Anadolu Üniversitesinin mesken sahipliğinde Eskişehir Osmangazi Üniversitesi (ESOGÜ) ve Eskişehir Teknik Üniversitesinin (ESTÜ) iştirakleriyle yükseköğretimde disiplinler ortası etkileşimi güçlendirmeyi ve yapay zeka ekosistemini ortak bir tabanda buluşturmayı hedefleyen “Uluslararası Eskişehir Yapay Zeka Zirvesi” başladı.
Anadolu Üniversitesi Öğrenci Merkezi Yunus Emre Salonu’nda düzenlenen doruğun açılış programına çevrimiçi katılan Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, kentteki 3 devlet üniversitesinin bu tepe özelinde sergilediği ortak iradenin, yükseköğretimdeki disiplinler ortası etkileşim vizyonunun en somut örneklerinden olduğunu söyledi.
Bu tepenin, bilimsel birikimi ortak bir ufka taşıyan ve Türkiye’nin yapay zeka seyahatine istikamet kazandıran güçlü bir buluşma tabanı oluşturacağına inandığını belirten Yılmaz, şöyle konuştu:
“Yapay zeka, bugün bilgiden bedele uzanan sürecin merkezinde yer alırken bilimsel üretim ile ekonomik çıktı ortasındaki arayı her zamankinden daha fazla kısaltmış durumda. Bu alan, üniversitelerden teşebbüslere, kamudan özel bölüme kadar geniş bir yelpazede çok katmanlı bir işbirliğini zarurî kılmaktadır. Bilgi üretiminin suratını uygulama kapasitesiyle birlikte değerlendirmeyi gerektirmektedir. Eskişehir’deki üç üniversitemizin ortak iradesiyle hayata geçirilen bu tepe de tam olarak bu bütünleşmenin güçlü bir örneğini ortaya koymaktadır.”
Yılmaz, tepe programı kapsamında Türkiye’nin yapay zeka ekosistem idaresine dair çizilecek yol haritasının, Türkiye’nin bu yarışta “oyun kurucu” bir rol üstlenmesine katkıda bulunacağını vurguladı.
Aynı halde, “Dijital Hümanizm” kavramı etrafında şekillenecek toplumsal ve beşeri bilimler tartışmalarının, teknolojiyi insan odaklı bir perspektifle yönetme iradesine güç vereceğini anlatan Yılmaz, “Tarımdan sıhhate, finanstan eğitime kadar kritik kesimlerde yapay zeka entegrasyonuyla başlayacak ‘hassas yönetim’ evresi ise bu akademik birikimin gerçek ekonomimize direkt tahvil edilmesine yol açacaktır. Bu başlıkların işaret ettiği yönelim, yapay zekanın global ekonomik rekabetin belirleyici ögelerinden biri haline geldiğini ortaya koymaktadır.” dedi.
“Yapay zeka, teknolojilerden bir teknoloji değil”
Yılmaz, sorunun artık teknolojiyi takip etmekten öte onu geliştiren, yöneten ve global ölçekte rekabet gücüne dönüştürebilen bir kapasiteyi inşa edebilmek olduğunu lisana getirerek, şöyle devam etti:
“Teknolojiyi yalnızca kullanan, teknolojik gelişmeleri yalnızca dışarıdan takip eden bir ülkenin, milletin tam manasıyla bağımsız olması mümkün değildir. Kendi bilginizi, teknolojinizi üretmeden, yerli ulusal kapasitelerinizi geliştirmeden dünyadaki varlığınızı da güçlü bir biçimde ortaya koymak maalesef mümkün değil. Türkiye, hükümetlerimiz, sayın Cumhurbaşkanımızın liderliğinde hep bu anlayışta olmuştur. Savunma sanayiinden güce bütün alanlarda ulusal yerli kapasitelerimizi geliştirmek bizler için son derece kritik bir siyaset olmuştur. Artık de yapay zeka bağlamında tıpkı siyasetin devam ettirildiğinin altını bilhassa çizmek isterim.”
