR’
Özkaya, 100’den fazla bilimsel çalışmanın incelendiğini belirterek elektronik sigaraların bilhassa akciğer ve ağız bölgelerinde kanser riskini artırabileceğine dair güçlü bulgular bulunduğunu belirtti.
Uzun vadeli sonuçların şimdi tam olarak ortaya çıkmadığını lakin erken ikaz işaretlerinin önemli olduğunu vurguladı.
Araştırmalarda insan, hayvan ve laboratuvar datalarının birlikte değerlendirildiğini aktaran Özkaya, elektronik sigaraların içerdiği kimyasalların hücre seviyesinde ziyana yol açtığının ortaya konulduğunu vurguladı.
HÜCRE SEVİYESİNDE ÖNEMLİ HASAR
Elektronik sigaraların DNA hasarı, oksidatif gerilim ve kronik iltihaplanma üzere kanser gelişiminde kritik rol oynayan üç temel mekanizmayı tetiklediğini belirten Özkaya, “Bu üç faktörün direkt kanser oluşumuna neden olduğunu biliyoruz” halinde konuştu.
‘ÇİFTE KULLANIM RİSKİ 4 KAT ARTIRIYOR’
2024 yılında yayımlanan bir çalışmaya da değinen Özkaya, hem klasik sigara hem de elektronik sigara kullanan bireylerde akciğer kanseri riskinin, yalnızca sigara içenlere nazaran dört kat daha fazla olduğunun bildirildiğini kaydetti.
GENÇLER İÇİN UYARI
Elektronik sigara kullanımının bilhassa gençler ortasında yaygınlaştığını anlatan Özkaya, lise çağındaki bireyler ve 40 yaş altındaki bireylerde kullanım oranlarının arttığına dikkat çekti. Elektronik sigara ile başlayan gençlerin ilerleyen süreçte olağan sigaraya geçiş yapma ihtimalinin daha yüksek olduğunu belirtti.
Özkaya, erken bilimsel bulguların göz gerisi edilmemesi gerektiğini vurgulayarak, “Bugün gerekli tedbirler alınmazsa, gelecekte çok daha büyük bir halk sıhhati sorunu ile karşı karşıya kalabiliriz” sözlerini kullandı.