Bu doğrultuda araştırmadan üretime, yatırımdan ihracata uzanan bütüncül bir siyaset yaklaşımıyla hareket ettiklerini vurgulayan Yılmaz, şunları kaydetti:
“Bir yandan bu yatay teknolojinin gelişimini yakından takip ederken öbür yandan sağlanacak ilerlemelerin etik kıymetler, hukuk, toplumsal ve insani boyutlarını da hiçbir biçimde ihmal etmiyoruz. Yapay zeka, teknolojilerden bir teknoloji değil, bunun altını da çizmek isterim. Bütün alanları etkileyen, çok geniş bir yelpazede hayatı dönüştüren bir teknoloji. Münasebetiyle bununla ilgili yapılacak tartışmalarda yalnızca teknik tartışmalarla yetinmek hakikat değildir. Toplumsal adalet boyutuyla, demokrasi hak ve özgürlükler boyutuyla, etik ve hukuk çerçevesinde bütün boyutlarıyla bu teknolojiyi tartışmamız gerekiyor. Elbette bu teknolojiyi kullanacağız, geliştireceğiz, uygulayacağız fakat tıpkı vakitte bunu hakikat bir biçimde yapacağız. Bu teknolojilerin negatif, olumsuz tesirlerini en aza indirirken müspet, katkı sunacak taraflarını ise azamî seviyede değerlendireceğiz.”
“İnsan kaynağına ve altyapı kapasitesine özel bir ehemmiyet atfediyoruz”
Yılmaz, insan odaklı bir anlayışla ele aldıkları yapay zekayı ulusal kalkınmanın, toplumsal refahın ve stratejik özerkliğin en temel ögelerinden biri olarak gördüklerine dikkati çekti.
Bu anlayışla 2021-2025 Ulusal Yapay Zeka Strateji’nin uygulama periyodunu muvaffakiyetle tamamladıklarını belirten Yılmaz, kelamlarını şöyle sürdürdü:
“Bu süreçte, Türkiye’nin yapay zeka alanında kurumsal kapasitesini güçlendiren, kamu, özel kesim ve akademi işbirliğini derinleştiren değerli bir öğrenme ve olgunlaşma periyodu yaşamış olduk. Elde ettiğimiz kazanımlar, yapay zekayı sadece teknolojik bir araç olarak değil kalkınma ve rekabet siyasetlerinin temel bileşenlerinden biri olarak ele alma yaklaşımımızı pekiştirmiştir. Bu birikim üzerine inşa ettiğimiz yeni periyot aksiyon planı çalışmalarında odağımızı, yapay zeka ekosistemini uzun vadeli ve sürdürülebilir biçimde güçlendirilmesi oluşturuyor. Bu çerçevede, insan kaynağına ve altyapı kapasitesine özel bir değer atfediyoruz. Yapay zekada kalıcı başarıyı güçlü ve esnek bir ulusal hesaplama portföyü, inançlı ve paylaşılabilir data alanları ile bu sistemleri tasarlayan, geliştiren ve yöneten nitelikli insan kaynağı ortasında kurulacak istikrarlı bir yapı olmadan mümkün görmüyoruz.”
Yılmaz, yeni devirde bu alanda uzanan bütüncül bir yaklaşımı benimsediklerini anlatarak, “Diğer yandan iktisadın temel işletim sistemi haline gelen yapay zeka teknolojisine yönelik yeni bir hareket planı hazırlarken bu teknolojinin operasyonel verimliliğe, güvenliğe ve ölçülebilir ekonomik kıymete nasıl dönüşeceğine odaklanıyoruz. Bu manada yapay zeka alanındaki en aktüel gelişmeleri dikkate alarak ‘etken yapay zeka’, ‘egemen yapay zeka’, ‘yeşil yapay zeka’, ‘beşeri sermayenin adaptasyonu’, ‘küçük lisan modelleri’, ‘sürdürülebilir enerji’, ‘veri egemenliği’ üzere konulara öncelik veriyoruz.” sözlerini kullandı.
Cevdet Yılmaz, yeni ve şimdiki gayelere ağırlaşan hareket planlarını gelecek aylarda kamuoyuyla paylaşacaklarını kelamlarına ekledi.
“Teknolojik bir gelişimle karşı karşıyayız”
TBMM Yapay Zeka Araştırma Kurulu Başkanı ve AK Parti Eskişehir Milletvekili Fatih Dönmez ise gelinen noktada insan beynini ikame edecek, düşünme ve bilişsel yeteneklerini taklit edecek bir teknoloji ile karşı karşıya olduklarını anlattı.
Hal böyleyken TBMM’nin bunlara izleyici kalamayacağını belirten Dönmez, “Bu mevzuyu geçtiğimiz yıl gündeme getirdiğimizde aslında evvel siyasi kümelerden yansılarını aldık. Fevkalâde bir ilgi oldu. Olağanda komitemiz 22 bireyden oluşması gerekiyordu lakin yalnızca bizim partiden söyleyeyim, 50’den fazla arkadaşımız komiteye üye olmak için başvurdu.” diye konuştu.
Yapay zekanın dokunmadığı hiçbir alanın olmadığını belirten Dönmez, 2050 yılında yapay zeka ya da yapay zeka dayanaklı robotik teknolojilerin, insanların yaptığı işin yüzde 50 ile 60 oranında yapılabileceğini öngördüklerini tabir etti.
Dönmez, yapay zekanın ekonomik ve toplumsal birçok tesirini bugünden öngörmeleri gerektiğini lisana getirerek, şöyle konuştu:
“TBMM, natürel yasal düzenlemenin en yetkili kurumu. Bu alanda bir düzenlemeye gereksinim varsa hiç elbet yapacak ancak ivedi etmek istemiyoruz. Zira teknolojik bir gelişimle karşı karşıyayız. Vakit olgunlaşmadan evvel yapılan birtakım düzenlemelerin, geçmişte diğer alanlarda olduğu üzere teknolojilerin gelişmesine mahzur olabileceğini de gördük. Burada esnek bir modelle, inovasyona pürüz olmayacak formda yol alabileceğimizi düşünüyoruz.”
Dönmez ayrıyeten teknoloji ile kültürü buluşturan kıymetli bir adım üzerinde çalıştıklarını paylaşarak, “Eskişehir ile özdeşleşmiş iki büyük bedelimiz olan Nasreddin Hoca ve Yunus Emre’yi yapay zeka ve dijital teknolojilerle buluşturacak bir dijital müze planlaması yürütüyoruz.” dedi.
Eskişehir Valisi Erdinç Yılmaz da yapay zekanın insanlara dış dünyayı bilmeyi, iddia etmeyi ve yönetmeyi sağladığını lakin asıl sorunun, bu teknolojiyi geliştirirken insani bedelleri koruyabilmek olduğunu vurguladı.
Anadolu Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Yusuf Adıgüzel ise yapay zekanın stratejik bir alan olduğunu söyleyerek, çağın en dönüştürücü akıllarından bir tanesi olduğunu kaydetti.
ESOGÜ Rektörü Prof. Dr. Kamil Çolak da tepede, bilginin teknoloji ile teorinin de pratikle buluştuğunu belirtti.
ESTÜ Rektörü Prof. Dr. Adnan Özcan ise kentin 3 güzide kurumunun el ele vererek yapay zeka üzere dünyayı dönüştüren bir alanda güç birliği yapmasının yalnızca akademik bir muvaffakiyet değil, birebir vakitte kentin entelektüel sermayesinin ne derece büyük bir sinerjiye sahip olduğunun en somut delili olduğunu kaydetti.
Farklı mevzu başlıklarının düzenlenecek panellerle ele alınacağı zirveye, AK Parti Merkez Karar ve Yönetim Kurulu (MKYK) Üyesi ve Eskişehir Milletvekili Nebi Hatipoğlu, Cumhuriyet Başsavcısı Üzeyir Karakülah, İsimli Yargı Adalet Komisyonu Başkanı Arif Hamdi Sazak, Vilayet Jandarma Kumandanı Tuğgeneral Erhan Demir, Vilayet Emniyet Müdürü Tolga Yılmaz, Baro Lideri Barış Günaydın, AK Parti Vilayet Lideri Gürhan Albayrak, kimi kurum müdürleri, akademisyenler ve öğrenciler de katıldı.
Zirve, yarın sona erecek.
